عبدالحی قانت، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک وزارت امور خارجه، با اشاره به ساختار نظام بین‌الملل، گفته است که قدرت‌های بزرگ مانند امریکا، چین و روسیه نقش اصلی را در تعیین روندهای جهانی، از جمله مسائل جنگ و صلح، ایفا می‌کنند و کشورهای کوچک ناچارند سیاست خارجی خود را با توجه به تصمیم‌ها و سیاست‌های این قدرت‌ها تنظیم کنند.

او کشورهای جهان را به سه دسته قدرت‌های بزرگ، قدرت‌های متوسط و کشورهای کوچک تقسیم کرد و گفت قدرت‌های متوسط، از جمله ترکیه، هند، ایران، آلمان، فرانسه، بریتانیا، اندونزی و برازیل، اگرچه تحت تأثیر تصمیم‌های قدرت‌های بزرگ قرار دارند، اما در سطح منطقه‌ای نقش تعیین‌کننده‌ای در معادلات سیاسی ایفا می‌کنند.

قانت افزود کشورهای کوچک برای تنظیم سیاست خارجی خود معمولاً از سه استراتژی اصلی استفاده می‌کنند؛ ایجاد موازنه میان قدرت‌ها، همسو شدن با یک قدرت بزرگ، یا حفظ روابط همزمان با چند قدرت بدون جانبداری کامل از هیچ‌یک.

او با اشاره به جنگ اخیر میان امریکا و ایران، عمان را نمونه‌ای از یک کشور کوچک دانست که به گفته او، با اتخاذ سیاست «هجینگ» و حفظ روابط همزمان با امریکا، کشورهای غربی و ایران، توانست امنیت خود را حفظ کرده و نقش میانجی‌گرانه‌ای نیز در بحران ایفا کند.

رئیس سوم سیاسی وزارت امور خارجه در پایان تأکید کرد که کشورهای کوچک در نظام بین‌الملل انتخاب‌های محدودی دارند و موفقیت آن‌ها مستلزم برخورداری از ظرفیت، منابع و مدیریت هوشمندانه است.

بر اساس گفته‌های یک منبع عالی‌رتبه ایرانی آگاه از مذاکرات، ایران در چارچوب یک پیشنهاد موقت که با عمان در حال بررسی است، خواهان کنترل بیشتر بر رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز است.

این منبع به رویترز گفته است که تهران می‌خواهد بر تمامی کشتی‌هایی که وارد این آبراهه راهبردی می‌شوند، صلاحیت نظارتی داشته باشد و هم‌زمان بر تردد کشتی‌های خروجی نیز نظارت کند و در صورت نیاز، توان مداخله داشته باشد.

بر اساس این پیشنهاد، کشتی‌هایی که از خلیج خارج می‌شوند، از مسیری میان ایران و عمان عبور خواهند کرد و عمان پس از اطلاع‌دهی به مقام‌های ایرانی، مجوز نهایی عبور را صادر خواهد کرد.

به گفته این منبع، این پیشنهاد نوعی سازش در مقایسه با خواست اولیه ایران برای کنترل کامل رفت‌وآمد کشتی‌ها در هر دو جهت است. انتظار نمی‌رود تهران از موضع کنونی خود عقب‌نشینی کند؛ زیرا تأکید دارد که نگرانی‌های امنیتی آن باید پیش از دستیابی به هرگونه توافق درازمدت، برطرف شود.

مذاکرات درباره این آبراهه به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات پس از درگیری اخیر میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران تبدیل شده است.

در حالی که واشنگتن تأکید دارد تفاهم‌نامه‌ای که به درگیری‌ها پایان داد، نیازمند بازگشایی تنگه هرمز برای کشتیرانی عادی بین‌المللی است، تهران می‌گوید این توافق، صلاحیت آن بر تردد دریایی در این گذرگاه را حفظ کرده است.

ماه گذشته، ایران پیشنهاد عمان را که بر اساس آن مسئولیت مسیرهای عبور به‌طور مساوی میان دو کشور تقسیم می‌شد، رد کرد و گفت این طرح نگرانی‌های امنیتی آن را به اندازه کافی در نظر نگرفته است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های دریایی راهبردی جهان به شمار می‌رود.

تقریباً یک‌پنجم مصرف جهانی نفت هر روز از این آبراهه باریک عبور می‌کند. همچنین حجم قابل‌توجهی از گاز طبیعی مایع‌شده، مواد پتروشیمی، کودهای شیمیایی و دیگر کالاهای تجاری از این مسیر انتقال می‌یابد.

هرگونه اختلال در رفت‌وآمد از طریق این تنگه می‌تواند فوراً بر قیمت‌های جهانی انرژی، هزینه‌های کشتیرانی و تجارت بین‌المللی تأثیر بگذارد.

این تنگه که میان ایران و عمان موقعیت دارد، در باریک‌ترین بخش خود حدود ۳۴ کیلومتر (۲۱ مایل) عرض دارد. از سال ۱۹۶۸، کشتی‌ها از مسیرهای دریایی شناخته‌شده بین‌المللی که بر اساس یک سیستم مسیریابی مورد حمایت سازمان ملل ایجاد شده‌اند، استفاده می‌کنند؛ سیستمی که به کشتی‌ها اجازه می‌دهد از آب‌های سرزمینی ایران و عمان عبور کنند و در عین حال، این گذرگاه به‌عنوان یک مسیر کشتیرانی بین‌المللی شناخته شود.

انتظار می‌رود نتیجه مذاکرات کنونی نقش مهمی در تعیین زمان ازسرگیری کامل کشتیرانی تجاری عادی در یکی از پرترددترین و مهم‌ترین آبراهه‌های راهبردی جهان داشته باشد.

سخنگوی امارت اسلامی در واکنش به نگرانی‌های امنیتی مطرح‌شده از سوی نمایندگان ویژه چین و پاکستان می‌گوید که امنیت در سراسر افغانستان تأمین است و هیچ فرد یا گروهی اجازه ندارد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده کند.

ذبیح‌الله مجاهد امروز (سه‌شنبه) در یک نوار صوتی گفت که موضع افغانستان درباره امنیت روشن است و این کشور اجازه نمی‌دهد از خاکش علیه دیگر کشورها استفاده شود. وی افزود، اگر برخی کشورها درباره افغانستان پروپاگندا یا تشویش ایجاد می‌کنند، این موضوع به خود آن‌ها مربوط است و مشکلات داخلی کشورها نیز ارتباطی به امارت اسلامی ندارد.

آقای مجاهد گفت: «افغانستان از امنیت سراسری برخوردار است. هیچ گروه خودسر در اینجا اجازه فعالیت ندارد و از خاک افغانستان نیز علیه هیچ کشوری استفاده نمی‌شود و از این موضوع به‌طور جدی جلوگیری شده است. اگر برخی جهت‌ها درباره افغانستان تشویش ایجاد می‌کنند یا در این زمینه پروپاگندا می‌کنند، به خودشان مربوط است. واقعیت عینی در کشور ما این است که هیچ گروه خودسری که تهدیدی برای هیچ طرفی باشد، در افغانستان وجود ندارد و اجازه فعالیت نیز ندارد.»

محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان، و یو شیاویونگ، نماینده ویژه چین در امور افغانستان، روز دوشنبه درباره امنیت منطقه و آخرین تحولات مرتبط با افغانستان گفت‌وگو کردند.

در این دیدار، دو طرف درباره تهدیدهای ناشی از تحریک طالبان پاکستان و جنبش اسلامی ترکستان شرقی که به ادعای پاکستان از خاک افغانستان فعالیت می‌کنند، تبادل نظر کردند.