برنامه جهانی غذا و سازمان غذا و زراعت ملل متحد هشدار داده‌اند که حدود ۱۹.۲ میلیون نفر در افغانستان در زمستان پیش‌رو با سطح بالای ناامنی حاد غذایی مواجه خواهند شد و شمار موارد سوءتغذیه حاد در سال ۲۰۲۷ به چهار میلیون مورد خواهد رسید.

بر اساس اعلامیه مشترک این دو نهاد سازمان ملل، تازه‌ترین تحلیل طبقه‌بندی یکپارچه مراحل امنیت غذایی (IPC) نشان می‌دهد که حدود ۳۸ درصد جمعیت افغانستان در دوره کمبود مواد غذایی از نوامبر ۲۰۲۶ تا اپریل ۲۰۲۷ با ناامنی حاد غذایی روبه‌رو خواهند شد. این رقم در مقایسه با ۱۷.۴ میلیون نفری که برای دوره مشابه یک سال پیش پیش‌بینی شده بود، افزایش یافته است.

این نهادها هشدار داده‌اند که حدود پنج میلیون نفر با سطح اضطراری گرسنگی، در مرحله چهارم طبقه‌بندی IPC، مواجه خواهند شد؛ رقمی که دو برابر پیش‌بینی دوره اپریل تا سپتمبر ۲۰۲۶ است. به گفته این سازمان‌ها، برای جلوگیری از مرگ‌ومیر و فروپاشی کامل معیشت خانواده‌ها، کمک‌های فوری غذایی و حمایت اضطراری کشاورزی ضروری است.

بر اساس این ارزیابی، بدخشان، بادغیس، دایکندی، غور، سمنگان، سرپل و مناطق روستایی غزنی از جمله مناطقی هستند که شدیدترین سطح ناامنی غذایی در آن‌ها پیش‌بینی شده است.

افزایش نزدیک به ۱۰ درصدی موارد سوءتغذیه

برنامه جهانی غذا و سازمان غذا و زراعت ملل متحد گفته‌اند که سوءتغذیه حاد به یکی از ابعاد اصلی بحران بشردوستانه افغانستان تبدیل شده و مادران و کودکان بیش از دیگران تحت تأثیر آن قرار دارند.

پیش‌بینی می‌شود شمار موارد سوءتغذیه در سال ۲۰۲۷، در مقایسه با سال ۲۰۲۶، نزدیک به ۱۰ درصد افزایش یابد و به چهار میلیون مورد برسد. انتظار می‌رود یک‌چهارم این موارد شدید و تهدیدکننده زندگی باشند.

این دو نهاد افزوده‌اند که با وجود افزایش موارد سوءتغذیه، خدمات پیشگیری و درمان با نیازهای موجود همگام نیست و زنان، به‌ویژه کودکان، بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

بازگشت مهاجرین، افزایش قیمت‌ها و کمبود بودجه

بر اساس این اعلامیه، چندین عامل هم‌زمان بحران ناامنی غذایی و فشار بر روند کمک‌رسانی بشردوستانه در افغانستان را تشدید کرده‌اند.

بیش از ۱.۲ میلیون افغان در سال جاری میلادی از ایران و پاکستان مجبور به بازگشت شده‌اند؛ موضوعی که فشار بیشتری بر جوامعی وارد کرده است که پیش از این نیز با کمبود منابع روبه‌رو بودند.

بسته‌شدن گذرگاه‌ها و اختلال در انتقال کالا از طریق تنگه هرمز و دیگر مسیرهای مهم تجاری نیز باعث افزایش قیمت کالاهای اساسی شده است. هم‌زمان، کمبود شدید بودجه، توانایی نهادهای بشردوستانه برای ارائه کمک را محدود کرده، در حالی که نیازها رو به افزایش است.

انتظار می‌رود با نزدیک‌شدن زمستان، این فشارها بیشتر شود.

حاصلات بهتر، دسترسی خانواده‌ها به غذای مغذی را تضمین نکرده است

این دو نهاد گفته‌اند که بارندگی‌های مساعد در سال ۲۰۲۶ به افزایش تولید محصولات زراعتی و بهبود چراگاه‌ها کمک کرده و برای بسیاری از خانواده‌های دهقان سودمند بوده است.

همچنین، پیش‌بینی می‌شود فصل اقلیمی ال‌نینو بارندگی‌هایی بیشتر از حد معمول به همراه داشته باشد که می‌تواند به احیای منابع آبی، بهبود چراگاه‌ها و حمایت از کشت محصولات زمستانی و بهاری کمک کند.

با این حال، سازمان‌های ملل متحد هشدار داده‌اند که شرایط مساعد آب‌وهوایی به‌تنهایی برداشت موفق محصولات زراعتی در فصل آینده را تضمین نمی‌کند. هزینه بلند کود کیمیاوی و سایر نهاده‌های زراعتی، همراه با پایین‌بودن قیمت محصولات، ممکن است کشاورزان کم‌درآمد را وادار کند سطح کشت را کاهش دهند یا از نهاده‌های کمتری استفاده کنند.

بارندگی بیشتر همچنان خطر سیلاب‌های محلی، فرسایش خاک، آسیب به محصولات زراعتی و شیوع بیماری‌های گیاهی و حیوانی را افزایش می‌دهد.

این نهادها تأکید کرده‌اند که با وجود بهبود حاصلات و افزایش دسترسی به مواد غذایی، بیکاری دوام‌دار باعث شده است بسیاری از خانواده‌هایی که غذای مورد نیاز خود را تولید نمی‌کنند، توانایی خرید غذای مغذی را نداشته باشند.

در فصل زمستان نیز فرصت‌های کار زراعتی کاهش می‌یابد که این وضعیت درآمد خانواده‌ها را بیشتر محدود کرده و نیاز به کمک‌های بشردوستانه را افزایش می‌دهد.

درخواست کمک فوری پیش از تشدید بحران زمستانی

برنامه جهانی غذا و سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد خواستار تأمین فوری بودجه برای گسترش کمک‌های غذایی، حمایت اضطراری زراعتی و خدمات پیشگیری و درمان سوءتغذیه شده‌اند.

این دو نهاد تأکید کرده‌اند که کمک‌ها باید پیش از آن به خانواده‌های آسیب‌پذیر برسد که زمستان دسترسی به مناطق دورافتاده را دشوار سازد و دهاقین فرصت‌های مهم کشت را از دست بدهند.

ریچارد ترنچارد، نماینده سازمان غذا و زراعت ملل متحد در افغانستان، در این اعلامیه گفته است: «کمک‌های غذایی به‌موقع و هدفمند و حمایت اضطراری زراعتی می‌تواند ناامنی حاد غذایی را کاهش دهد.»

او افزوده است که حاصلات خوب امسال نشان‌دهنده توانایی دهاقین افغان است؛ اما خانواده‌هایی که درآمد ثابت ندارند، ممکن است همچنان نتوانند غذای مغذی برای کودکان خود فراهم کنند.

ترنچارد خواستار گسترش راهکارهای عملی، اقدام پیش از وقوع شوک‌های قابل پیش‌بینی و سرمایه‌گذاری در بخش پروسس مواد غذایی و کسب‌وکارهای محلی زراعتی شده است تا ارتباط دهاقین با بازارها تقویت و فرصت‌های شغلی ایجاد شود.

جان آیلیف، رئیس برنامه جهانی غذا در افغانستان، گفته است که گرسنگی و سوءتغذیه فشار فزاینده‌ای بر خانواده‌های افغان وارد می‌کند، در حالی که منابع مالی برای پاسخ‌گویی به این بحران رو به کاهش است.

او گفته است: «این بحران بیش از پیش با فاصله میان افزایش نیازها و کاهش بودجه تعریف می‌شود.»

آیلیف هشدار داده است که فرصت اقدام به‌سرعت در حال از دست رفتن است و افزوده که کمک فوری می‌تواند به خانواده‌ها کمک کند زمستان را با عزت سپری کنند؛ اما در نبود کمک، بسیاری از والدین مجبور خواهند شد تصمیم‌های دشواری بگیرند که هیچ پدر و مادری نباید با آن روبه‌رو شود.

برنامه جهانی غذا و سازمان غذا و زراعت ملل متحد هشدار داده‌اند که افغانستان توان تحمل یک سال دیگر افزایش گرسنگی و سوءتغذیه را ندارد.