بر اساس آمار فدراسیون بین‌المللی رباتیک، حدود ۷ هزار ربات انسان‌نما در سال گذشته در سراسر جهان برای استفاده در بخش‌های صنعتی و خدمات حرفه‌ای به فروش رسیده است.

این رقم در حالی ثبت شده که پیش‌بینی می‌شود بازار ربات‌های انسان‌نما در سال‌های آینده رشد چشمگیری داشته باشد؛ به‌ویژه در چین که بزرگ‌ترین بازار ربات‌های صنعتی جهان به شمار می‌رود. چین ماه گذشته در بازی‌های رباتیک خود، توانایی ربات‌های انسان‌نما در دوش و مشت‌زنی را به نمایش گذاشت.

بر اساس معیارهای فدراسیون بین‌المللی رباتیک، رباتی انسان‌نما محسوب می‌شود که ظاهری شبیه انسان داشته باشد و بتواند به‌صورت مستقل در محیط‌هایی که برای انسان‌ها طراحی شده‌اند، فعالیت کند. داشتن پا برای این ربات‌ها الزامی نیست.

به گزارش رویترز، آمار این فدراسیون یکی از نخستین برآوردهای گسترده از بازار ربات‌های انسان‌نماست؛ بازاری که در سال‌های اخیر میلیاردها دالر سرمایه جذب کرده و با نمایش‌های مختلف، توجه زیادی را به خود جلب کرده است.

با این حال، سوزان بیلر، سرمنشی فدراسیون بین‌المللی رباتیک، به رویترز گفته است که شمار ربات‌های انسان‌نما هنوز در مقایسه با مجموع ربات‌های موجود در جهان، بسیار اندک است.

در سال ۲۰۲۴ حدود ۵۴۲ هزار ربات صنعتی در سراسر جهان نصب شد و حدود ۱۹۹ هزار ربات خدماتی نیز برای استفاده در بخش‌های ترانسپورت، هوتل‌داری و صفا کاری به فروش رسید. آمار مربوط به ربات‌های صنعتی و خدماتی در سال ۲۰۲۵ قرار است در ۲۴ سپتمبر منتشر شود.

بیلر گفته است بسیاری از ربات‌های انسان‌نمایی که در سال ۲۰۲۵ فروخته شدند، هنوز در فعالیت‌های تولیدی استفاده نمی‌شوند و بیشتر توسط مؤسسات تحقیقاتی و شرکت‌هایی خریداری شده‌اند که از آنها برای جمع‌آوری اطلاعات و بهبود مدل‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند.

به گفته او، شرکت‌های موترسازی که از نخستین استفاده‌کنندگان این تکنالوژی هستند، در کارخانه‌های خود پروژه‌های آزمایشی را با تعداد محدودی از ربات‌ها اجرا می‌کنند.

فدراسیون بین‌المللی رباتیک که حدود سه دهه است آمار صنعت رباتیک را جمع‌آوری می‌کند، برای نخستین بار آمار مربوط به ربات‌های انسان‌نما را نیز در کنار آمار ربات‌های صنعتی و خدماتی ثبت کرده است.

گروه تحقیقاتی جهانی بانک امریکا پیش‌بینی کرده است که امسال حدود ۹۰ هزار ربات انسان‌نما به بازار عرضه شود و این رقم تا سال ۲۰۳۰ به ۱.۲ میلیون دستگاه برسد.

آمار فدراسیون بین‌المللی رباتیک بر اساس اطلاعات تولیدکنندگان و انجمن‌های ملی صنعت رباتیک تهیه شده و ربات‌های انسان‌نمای مصرفی و نظامی را شامل نمی‌شود. ربات‌های طبی نیز در این آمار به‌صورت جداگانه طبقه‌بندی شده‌اند.

ولکر تورک، مسؤول حقوق بشر سازمان ملل متحد، هشدار داده است که هوش مصنوعی پیشرفته می‌تواند به یک تهدید «وجودی» برای بشریت تبدیل شود و خواستار ایجاد تضمین‌های جدی برای مصونیت و امنیت این تکنالوژی شده است.

تورک روز دوشنبه در سخنرانی خود در شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو گفت که نگرانی‌های مطرح‌شده از سوی برخی افراد در صنعت هوش مصنوعی درباره خطرات این تکنالوژی را جدی می‌گیرد.

او گفت باید پیش از آن‌که دیر شود، تلاش گسترده‌ای برای ایجاد تضمین‌های محکم در زمینه ایمنی و امنیت هوش مصنوعی صورت گیرد.

دفتر حقوق بشر سازمان ملل می‌گوید که شکست یا سوءاستفاده از سیستم‌های قدرتمند هوش مصنوعی می‌تواند زیربنا‌های حیاتی، خدمات، ارتباطات و نهادهای دموکراتیک را مختل کند.

تورک همچنین گفت که تنها شمار محدودی از افراد قدرت بسیار گسترده‌ای بر هوش مصنوعی دارند و خواستار توافق کشورها بر سر «خطوط قرمز» مشخص در زمینه توسعه و استفاده از این تکنالوژی شد.

او در بخش دیگری از سخنانش، درباره گزارش‌ها مبنی بر استفاده روسیه از طیاره‌های بی سرنشین کاملاً خودمختار در اوکراین ابراز «وحشت» کرد و خواستار ممنوعیت فوری سلاح‌هایی شد که می‌توانند بدون دخالت انسان جان افراد را بگیرند. رویترز به‌گونه مستقل این گزارش‌ها را تأیید نکرده است.

تورک همچنین از افزایش اعدام‌ها در ایران و تشدید حملات روسیه به اوکراین انتقاد کرد و خواستار پاسخ‌گویی در قبال حدود ۲۳ مورد مرگ در بازداشتگاه‌های مهاجرتی امریکا در سال جاری شد.

او گفت سازمان ملل باید نقش شرکت‌ها و منافع اقتصادی دخیل در تأمین مالی درگیری‌ها را نیز با دقت بیشتری بررسی کند و افزود که این نهاد از افشای عوامل پنهان در دامن‌زدن به جنگ‌ها و درخواست پاسخ‌گویی از آنان عقب‌نشینی نخواهد کرد.

این اظهارات تورک در حالی مطرح می‌شود که شورای حقوق بشر سازمان ملل تا هفتم اکتوبر به بررسی جنگ ایران، درگیری‌های سودان و دیگر بحران‌های جهانی ادامه می‌دهد.

صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) می‌گوید حدود ۲۰ میلیون کودک در ۲۱ کشور، در جریان یک سال، در فضای آنلاین با سوءاستفاده یا استثمار جنسی روبه‌رو شده‌اند. بیشتر این موارد در شبکه‌های اجتماعی رخ داده است.

بر اساس گزارش یونیسف، بیش از یک کودک از هر پنج کودک ۱۲ تا ۱۷ ساله در کشورهای واقع در افریقا، آسیا، امریکای لاتین و اروپای شرقی، دست‌کم یک نوع سوءاستفاده یا استثمار جنسی آنلاین را تجربه کرده‌اند.

حدود ۱۵ میلیون کودک در معرض محتوای جنسی ناخواسته قرار گرفته‌اند، ۹ میلیون کودک برای گفتگوهای جنسی یا فرستادن تصاویر جنسی تحت فشار قرار گرفته‌اند و تصاویر جنسی حدود ۴ میلیون کودک بدون رضایت‌شان منتشر شده است.

یونیسف گفته است شمار کودکانی که در سراسر جهان با چنین سوءاستفاده‌هایی روبه‌رو می‌شوند، احتمالاً به ده‌ها میلیون نفر می‌رسد.

این تحقیق یکی از بزرگ‌ترین مطالعات در این زمینه عنوان شده است. اطلاعات آن از نظرسنجی‌هایی میان حدود ۲۱ هزار کودک کاربر اینترنت در ۲۱ کشور، از جمله پاکستان، کینیا، برازیل و صربستان، بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ جمع‌آوری شده است.

بیشتر موارد در شبکه‌های اجتماعی

یونیسف می‌گوید نزدیک به ۶۰ درصد موارد سوءاستفاده در شبکه‌های اجتماعی مانند فیسبوک، واتساپ، اینستاگرام، اسنپ‌چت و تیک‌تاک رخ داده است. حدود ۱۴ درصد موارد نیز در بازی‌های آنلاین اتفاق افتاده است.

متا، شرکت مالک فیسبوک، واتساپ و اینستاگرام، گفت بخشی از این نظرسنجی‌ها مربوط به سال ۲۰۲۰ است؛ زمانی که برخی از اقدامات امنیتی کنونی برای محافظت از نوجوانان هنوز اجرا نشده بود.

اسنپ‌چت و تیک‌تاک نیز گفته‌اند که برای محافظت از کودکان و نوجوانان، تدابیر امنیتی مختلفی را در پلتفرم‌های خود اجرا کرده‌اند.

گزارش یونیسف نشان می‌دهد بیش از نیمی از موارد سوءاستفاده از سوی فردی انجام شده که کودک او را از قبل می‌شناخته است؛ مانند دوست، عضو خانواده یا شریک عاطفی. در ۳۸ درصد موارد، کودک برای نخستین‌بار فرد سوءاستفاده‌گر را در فضای آنلاین دیده است.

همچنین کمتر از یک درصد این موارد به پولیس، مددکار اجتماعی یا خطوط کمک گزارش شده است.

نگرانی از سوءاستفاده با هوش مصنوعی

یونیسف همچنین درباره افزایش سوءاستفاده از هوش مصنوعی هشدار داده است. در ۹ کشور، حدود ۱.۱ میلیون کودک گفته‌اند که تصاویر یا ویدیوهای جنسی جعلی با استفاده از هوش مصنوعی و با چهره آنان ساخته شده است.

بر اساس این گزارش، کودکانی که با سوءاستفاده جنسی آنلاین روبه‌رو شده‌اند، حدود چهار برابر بیشتر از دیگر کودکان افکار خودکشی یا آسیب‌رساندن به خود را گزارش کرده‌اند و سطح اضطراب در میان آنان نیز بیشتر بوده است.

کاترین راسل، رئیس اجرایی یونیسف، گفت بسیاری از کودکان پس از چنین تجربه‌هایی با فشار شدید روحی و روانی روبه‌رو می‌شوند و در سکوت رنج می‌برند.

یونیسف از دولت‌ها و شرکت‌های تکنالوژی خواسته است تدابیر امنیتی برای کودکان را تقویت کنند، قوانین مربوط به سوءاستفاده آنلاین و محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را به‌روز کنند و سیستم‌های حمایت و گزارش‌دهی از کودکان را بهبود بخشند.