همزمان با تلاش‌های کشورهای منطقه برای جلوگیری از آغاز درگیری میان امریکا و ایران، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران می‌گوید تهران آماده مذاکره «منصفانه» با واشنگتن است. با این حال، عراقچی تاکید می‌کند که این مذاکرات نباید شامل توانایی دفاعی ایران شود.

هرچند امریکا کشتی‌های جنگی خود را در همسایگی ایران مستقر کرده و وزارت جنگ این کشور نیز اعلام آمادگی کرده است، اما ترمپ، روز پنج‌شنبه ۲۹ جنوری، گفت که قصد دارد تا با ایران گفتگو کند.

پیشتر، یکی از مقام‌های ایران به رویترز، گفته بود که یکی از خواست‌های اصلی امریکا برای ازسرگیری مذاکرات با ایران، مهار برنامه موشکی تهران است؛ خواستی که از سوی جمهوری اسلامی رد شده است.

عراقچی که به استانبول سفر کرده، در جریان نشست خبری با همتای ترکی خود، گفت که «اگر مذاکرات منصفانه و عادلانه باشد، ایران آماده شرکت در چنین مذاکراتی است.»

با این حال، عراقچی می‌گوید که تاکنون هیچ گفتگویی میان واشنگتن و تهران برنامه‌ریزی نشده و تاکید می‌کند که تهران هم برای جنگ و هم برای مذاکره، آماده است.

شماری از متحدان منطقه‌ای چون ترکیه، امارات متحده عربی و عربستان سعودی، از چندی بدین‌سو، تلاش‌ها را پیرامون جلوگیری از  آغاز درگیری نظامی بین واشنگتن و تهران آغاز کرده‌اند.

عراقچی، مذاکرات خود با هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه را «خوب و مفید» توصیف کرد و نیز گفت که تهران آماده است تا برای ارتقای ثبات و صلح، با کشورهای منطقه تعامل کند.

پیش از این، ترمپ از ایران خواسته بود تا به میز مذاکره بیاید و روی پرونده هسته‌ای توافق کند. او هشدار داده بود که زمان درگذر است و درصورتی که توافق صورت نگیرد، حمله بعدی امریکا به ایران «بسیار بدتر» از قبل خواهد بود.

تهران نیز در واکنش به تهدیدهای ترمپ، گفته که به هرگونه حمله احتمالی امریکا «پاسخ کوبنده» می‌دهد.

خبرگزاری رویترز گزارش داده است که ایالات متحده به رهبری دونالد ترمپ در حال بررسی گزینه‌هایی علیه ایران است که شامل حملات هدفمند بر نیروهای امنیتی و رهبران این کشور می‌شود؛ اقدامی که به گفته منابع آگاه، هدف آن تشویق و تقویت اعتراضات مردمی و ایجاد زمینه برای تغییر در ساختار قدرت ایران است.

به گزارش رویترز، دو منبع امریکایی گفته‌اند که ترمپ پس از سرکوب خونین اعتراضات سراسری اخیر در ایران، که هزاران کشته بر جا گذاشت، به دنبال ایجاد شرایطی برای «تغییر رژیم» بوده و گزینه‌های نظامی محدود و گسترده را بررسی کرده است.

بر اساس این گزارش، از جمله گزینه‌ها، حمله به قوماندانان و نهادهایی است که واشنگتن آن‌ها را مسئول خشونت‌ها می‌داند تا معترضان احساس قدرت کرده و مراکز دولتی و امنیتی را تصرف کنند. همچنین، حملات گسترده‌تر بر برنامه‌های راکتی بالستیک یا تأسیسات هسته‌ای ایران نیز مطرح شده است.

با این حال، منابع گفته‌اند که ترمپ هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته است. اعزام یک کشتی طیارهبر امریکا و کشتی‌های جنگی به خاورمیانه توان نظامی واشنگتن را افزایش داده، اما نگرانی‌هایی در میان متحدان غربی و عربی امریکا وجود دارد.

مقام‌های عربی و دیپلومات‌های غربی هشدار داده‌اند که حملات هوایی ممکن است نه‌تنها به سقوط حکومت ایران منجر نشود، بلکه جنبش اعتراضی تضعیف‌شده را بیشتر آسیب‌پذیر کند. به باور آنان، بدون شکاف جدی در نیروهای نظامی و امنیتی، اعتراض‌ها به نتیجه نخواهد رسید.

مقام‌های اسرائیلی نیز گفته‌اند که حملات هوایی به‌تنهایی قادر به سرنگونی نظام ایران نیست و حتی کشته‌شدن رهبر این کشور نیز لزوماً به تغییر اساسی منجر نخواهد شد. به گفته آنان، تنها فشار خارجی همراه با اپوزیسیون سازمان‌یافته داخلی می‌تواند مسیر سیاسی ایران را تغییر دهد.

در همین حال، یک مقام ایرانی به رویترز گفته است که تهران برای رویارویی نظامی آماده می‌شود، اما هم‌زمان از مسیرهای دیپلوماتیک نیز استفاده خواهد کرد. تهران تأکید کرده برنامه هسته‌ای‌اش غیرنظامی است و در صورت فشار، «قاطعانه‌تر از گذشته» از خود دفاع خواهد کرد.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، به مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، گفته است که ریاض اجازه استفاده از حریم هوایی یا خاک سعودی برای اقدامات نظامی علیه ایران را نخواهد داد.

بن سلمان گفت که کشورش از هرگونه «تلاشی که اختلافات را از طریق گفتگو حل کند» حمایت می‌کند.

رسانه‌های ایران نیز گزارش داده اند که پزشکیان به بن سلمان گفته است که تهران از هر روندی در چارچوب قوانین بین‌المللی، که از جنگ جلوگیری کند، استقبال می‌کند.

اظهارات ولیعهد عربستان سعودی پس از بیانیه مشابهی از سوی امارات متحده عربی مبنی بر اینکه اجازه هیچ اقدام نظامی علیه ایران با استفاده از حریم هوایی یا آب‌های سرزمینی خود را نمی‌دهد، مطرح شده است.

این درحالیست که دو مقام امریکایی به رویترز گفته اند که یک کشتی طیاره‌بر امریکایی و کشتی‌های جنگی به خاورمیانه رسیده‌اند.

ایران اخیراً درگیر اعتراضاتی بوده است که در آن هزاران تن کشته شده اند.