گروه‌های مدافع حقوق بشر می‌گویند که در جریان یک هفته اعتراضات گسترده در ایران، دست‌کم ۱۶ نفر جان باخته‌اند. این اعتراضات که در پی افزایش شدید تورم و وخامت وضعیت معیشتی آغاز شد، به درگیری‌های خشونت‌بار میان معترضان و نیروهای امنیتی در چندین ولایت انجامیده است.

به گزارش رویترز، آمار تلفات و بازداشت‌ها از سوی رسانه‌های دولتی و نهادهای حقوق بشری متفاوت اعلام شده و امکان راستی‌آزمایی مستقل این ارقام وجود ندارد. شبکه حقوق بشری «هرانا» از کشته‌شدن حداقل ۱۶ نفر و بازداشت بیش از ۵۸۰ تن خبر داده، در حالی که گروه حقوق بشری «هنگاو» شمار جان‌باختگان را دست‌کم ۱۷ نفر اعلام کرده است.

این اعتراضات که بزرگ‌ترین ناآرامی‌ها در ایران طی سه سال اخیر به‌شمار می‌رود، نخست از بازارها و دکانداران آغاز شد و سپس به محصلین و شهرهای ولایتی گسترش یافت. گزارش‌ها حاکی است که شدیدترین درگیری‌ها در مناطق غربی ایران رخ داده، اما تهران، مرکز کشور، و ولایت سیستان و بلوچستان نیز شاهد اعتراضات بوده‌اند.

در واکنش، مسعود پزشکیان، رییس‌جمهور ایران، خواستار برخورد «مسوولانه و نرم» با معترضان شده و تأکید کرده است که «جامعه با زور آرام نمی‌شود». این در حالی است که نیروهای امنیتی هم‌زمان روند بازداشت معترضان و فعالان فضای مجازی را شدت بخشیده‌اند.

از سوی دیگر، تهدیدهای دونالد ترمپ، رییس‌جمهور امریکا، مبنی بر حمایت از معترضان در صورت خشونت علیه آنان، با واکنش تند مقام‌های ارشد ایرانی روبه‌رو شده است. آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، گفته است که کشورش «در برابر دشمن تسلیم نخواهد شد».

ایران در شرایطی با این اعتراضات روبه‌رو است که نرخ تورم بالاتر از ۳۶ درصد گزارش شده، ارزش پول ملی به‌شدت سقوط کرده و تحریم‌های بین‌المللی فشار فزاینده‌ای بر اقتصاد این کشور وارد کرده است. نهادهای مالی جهانی نیز نسبت به رکود اقتصادی ایران در سال ۲۰۲۶ هشدار داده‌اند.

در پی اعتراضات گسترده در ایران به‌دلیل مشکلات شدید اقتصادی، گزارش‌ها از کشته‌شدن چندین نفر در شماری از ولایت‌ها خبر می‌دهند. این اعتراضات بزرگ‌ترین ناآرامی‌ها در ایران طی سه سال اخیر عنوان شده است.

خبرگزاری فارس گزارش داده است که در ولایت لرستان، سه معترض در جریان حمله به یک مرکز پولیس کشته و ۱۷ نفر دیگر زخمی شده‌اند. به گفته این رسانه، معترضان با نیروهای امنیتی درگیر شده و چندین موتر پولیس را به آتش کشیدند.

پیش از این، فارس و نهاد حقوق بشری هنگاو از تلفات در شهر لردگان ولایت چهارمحال‌وبختیاری خبر داده بودند. همچنان مقامات ایرانی کشته‌شدن یک نفر را در شهر کوهدشت تأیید کرده‌اند.

هنگاو همچنین از کشته‌شدن یک معترض دیگر در ولایت اصفهان خبر داده است.

این درگیری‌ها نشان‌دهنده تشدید بحران ناآرامی‌ها است؛ اعتراضاتی که از یکشنبه گذشته با نارضایتی دکانداران از سقوط شدید ارزش پول ملی و افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها آغاز شد.

سپاه پاسداران اعلام کرده است که یکی از اعضای نیروهای بسیج در کوهدشت کشته و ۱۳ نفر دیگر زخمی شده‌اند. این نهاد معترضان را به سوءاستفاده از فضای اعتراضات متهم کرده است، اما هنگاو روایت متفاوتی ارائه داده است.

در همین حال، اعتراضات به شهرهای دیگری از جمله مرودشت نیز گسترش یافته و گزارش‌هایی از بازداشت معترضان در ولایت‌های کرمانشاه، خوزستان و همدان منتشر شده است.

ایران با تورم بالای ۴۰ درصد، تحریم‌های غرب و کاهش شدید ارزش ریال روبه‌رو است.

ریال ایران در سال ۲۰۲۵ حدود نیمی از ارزش خود را در برابر دالر از دست داد.

خالده ضیاء، که در سال ۱۹۹۱ اولین صدراعظم زن بنگلادیش شد و پس از آن، در طول دهه‌ها تجارت قدرت، رقابت سختی با شیخ حسینه ایجاد کرد، روز سه‌شنبه (۹جدی) پس از یک بیماری طولانی در سن ۸۰ سالگی درگذشت.

به گزارش رویترز، حزب ملی‌گرای بنگلادیش موسوم به بی‌ان‌پی (BNP)، حزب مخالف او، اعلام کرد که او پس از یک بیماری طولانی مدت درگذشت. داکتران گفتند که او سیروز پیشرفته کبد، آرتروز، شکر و مشکلات قفسه سینه و قلب داشته است.

او در اوایل سال ۲۰۲۵ برای درمان به لندن رفت و چهار ماه در آنجا ماند و سپس به خانه بازگشت. اگرچه خالده از سال ۲۰۰۶ از قدرت دور بود و چندین سال را در زندان یا حصر خانگی گذرانده بود، اما او و حزب راست میانه بی‌ان‌پی همچنان از حمایت زیادی برخوردار بودند.

حزب ملی‌گرای بنگلادیش به عنوان پیشتاز پیروزی در انتخابات پارلمانی که قرار است در ماه فبروری برگزار شود، شناخته می‌شود. پسر او و رئیس موقت حزب، طارق رحمان، ۶۰ ساله، هفته گذشته پس از نزدیک به ۱۷ سال تبعید خودخواسته به کشورش بازگشت و به طور گسترده به عنوان کاندید قدرتمندی برای صدراعظمی دیده می‌شود.

از آگست ۲۰۲۴، پس از قیامی به رهبری محصلین که منجر به برکناری حسینه شد، بنگلادیش توسط یک دولت موقت به رهبری محمد یونس، برنده جایزه صلح نوبل و پیشگام در امور مالی خرد، اداره می‌شود. در ماه نوامبر، حسینه به دلیل سرکوب مرگبار اعتراضات محصلین به صورت غیابی به اعدام محکوم شد.

به گزارش رویترز، خالده که با نام کوچکش شناخته می‌شد، به عنوان فردی خجالتی و فداکار در بزرگ کردن دو پسرش توصیف می‌شد تا اینکه همسرش، ضیاء الرحمان، رهبر نظامی و رئیس جمهور وقت، در یک کودتای نظامی در سال ۱۹۸۱ ترور شد.

سه سال بعد، او رئیس حزب ملی بنگلادیش شد که شوهرش آن را تأسیس کرده بود و سوگند یاد کرد که به هدف خود یعنی «آزادسازی بنگلادیش از فقر و عقب‌ماندگی اقتصادی» دست یابد. او با حسینه، دختر پدر بنیانگذار بنگلادیش و رئیس حزب عوامی لیگ، دست در دست هم دادند تا قیام مردمی برای دموکراسی را رهبری کنند که در سال ۱۹۹۰ منجر به سرنگونی حاکم نظامی، حسین محمد ارشاد، شد. اما همکاری آنها دوام زیادی نداشت.

حامیان خالده ضیاء او را فردی مودب و سنتی اما در عین حال قدرتمند و بی‌سروصدا می‌دانستند، کسی که کلمات خود را با دقت انتخاب می‌کرد. اما آنها همچنین او را رهبری جسور و سازش‌ناپذیر در دفاع از حزبش و مقابله با رقبایش می‌دانستند. در مقابل، حسینه بسیار رک‌تر و قاطع‌تر بود. شخصیت‌های متضاد آنها به رقابتی که برای دهه‌ها بر سیاست بنگلادیش حاکم بود، دامن زد.

در سال ۱۹۹۱، بنگلادیش اولین انتخابات آزاد خود را برگزار کرد. خالده با کسب حمایت بزرگترین حزب اسلامی کشورش، جماعت اسلامی، پیروزی غافلگیرکننده‌ای بر حسینه به دست آورد. با انجام این کار، خالده اولین صدراعظم زن بنگلادیش و تنها دومین زنی بود که پس از بی‌نظیر بوتو، که سه سال قبل به رهبری پاکستان انتخاب شده بود، رهبری یک دولت دموکراتیک در یک کشور عمدتاً مسلمان را بر عهده گرفت.

خالده سیستم ریاست جمهوری را با سیستم پارلمانی جایگزین کرد، به طوری که قدرت در دست صدراعظم بود. او همچنین محدودیت‌های سرمایه‌گذاری خارجی را لغو کرد و آموزش ابتدایی را اجباری و رایگان کرد. او در انتخابات عمومی ۱۹۹۶ به حسینه باخت، اما پنج سال بعد با یک پیروزی غافلگیرکننده بازگشت. دوره دوم او با ظهور شبه‌نظامیان و ادعاهای فساد خدشه‌دار شد.