سازمان صحت جهانی از مقام‌های امارت اسلامی خواسته است تا محدودیت‌ها بر کارمندان زن افغان را لغو کرده و به آن‌ها اجازه دهند بدون محرم مرد به مناطق آسیب‌دیده سفر کرده و به زنان نیازمند خدمات صحی، کمک‌رسانی کنند.

این درخواست در پی زمین‌لرزهٔ شدیدی مطرح شده که به تاریخ اول سپتمبر بخش‌هایی از شرق افغانستان را لرزاند و نزدیک به ۳هزار کشته و ۳۶۰۰ زخمی بر جای گذاشت.

دکتر مکته شرما، معاون نمایندگی سازمان جهانی صحت در افغانستان به خبرگزاری رویترز گفت که کمبود کارمند زن در مناطق آسیب‌دیده به یک مشکل جدی تبدیل شده است. به گفتهٔ او، حدود ۹۰ درصد کارکنان صحی در این مناطق مرد هستند و تنها ۱۰ درصد را زنان تشکیل می‌دهند که بیشتر آن‌ها قابل‌ها و نرس‌ها اند، نه داکتران متخصص.

او افزود که این وضعیت باعث شده بسیاری از زنان نتوانند به راحتی به مراکز صحی مراجعه کنند، زیرا یا از برخورد با کارکنان مرد ترس دارند دارند یا به دلیل نبود محرم، اجازهٔ سفر ندارند.

از زمان به قدرت رسیدن امارت اسلامی در سال ۲۰۲۱، بسیاری از برنامه‌های کمک‌رسانی با محدودیت‌هایی روبه‌رو شده‌اند. حکومت در سال ۲۰۲۲ به زنان کارمند در موسسات غیردولتی دستور داد که از کار در بیرون از خانه خودداری کنند. هرچند معافیت‌هایی در بخش‌های صحی و تعلیمی داده شده، اما به گفتهٔ شرما، این معافیت‌ها ناکافی و ناهماهنگ بوده‌اند.

او تأکید کرد: «محدودیت‌ها بسیار زیاد است. موضوع محرم هنوز هم پابرجاست و هیچ معافیت رسمی از سوی مقام‌های امارت اسلامی اعلام نشده است.»

در عین حال، کمبود داکتران زن در کشور رو به افزایش است، چراکه دختران از ادامهٔ تحصیل در لیسه و پوهنتون محروم شده‌اند و این به معنای نبود نسل جدیدی از داکتران زن در آینده خواهد بود.

سازمان ملل متحد نیز تخمین زده که حدود ۱۱۶۰۰ زن باردار در اثر زلزله‌ها آسیب دیده‌اند، در حالی که افغانستان یکی از بالاترین نرخ‌های مرگ و میر مادران را در آسیا دارد.

علاوه بر همهٔ این چالش‌ها، قطع کمک‌های مالی به‌ویژه از سوی امریکا، نظام صحی افغانستان را دچار بحران کرده است. طبق گزارش سازمان جهانی صحت حدود ۸۰ مرکز صحی به دلیل این قطع کمک‌ها بسته شده و ۱۶ مرکز دیگر نیز در نتیجهٔ خسارات ناشی از زلزله بسته شده‌اند.