پیکر عبدالاحد مومند، نخستین فضانورد افغانستان، پس از انتقال از آلمان، روز دوشنبه با برگزاری مراسم ویژه دولتی در کابل به خاک سپرده شد.

نماز جنازه مومند با حضور اعضای خانواده، شماری از شهروندان و مقام‌های امارت اسلامی در مسجد عیدگاه برگزار شد و سپس پیکر او با تشریفات رسمی در تپه مرنجان به خاک سپرده شد.

مقام‌های امارت اسلامی در این مراسم، عبدالاحد مومند را یکی از چهره‌های برجسته علمی کشور دانسته و تأکید کردند که نسل جوان باید از شخصیت‌هایی مانند او الهام بگیرند.

عبدالاحد مومند، نخستین افغانی بود که در سال ۱۹۸۸ میلادی به فضا سفر کرد. او در ۲۹ سالگی همراه با مأموریت فضایی اتحاد جماهیر شوروی به ایستگاه فضایی «میر» رفت و ۹ روز را در فضا سپری کرد؛ دستاوردی که نام او را در تاریخ افغانستان جاودانه ساخت.

مومند چندی پیش پس از مبارزه با بیماری سرطان، در ۶۷ سالگی در یکی از شفاخانه‌های آلمان درگذشت. در حالی که او راه افغانستان را به عرصه فضانوردی گشود، فعالیت‌های فضایی کشور در سال‌های اخیر متوقف مانده و انستیتیوت فضایی افغانستان نیز همچنان غیرفعال است.

اداره عمومی امتحانات، امروز (دوشنبه، ۱۵ سرطان) در نشستی که در مرکز اطلاعات و رسانه‌های حکومت برگزار شد، نتایج کانکور عمومی سال ۱۴۰۵، امتحانات مدارس دینی، پوهنځی‌های شبانه، فارغان صنوف چهاردهم، فارغان خارج‌مرز و فارغان اقوام و قبایل را اعلام کرد.

بر بنیاد نتایج کانکور عمومی سال ۱۴۰۵، راشد ولد پهلوان از ولایت پروان با اخذ ۳۶۰ نمره، مقام نخست را کسب کرد.

انعام‌الله ولد شیرزمان از ولایت کنر با اخذ ۳۵۸.۰۹۳۷ نمره، مقام دوم را به دست آورد.

عبدالهادی ولد عبدالرحمن از ولایت پکتیا با اخذ ۳۵۶.۹۶۷۹۱ نمره، مقام سوم را کسب کرد.

محمد ایمن ولد محمد بشیر از ولایت میدان وردک با اخذ ۳۵۶.۹۶۷۹۰ نمره، مقام چهارم را به دست آورد.

بسم‌الله جان ولد محمد عمر از ولایت میدان وردک با اخذ ۳۵۶.۸۵۷۹ نمره، مقام پنجم را کسب کرد.

از میان فارغان مدارس دینی نیز عبدالمجید از ولایت غور با کسب ۳۲۷.۱۹ نمره مقام نخست، خالد از ولایت بدخشان با کسب ۳۲۰ نمره مقام دوم و حامد از ولایت لغمان با کسب ۳۱۹ نمره مقام سوم را به دست آوردند.

اداره عمومی امتحانات می‌گوید، کانکور عمومی سال ۱۴۰۵ با موفقیت در چهار مرحله برگزار شد که نزدیک به ۱۲۰ هزار داوطلب در آن اشتراک کردند. مطابق پلان جذب وزارت تحصیلات عالی، از میان این داوطلبان، ۷۴ هزار و ۵۰۰ تن به منظور ادامه تحصیل به پوهنتون‌های امارتی و مؤسسات تحصیلات عالی کشور معرفی خواهند شد.

اداره عمومی امتحانات تصریح کرد که روند برگزاری کانکور به‌گونه‌ای تنظیم شده بود که تمامی داوطلبان واجد شرایط در سراسر کشور فرصت برابر برای اشتراک در این امتحانات را داشته باشند. بر همین اساس، در مرحله نخست، امتحانات داوطلبان ۱۵ ولایت، در مرحله دوم، داوطلبان ۱۸ ولایت، در مرحله سوم، فارغان صنوف دوازدهم ولایت کابل و در مرحله چهارم، امتحانات داوطلبان غیرحاضر مراحل پیشین، فارغان خارج‌مرز، فارغان اقوام و قبایل، فارغان مدارس دینی ولایت کابل و فارغان صنوف چهاردهم برگزار شد.

به گفته مسئولان این اداره، هر چهار مرحله کانکور به گونه منظم و با رعایت شفافیت و مدیریت مؤثر و بدون وقوع هیچ‌گونه مشکل برگزار گردید. این روند با رعایت معیارهای لازم، به شکلی منظم، شفاف و قابل اعتماد مدیریت شد و زمینه اعتماد داوطلبان را نسبت به روند امتحانات بیش از پیش فراهم ساخت.

اداره عمومی امتحانات می‌گوید کانکور عمومی سال ۱۴۰۵ به‌عنوان یکی از مهم‌ترین کانکور‌های کشور، بر پایه اصول شفافیت، ارزیابی عادلانه و مدیریت مؤثر، با موفقیت برگزار شد که با اعلام نتایج، ده‌ها هزار جوان به نهادهای تحصیلات عالی کشور راه یافته و فرصت ادامه تحصیل در رشته‌های مختلف علمی را به دست خواهند آورد.

در جریان این نشست، مسئولان ادارات مختلف امارتی نیز صحبت نموده، از تلاش‌های اداره عمومی امتحانات بخاطر مدیریت مؤثر این روند قدردانی نمودند، برای داوطلبانی که در امتحانات کانکور سال ۱۴۰۵ هجری قمری موفق شده‌اند تبریک گفته و از آنان خواستند تا از فرصت پیش آمده برای ارتقای خود و برای خدمت به مردم و کشور استفاده مؤثر و بهینه نمایند.

سازمان حقوق‌بشری هانا در گزارشی اعلام کرده است که مهاجرین افغان در ایران، به‌ویژه زنان و کودکان، با موانع جدی در دسترسی به عدالت، ثبت احوال و حمایت‌های قانونی روبه‌رو هستند.

در این گزارش که روز یکشنبه منتشر شد، آمده است که پس از درگیری‌های نظامی اخیر، تشدید تدابیر امنیتی، قطع اینترنت، اختلال در خدمات عمومی و افزایش فشارهای اداری، وضعیت حقوقی مهاجرین افغان در ایران وخیم‌تر شده و بسیاری از آنان را در وضعیت «نامرئی بودن حقوقی» قرار داده است.

به گفته هانا، نبود یک میکانیزم مؤثر برای ثبت احوال شخصیه، از جمله ازدواج، طلاق، تولد، نسب، حضانت و ارث، سبب شده است بسیاری از افغان‌ها نتوانند روابط خانوادگی خود را به‌طور قانونی ثابت کنند یا از حقوق مدنی و حمایت‌های قضایی بهره‌مند شوند.

این سازمان می‌گوید زنان افغان بیشترین آسیب را از این وضعیت می‌بینند. به گفته هانا، زنانی که با خشونت خانوادگی، ازدواج‌های ثبت‌نشده، طلاق‌های غیررسمی، ترک خانواده یا عدم پرداخت نفقه روبه‌رو هستند، به دلیل نداشتن اسناد رسمی، برای اثبات حقوق خود در محاکم با مشکلات جدی مواجه‌اند. همچنین کودکان افغان به دلیل ثبت نشدن تولد و نداشتن اسناد هویتی، از آموزش، خدمات صحی و حمایت‌های اجتماعی محروم می‌شوند و بیشتر در معرض خطر بی‌هویتی، کار اجباری  و بهره کشی و ازدواج زودهنگام قرار دارند.

هانا همچنین با اشاره به قوانین داخلی ایران گفته است که ماده ۵ قانون مدنی، همه افراد مقیم ایران را مشمول قوانین این کشور می‌داند و ماده ۷ نیز حقوق مربوط به احوال شخصیه اتباع خارجی را به رسمیت می‌شناسد. با این حال، این سازمان تأکید کرده است که نبود روندهای شفاف اداری و محدودیت دسترسی مهاجرین به محاکم به دلیل وضعیت اقامتی یا نداشتن مدارک، با اصول قانون اساسی ایران، از جمله حق دادخواهی و برابری در برابر قانون، مغایرت دارد.

در این گزارش همچنین آمده است که ایران بر اساس تعهدات بین‌المللی خود، از جمله میثاق‌های حقوق مدنی و سیاسی، حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و کنوانسیون حقوق کودک، موظف است بدون تبعیض، حق دسترسی به عدالت، ثبت تولد و حمایت‌های قانونی را برای همه افراد حاضر در قلمرو خود تضمین کند.

سازمان حقوق بشر هانا از حکومت ایران خواسته است تا با اتخاذ تدابیر فوری، امکان ثبت احوال شخصیه اتباع افغان، دسترسی بدون تبعیض آنان به مراجع قضایی و حمایت مؤثر از زنان و کودکان مهاجر را تضمین کنند و از هرگونه اقدام یا سیاستی که مانع دسترسی آنان به عدالت یا موجب تشدید آسیب‌پذیری این گروه‌ها می‌شود، خودداری ورزند.