بر اساس گزارشی از وزارت خزانه‌داری امریکا که خبرگزاری اکسیوس به آن استناد کرده است، اقدامات محاصره دریایی و تحریم‌های اقتصادی امریکا علیه ایران، تجارت زمینی این کشور با افغانستان و شماری دیگر از کشورهای منطقه، از جمله پاکستان، ترکمنستان و ترکیه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

در این گزارش آمده است که هدف واشنگتن از اعمال این محدودیت‌های اقتصادی، افزایش فشار بر مقام‌های ایرانی برای وادار کردن آنان به ورود به مذاکرات است.

وزارت خزانه‌داری امریکا همچنین اعلام کرده است که تحریم‌ها و فشارهای اقتصادی این کشور، ارزش پول ملی ایران را به‌گونه چشمگیری کاهش داده، نرخ تورم را افزایش داده و فعالیت‌های تجاری این کشور را با اختلال روبه‌رو ساخته است.

بر اساس این گزارش، پیامدهای فشارهای اقتصادی علیه ایران تنها به داخل این کشور محدود نمانده، بلکه مسیرهای تجاری منطقه و تجارت زمینی ایران با کشورهای همسایه، از جمله افغانستان، را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

این تحولات نگرانی‌هایی را درباره پیامدهای احتمالی آن بر تجارت منطقه‌ای، به‌ویژه روابط اقتصادی افغانستان با ایران، ایجاد کرده است.

فاز نخست فابریکه سمنت شوراندام در ولایت کندهار، روز پنج‌شنبه، با حضور ملا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی ریاست‌الوزرا، به بهره‌برداری سپرده شد.

معاون اقتصادی ریاست‌الوزرا در مراسم افتتاح این فابریکه گفت که توسعه اقتصادی پایدار زمانی تحقق می‌یابد که افغانستان از منابع داخلی خود به‌گونه مؤثر استفاده کرده و از یک کشور مصرف‌کننده به یک کشور تولیدکننده تبدیل شود.

ملا برادر تأکید کرد که هدف حکومت، افزایش تولیدات داخلی، کاهش وابستگی به واردات، گسترش صادرات و ایجاد ارزش اقتصادی در بخش صنعت است.

بر اساس معلومات ارائه‌شده، فاز نخست فابریکه سمنت شوراندام ظرفیت تولید روزانه یک‌هزار و ۵۰۰ تُن سمنت را دارد و زمینه اشتغال مستقیم و غیرمستقیم را برای هزاران تن فراهم می‌کند. همچنان قرار است در آینده کار ساخت فاز دوم این کارخانه آغاز شود.

از سوی دیگر، هدایت‌الله بدری، وزیر معادن و پترولیم، گفته است که پس از بازگشت امارت اسلامی، تولید سمنت در افغانستان برای نخستین‌بار آغاز می‌شود.

به گفته او، در سراسر کشور روی شش پروژه بزرگ تولید سمنت به ارزش ۶۶۲ میلیون دالر کار جریان دارد که با تکمیل آن‌ها، برای حدود ۱۵ هزار تن زمینه کار فراهم شده و نزدیک به ۵۰ درصد نیاز سمنت کشور تأمین خواهد شد.

همچنان ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی، آغاز فعالیت این فابریکه را خبر خوشی برای کشور خوانده و بر حفظ کیفیت و رعایت معیارهای تولید سمنت تأکید کرده است.

راه‌اندازی این فابریکه در حالی صورت می‌گیرد که افغانستان بخش قابل توجهی از نیاز سمنت خود را از طریق واردات تأمین می‌کند و توسعه تولید داخلی می‌تواند در کاهش وابستگی به واردات و تقویت بخش ساختمانی کشور نقش داشته باشد.

برنامه جهانی غذا (دبلیواف‌پی) در تازه‌ترین گزارش هفتگی بازار خود گفته است که با وجود تقویت ارزش افغانی در برابر دالر امریکایی، افزایش قیمت مواد غذایی، سوخت و نهاده‌های زراعتی همچنان قدرت خرید خانواده‌ها در افغانستان را تحت فشار قرار داده است.

بر اساس این گزارش، ارزش افغانی در هفته نخست اکتوبر به‌طور میانگین ۶۴.۹ افغانی در برابر هر دالر امریکایی بوده است؛ رقمی که نشان می‌دهد پول افغانی نسبت به سال گذشته دو درصد قوی‌تر و در مقایسه با میانگین سه‌ساله خود هفت درصد بالاتر بوده است. با این حال، قیمت بسیاری از مواد خوراکی اساسی همچنان افزایش یافته است.

برنامه جهانی غذا می‌گوید قیمت برنج پلوی نسبت به سال گذشته ۱۷ درصد و برنج شوله ۳۱ درصد افزایش یافته است. همچنان قیمت روغن خوراکی ۱۲ درصد، بوره ۱۰ درصد، گندم ۱۰ درصد و آرد گندم ارزان‌قیمت نیز ۱۰ درصد بیشتر شده است.

در بخش سوخت، قیمت هر لیتر دیزل به‌طور میانگین به ۸۰.۹ افغانی رسیده که سه درصد بالاتر از سال گذشته و ۱۴ درصد بیشتر از میانگین سه‌ساله است. قیمت کود یوریا نیز ۲۴ درصد و کود دی‌آی‌پی ۱۰ درصد افزایش یافته است.

این گزارش همچنان از کاهش فرصت‌های کاری و دستمزد کارگران غیرماهر خبر می‌دهد. بر اساس یافته‌های برنامه جهانی غذا، کارگران غیرماهر به‌طور میانگین تنها دو روز در هفته کار پیدا می‌کنند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته ۱۴ درصد کاهش یافته است. دستمزد روزانه این کارگران نیز پنج درصد پایین آمده است.

در نتیجه، دستمزد روزانه یک کارگر غیرماهر اکنون به‌طور میانگین توان خرید ۹.۹ کیلوگرام آرد گندم ارزان‌قیمت را دارد که نسبت به سال گذشته ۱۳ درصد کاهش را نشان می‌دهد. قدرت خرید واقعی خانواده‌های متکی بر کار غیرماهر نیز در مقایسه با سال گذشته ۲۵ درصد کاهش یافته و ۳۰ درصد پایین‌تر از میانگین سه‌ساله قرار گرفته است.

خانواده‌های مالدار نیز با کاهش قدرت خرید روبه‌رو هستند. بر اساس گزارش، فروش یک رأس گوسفند ماده یک‌ساله می‌تواند هزینه خرید ۲۶۰ کیلوگرام آرد گندم ارزان‌قیمت را تأمین کند؛ مقداری که نسبت به سال گذشته ۱۲ درصد کمتر است.

با این حال، در جریان هفته مورد بررسی، قیمت کچالو ۴.۱ درصد، پیاز ۳.۱ درصد و برنج پلوی ۱.۹ درصد کاهش یافته است. با وجود این کاهش هفتگی، قیمت کچالو هنوز ۲۵ درصد بالاتر از سال گذشته و قیمت برنج پلوی ۱۹ درصد بالاتر از میانگین سه‌ساله آن است.

برنامه جهانی غذا هزینه سبد غذایی مبتنی بر مواد خوراکی را در هفته نخست اکتوبر ۶ هزار و ۳۳ افغانی اعلام کرده که نسبت به سال گذشته چهار درصد افزایش یافته است.

این نهاد همچنین گفته است که تفاوت قیمت‌ها میان ولایت‌های افغانستان قابل توجه است و هزینه‌های انتقال، میزان عرضه در بازارها و دسترسی فصلی به محصولات بر این تفاوت‌ها تأثیر می‌گذارند.

یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که با وجود تقویت افغانی، افزایش قیمت مواد ضروری و کاهش فرصت‌های کاری همچنان دسترسی خانواده‌های افغان به مواد غذایی را دشوار ساخته است.