مفتی اعظم عربستان سعودی از نیروهای نظامی این کشور خواسته است برای فدا کردن جان خود در جنگ با حوثی‌ها آماده باشند تا این گروه از قدرت کنار زده شود.

این پیام کم‌سابقه و شدیداللحن از سوی شیخ صالح بن فوزان بن عبدالله الفوزان، مفتی اعظم عربستان، خطاب به نیروهای نظامی مستقر در مرزهای این کشور و نیروهای ائتلاف صادر شده و در آن به آیات قرآن و احادیث پیامبر اسلام (ص) درباره فداکاری و جهاد در راه خدا استناد شده است.

این بیانیه در حالی منتشر شده که در هفته‌های اخیر درگیری‌ها میان عربستان و حوثی‌ها تشدید شده است. حوثی‌ها در این مدت با شلیک راکت و طیاره بی‌سرنشین به عربستان حمله کرده‌اند و عربستان نیز در پاسخ، حملات هوایی انجام داده است.

همزمان، ناظران درباره احتمال آغاز یک عملیات نظامی گسترده‌تر از سوی عربستان، همراه با نیروهای دولت یمن که از آن حمایت می‌کند، گمانه‌زنی می‌کنند.

در این بیانیه که اواخر روز پنجشنبه منتشر شد، آمده است: «حراست از این کیان بزرگ، مرزبانی از مرزهای آن، دفع تجاوز از آن، و مجازات هر کسی که قصد تعرض به ذره‌ای از خاک آن را داشته باشد، از بزرگ‌ترین واجبات، برترین تقرب‌جویی‌ها، و اموری است که جان‌ و مال در راه آن برای کسب رضای الهی فدا می‌شود؛ به‌ویژه که این وطن بزرگ در بر گیرنده مقدسات مسلمانان است و یکی از ارکان بزرگ اسلام (حج) و یکی از شعائر بزرگ آن (عمره) در مشاعر مقدس آن برپا می‌گردد.»

در ادامه آمده است که «بازگرداندن امنیت و ثبات به یمن در سایه رهبری شرعی آن، از واجب‌ترین واجبات است تا برادران یمنی ما در امنیت، آرامش، رفاه و ثبات زندگی کنند و کشورشان در کنار سایر کشورهای جهان اسلام در مسیر پیشرفت، توسعه و انسجام قرار گیرد.»

نیروهای دولت قانونی یمن دو هفته پیش کنترول آبنای مهم باب‌المندب را به حوثی‌ها واگذار کردند؛ اقدامی که ضربه‌ای برای عربستان محسوب می‌شود. ریاض از سال ۲۰۱۵ و پس از آغاز یک عملیات ناموفق برای بیرون راندن حوثی‌ها از صنعا، درگیر جنگ یمن بوده است.

درگیری‌های اخیر تازه‌ترین مرحله از جنگ داخلی ۱۲ ساله یمن است. این جنگ که از سال ۲۰۲۲ تا حد زیادی متوقف شده بود، بار دیگر تشدید شده و با جنگ گسترده‌تر میان ایران و امریکا ارتباط پیدا کرده است.

در این بیانیه همچنین آمده است: «از خداوند متعال می‌ خواهیم که همگی شما را با یاری خود مدد رساند، کشور ما و یمن عزیز را از هر شری حفظ کند، و همچنین از او سبحان خواستاریم که ریشه جماعت حوثی و کسانی که به آن‌ها یاری می‌رسانند و از ایشان حمایت می‌کنند را قطع نماید. او سرپرست این کار و توانا بر آن است، و حمد و سپاس مخصوص خداوند جهانیان است.»

تلویزیون دولتی عربستان طی هفته‌های اخیر تصاویری از آنچه حمله حوثی‌ها به یک مسجد در جنوب عربستان خوانده شده، پخش کرده است. مقام‌های سعودی همچنین حوثی‌ها را به حمله به مکه، مقدس‌ترین مکان مسلمانان، متهم کرده‌اند، اتهامی که حوثی‌ها آن‌را رد کرده‌اند.

در بیانیه خطاب به نیروهای مستقر در خط مقدم آمده است: «از جمله تکالیف برادران مرزبان این است که همواره برای انجام وظیفه آماده باشید، گوش به فرمان و مطیع ولی‌امر و قوماندانان خود در میدان باشید، و اوامر را با کمال دقت اجرا کنید؛ همان‌گونه که خداوند عزوجل صحابه پیامبرش -صلی‌الله‌علیه‌وسلم- را به آن امر فرمود.»

در ادامه آمده است: «شما بر جایگاه گام‌های صحابه پیامبر هستید که از مقدسات مسلمانان دفاع می‌کنید و پرچم توحید را به اهتزاز درمی‌آورید.»

شرکت‌های هوایی ایران روز چهارشنبه، پس از آن‌که ایالات متحده تحریم‌های تازه‌ای را با هدف قرار دادن بخش هوانوردی ایران وضع کرد، شماری از پروازهای بین‌المللی خود را لغو کردند.

گرجستان و آذربایجان تعلیق پروازها به ایران را تأیید کرده‌اند. در همین حال، یک آژانس مسافرتی در تهران به خبرگزاری فرانسه گفته است که پروازها به بغداد، مسقط و قطر نیز متوقف شده‌اند. با این حال، پروازها به شماری از مقصدهای دیگر، از جمله چین، همچنان ادامه دارد.

اقدامات تازه امریکا روز دوشنبه از سوی اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری این کشور، اعلام شد؛ اقدامی که در حالی صورت می‌گیرد که واشنگتن در بحبوحه درگیری‌های جاری در تلاش است فشار اقتصادی بر تهران را افزایش دهد.

بسنت روز چهارشنبه به فاکس نیوز گفت: «ما ایرانی‌ها را به شکلی تحت فشار قرار داده‌ایم که تاکنون تجربه نکرده‌اند.» او مدعی شد که بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد پروازهای بین‌المللی ایران تحت تأثیر قرار گرفته‌اند.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران که برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک به سر می‌برد، این فشارها را رد کرد.

پزشکیان گفت: «مقاومت مردم ایران در برابر تحریم‌ها، افزایش فشارها و تهدیدهای فزاینده» از سوی ایالات متحده، تنها شدت خواهد یافت.

صنعت هوانوردی ایران سال‌هاست با تحریم‌های امریکا روبه‌رو است، اما اقدامات تازه می‌تواند ارتباطات هوایی بین‌المللی این کشور را بیش از پیش محدود کند.

با وجود تحریم‌های تازه، داده‌های ردیابی پرواز نشان می‌دهد که یک پرواز شرکت ماهان ایر روز چهارشنبه از تهران به گوانگژو در چین رسیده است. همچنین قرار بود یک پرواز دیگر از فرودگاه بین‌المللی تهران به مقصد شانگهای انجام شود.

چین با تحریم‌های تازه امریکا مخالفت کرده و آن‌ها را غیرقانونی خوانده است.

برخی پروازها به استانبول نیز همچنان انجام می‌شوند، هرچند شماری دیگر لغو شده‌اند. آژانس مسافرتی مستقر در تهران گفته است که وضعیت همچنان نامشخص است.

این آژانس به خبرگزاری فرانسه گفت: «وضعیت بی‌ثبات است و به دلیل نگرانی از لغو پروازها، فعلاً دیگر بلیت نمی‌فروشیم.»

پروازهای میان ایران و ترکیه و ارمنستان نیز از طریق برخی شرکت‌های هواپیمایی کوچک‌تر ایرانی همچنان امکان‌پذیر است. همچنین پروازها به نجف در عراق و دبی در امارات متحده عربی در برنامه پروازی قرار دارند.

محسن رضایی، رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران، به کشورهای همسایه درباره پیروی از اقدامات امریکا هشدار داد.

او به تلویزیون دولتی ایران گفت: «اگر کشوری با ایالات متحده همکاری کند یا همراه این کشور دست به ماجراجویی بزند، فرودگاه‌های آن دیگر قادر به انجام پرواز» به ایران نخواهند بود.

احتمال تعلیق پروازها میان ایران و عراق، به دلیل شمار زیاد زائران مذهبی ایرانی که به عراق سفر می‌کنند، نگرانی‌های ویژه‌ای را به وجود آورده است.

رسانه‌های ایرانی گزارش داده‌اند که مقام‌ها در حال بررسی انتقال پروازهای بغداد به نجف هستند. خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از چندین منبع در عراق گزارش داده است که بغداد تحریم‌های امریکا را رعایت خواهد کرد، هرچند دولت عراق تاکنون به‌طور علنی ممنوعیت پروازها را اعلام نکرده است.

آژانس‌های مسافرتی در نجف گفته‌اند که مسافران درباره احتمال لغو پروازها پرس‌وجو می‌کنند و برخی نیز در حال بررسی گزینه سفر زمینی هستند.

ایالات متحده و ایران پس از چند ماه درگیری و افزایش فشارهای بین‌المللی برای پایان جنگ، نخستین مذاکرات سطح بالای خود از ماه جون را در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویارک برگزار کردند.

این مذاکرات با میانجی‌گری قطر انجام شد و عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و استیو ویتکاف، نماینده ویژه امریکا، در آن حضور داشتند. جرد کوشنر نیز از جانب هیأت امریکایی در مذاکرات شرکت کرده است.

تا اکنون هیچ پیشرفت مشخصی در مذاکرات اعلام نشده است؛ اما ویتکاف پس از پایان این نشست گفت که گفتگوها «سازنده و امیدوارکننده» بوده و میانجی‌ها تلاش‌های خود را ادامه خواهند داد.

مقام‌های ایرانی گفته‌اند که عراقچی در این مذاکرات شرایط تهران را مطرح کرده است؛ از جمله پایان آنچه ایران «اقدامات تجاوزکارانه امریکا» می‌خواند و لغو اقداماتی که بر کشتیرانی و دارایی‌های ایران تأثیر گذاشته است.

این مذاکرات تنها چند ساعت پس از آن انجام شد که دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، در سخنرانی خود در سازمان ملل هشدار داد که در صورت نرسیدن به توافق، واشنگتن می‌تواند ایران را «نابود» کند.

ترمپ بعداً مذاکرات سه‌ساعته را «بسیار سازنده» توصیف کرد؛ اما ویتکاف توضیح داد که نمایندگان امریکا و ایران به‌صورت مستقیم و رو‌در‌رو مذاکره نکرده‌اند، بلکه میانجی‌ها میان دو هیأت رفت‌وآمد کرده و پیام‌ها را منتقل کرده‌اند.

تماس تازه میان واشنگتن و تهران پس از ماه‌ها درگیری میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده صورت می‌گیرد؛ درگیری‌هایی که بر کشتیرانی در تنگه هرمز نیز تأثیر گذاشته است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و اختلال در رفت‌وآمد کشتی‌ها از این مسیر، بازارهای جهانی نفت را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

ایران گفته است که در صورت کاهش فشارهای نظامی و اقتصادی امریکا، از جمله رفع محاصره دریایی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران، امکان بازگشایی این آبراه استراتژیک وجود دارد.

با وجود ازسرگیری تماس‌های دیپلماتیک، اختلافات اساسی میان واشنگتن و تهران همچنان پابرجاست؛ از جمله درباره جنگ، برنامه هسته‌ای ایران، تحریم‌ها، کشتیرانی در تنگه هرمز و عملیات نظامی امریکا در منطقه.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، قرار است روز چهارشنبه در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند و انتظار می‌رود تلاش‌های دیپلماتیک میان دو کشور در نیویارک ادامه یابد.