رهبران هفت کشور صنعتی جهان (جی۷) روز دوشنبه در یک اقامتگاه ساحلی در فرانسه گردهم آمدند؛ نشستی که تنها چند ساعت پس از اعلام توافق اولیه میان ایالات متحده و ایران برای پایان دادن به جنگ، کاهش تنش‌ها و بازگشایی تنگه هرمز برگزار می‌شود.

براساس گزارش‌ها، موضوع توافق امریکا و ایران یکی از محورهای اصلی بحث در این نشست سه‌روزه (۱۵ تا ۱۷ جون) خواهد بود؛ نشستی که در آن همچنان جنگ اوکراین، بی‌ثباتی اقتصادی جهانی و وابستگی به منابع معدنی حیاتی نیز بررسی می‌شود.

دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، قرار است در این نشست حضور یابد؛ حضوری که در حالی صورت می‌گیرد که بسیاری از رهبران جهان نسبت به سیاست‌های غیرقابل پیش‌بینی واشنگتن در سال‌های اخیر ابراز نگرانی کرده‌اند.

به گفته منابع دیپلماتیک، سران جی۷ قصد دارند جزئیات توافق امریکا و ایران را بررسی کنند؛ توافقی که براساس آن، آتش‌بس گسترده، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز روند مذاکرات تازه میان دو کشور در نظر گرفته شده است.

بر اساس این توافق، تنگه هرمز – یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان – قرار است از روز جمعه دوباره بازگشایی شود؛ اقدامی که می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر بازار انرژی جهانی داشته باشد.

در همین حال، گزارش‌ها حاکی است که یک تفاهم‌نامه رسمی این توافق قرار است روز جمعه در سوئیس امضا شود، هرچند جزئیات دقیق آن هنوز منتشر نشده است.

رهبران اتحادیه اروپا از جمله امانوئل مکرون، میزبان این نشست، تلاش دارند از این فرصت برای تقویت همکاری‌های جهانی و کاهش تنش‌های اقتصادی و ژئوپولیتیکی استفاده کنند.

در کنار کشورهای عضو جی۷، نمایندگان کشورهای امارات متحده عربی، قطر، مصر، برازیل، هند، کینیا و کوریای جنوبی نیز در برخی نشست‌ها شرکت دارند تا درباره پیامدهای منطقه‌ای و جهانی تحولات اخیر گفتگو کنند.

تحولات اخیر در حالی رخ می‌دهد که تحلیلگران معتقدند این توافق می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات ژئوپولیتیکی سال‌های اخیر را رقم بزند و بر بازارهای انرژی، امنیت منطقه‌ای و روابط قدرت‌های جهانی تأثیر بگذارد.

مقام‌های امریکایی و ایرانی اعلام کرده‌اند که بر سر یک چارچوب اولیه برای پایان دادن به جنگ، توقف محاصره امریکا علیه ایران و بازگشایی تنگه هرمز به توافق رسیده‌اند؛ توافقی که به گفته آنان قرار است روز جمعه در سویس به‌گونه رسمی امضا شود.

دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، روز یک‌شنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که «توافق با ایران اکنون تکمیل شده است». این اظهارات اندکی پس از آن مطرح شد که شهباز شریف، صدراعظم پاکستان، از دستیابی دو طرف به توافق خبر داد.

براساس اظهارات مقام‌های دخیل در مذاکرات، این تفاهم‌نامه شامل پایان فوری و دائمی عملیات‌های نظامی در تمامی جبهات، از جمله لبنان، خواهد بود. سرمنشی شورای عالی امنیت ملی ایران نیز اعلام کرده است که جنگ و درگیری‌های نظامی در تمامی جبهات از دوشنبه شب به‌صورت دائمی متوقف خواهد شد.

کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، گفته است که در جریان یک آتش‌بس ۶۰ روزه، مذاکرات گسترده‌تری درباره رفع تحریم‌ها و سایر موضوعات مورد اختلاف انجام خواهد شد. به گفته منابع آگاه، سرنوشت برنامه هسته‌ای ایران نیز در همین مذاکرات آینده بررسی می‌شود.

ترمپ همچنین اعلام کرده است که تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان، روز جمعه دوباره بازگشایی خواهد شد و دستور پایان محاصره بنادر ایران را صادر کرده است. پس از انتشار این خبر، بهای نفت در بازارهای جهانی کاهش یافت و بازارهای سهام در آسیا با رشد همراه شدند.

با وجود این، هنوز واکنش رسمی اسرائیل به این توافق منتشر نشده است. اسرائیل پیش از این اعلام کرده بود که بخشی از مذاکرات میان واشنگتن و تهران نیست.

یک روزنامه اسرائیل به نقل از یک مقام ارشد گزارش داد که ترمپ روز یک‌شنبه در یک تماس تیلفونی، نتانیاهو را در جریان پیشرفت به سوی توافق صلح قرار داد.

ترمپ در مصاحبه‌ای با نیویارک تایمز، نتانیاهو را «مردی بسیار سرسخت» خواند و استدلال کرد که رهبر اسرائیل باید از او به خاطر نجات اسرائیل از ایران مسلح به سلاح هسته‌ای تشکر کند.

این توافق در حالی مطرح می‌شود که جنگ میان طرف‌های درگیر در ماه‌های اخیر هزاران کشته برجا گذاشته و نگرانی‌های گسترده‌ای را درباره امنیت انرژی و ثبات منطقه‌ای به وجود آورده است.

قرار است جزئیات بیشتر توافق و نحوه اجرای آن در روزهای آینده و همزمان با امضای رسمی سند در سویس روشن شود.

دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که توافق میان واشنگتن و تهران قرار است امروز به امضا برسد و به دنبال آن، تنگه هرمز به روی تمامی کشورها و کشتی‌های تجارتی باز خواهد شد.

ترمپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» نوشت: «توافق قرار است امروز امضا شود و بلافاصله پس از امضای آن، تنگه هرمز به روی همه باز خواهد شد.»

رئیس‌جمهور امریکا جزئیات بیشتری درباره مفاد این توافق ارائه نکرد، اما اظهارات او نشانه‌ای از پیشرفت در مذاکرات میان دو کشور تلقی می‌شود؛ مذاکراتی که در ماه‌های اخیر محور اصلی تحولات سیاسی و امنیتی منطقه بوده است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به شمار می‌رود و بخش قابل توجهی از صادرات نفت و گاز جهان از این مسیر عبور می‌کند. هرگونه توافق درباره امنیت و بازگشایی کامل این آبراه می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر بازارهای جهانی انرژی و تجارت بین‌المللی داشته باشد.

اظهارات تازه ترمپ در حالی مطرح می‌شود که جامعه جهانی با دقت روند گفتگوهای میان امریکا و ایران را دنبال می‌کند و انتظار می‌رود روشن شدن جزئیات توافق، تصویر واضح‌تری از آینده روابط دو کشور و وضعیت امنیتی منطقه ارائه کند.

در حالی که گمانه‌زنی‌ها درباره نهایی شدن توافق میان ایران و ایالات متحده افزایش یافته است، وزارت خارجه ایران اعلام کرده که در یکی دو روز آینده هیچ برنامه‌ای برای سفر هیأت مذاکره‌کننده این کشور به ژنو یا اسلام‌آباد به منظور امضای توافق وجود ندارد.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، گفته است که هرچند سفر هیأت ایرانی برای امضای توافق در آینده نزدیک در دستور کار نیست، اما احتمال امضای تفاهم‌نامه در روزهای پیش‌رو بالا است.

بقایی به خبرگزاری رسمی ایران (ایرنا) گفته است: «باید منتظر زمان دقیق امضای توافق باشیم.»

در همین حال، شهباز شریف، صدراعظم پاکستان، اعلام کرده است که توافق صلح «آماده امضا» بوده و ممکن است «به زودی نهایی شود».

براساس بیانیه دفتر صدراعظم پاکستان، شهباز شریف این اظهارات را در گفتگوی تیلفونی با شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، صدراعظم و وزیر امور خارجه قطر، مطرح کرده است.