رویداد های اخیر
تعامل عملگرایانه با افغانستان؛ نقش کلیدی یوناما و همکاریهای منطقهای
یوناما که تحت مأموریت شورای امنیت سازمان ملل فعالیت میکند، تمرکز خود را بر سه حوزه اصلی—تعاملات سیاسی، نظارت بر حقوق بشر و هماهنگی کمکهای بشردوستانه—قرار داده است.
با گذشت نزدیک به پنج سال از تحولات ۲۰۲۱، رویکرد جامعه جهانی در قبال افغانستان بهگونه قابل ملاحظهای تغییر کرده و تعامل عملگرایانه بهجای انزوا در محور توجه قرار گرفته است.
بر اساس گزارش روزنامه «دیپلومات»، یوناما همچنان نقش محوری در این روند ایفا میکند و بهعنوان میانجی دیپلماتیک میان مقامهای حاکم و جامعه جهانی فعالیت دارد.
یوناما که تحت مأموریت شورای امنیت سازمان ملل فعالیت میکند، تمرکز خود را بر سه حوزه اصلی—تعاملات سیاسی، نظارت بر حقوق بشر و هماهنگی کمکهای بشردوستانه—قرار داده است؛ آنهم در شرایطی که افغانستان با چالشهای جدی اقتصادی و اجتماعی روبهرو است.
مقامهای سازمان ملل تأکید میکنند که با توجه به واقعیتهای موجود، تعامل تنها گزینه عملی است. در حالیکه تحریمها عمدتاً افراد مشخص را هدف قرار میدهد، نبود به رسمیتشناسی بینالمللی همچنان مانع سرمایهگذاری و توسعه درازمدت شده است.
در همین حال، همکاریهای منطقهای بهویژه با آسیای مرکزی اهمیت فزایندهای یافته است. کشورهای این منطقه نقش خود را در بخشهایی چون لوجستیک بشردوستانه، تجارت و اتصال زیربنایی گسترش دادهاند و شهر ترمز ازبکستان به یکی از مراکز کلیدی انتقال کمکها تبدیل شده است.
با این وجود، ایجاد یک چارچوب مشترک بینالمللی همچنان با چالشهایی روبهرو است؛ زیرا دیدگاههای متفاوت میان بازیگران جهانی، منطقهای و مقامهای افغان وجود دارد. با این حال، یوناما تأکید میکند که کانالهای گفتگو با وجود کمبود اعتماد، همچنان باز باقی مانده است.
همزمان، یک ساختار گستردهتر برای توسعه منطقهای نیز در حال شکلگیری است. قرار است مرکز منطقهای اهداف توسعه پایدار سازمان ملل در سال ۲۰۲۵ در آلماتا، با حمایت آنتونیو گوترش و قاسمژومارت توقایف افتتاح شود؛ مرکزی که بر اولویتهای درازمدت در آسیای مرکزی تمرکز خواهد داشت.
در مجموع، این تحولات نشاندهنده تغییر رویکرد به سمت تعامل تدریجی و مدیریتشده با افغانستان است؛ جایی که این کشور دیگر تنها بهعنوان منبع تهدیدها دیده نمیشود، بلکه بهتدریج بهعنوان بستری برای فرصتها نیز مورد توجه قرار میگیرد.