سپاه پاسداران ایران اعلام کرده است که در واکنش به حملات اخیر امریکا در اطراف تنگه هرمز، روز چهارشنبه یک پایگاه نظامی امریکا در اردن و ۲۱ هدف دیگر در کشورهای حوزه خلیج فارس را مورد حمله قرار داده است.

این درگیری‌ها یکی از بزرگ‌ترین تبادلات خصمانه میان تهران و واشنگتن از زمان برقراری آتش‌بس میان دو کشور در ماه اپریل به شمار می‌رود.

حملات ایران که شامل اهدافی در کویت و بحرین نیز می‌شد، پس از آن صورت گرفت که اردوی امریکا اعلام کرد سیستم‌های دفاع هوایی، مراکز کنترول زمینی و رادارهای نظارتی ایران در نزدیکی تنگه هرمز را هدف قرار داده است. دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، گفته بود این حملات در پاسخ به سرنگونی یک هلیکوپتر اپاچی امریکایی انجام شده است.

ترمپ روز سه‌شنبه به شبکه «ای‌بی‌سی» گفت: «فکر می‌کنم پاسخ باید بسیار قوی و قدرتمند باشد و این دقیقاً همان چیزی است که انجام شد.»

افزایش تنش‌ها، احتمال دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگی را که از ۲۸ فبروری با حملات مشترک امریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، بیش از پیش تیره کرده است. ایران در واکنش، کشورهای میزبان پایگاه‌های امریکا در خلیج فارس را هدف قرار داد و عبور و مرور در تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان، را به شدت محدود کرد.

قوماندانی مرکزی امریکا (سنتکام) اعلام کرد عملیات هوایی این کشور حدود چهار ساعت به طول انجامیده و نزدیک به ۲۰ هدف ایرانی مورد حمله قرار گرفته است.

رسانه‌های دولتی ایران گزارش داده‌اند که جزیره قشم و بندر سیریک در تنگه هرمز هدف حملات قرار گرفته‌اند. همچنین صدای چندین انفجار در بندرعباس و مناطق اطراف جاسک، در نزدیکی ورودی تنگه هرمز، شنیده شده است.

سپاه پاسداران نیز اعلام کرد چهار نقطه در پایگاه «الازرق» امریکا در اردن را با راکت‌های دوربرد هدف قرار داده است. به گفته این نهاد، آشیانه‌های جت‌های جنگی اف-۳۵ و یک مرکز قومنده و کنترول از جمله اهداف حمله بوده‌اند. سپاه هشدار داده که در صورت هرگونه حمله جدید امریکا، پاسخ «کوبنده و قاطع» خواهد داد.

نیروهای مسلح اردن اعلام کردند پنج راکت شلیک‌شده از ایران به سمت پایگاه الازرق را رهگیری و منهدم کرده‌اند. به گفته اردوی اردن، بقایای این راکت‌ها در خاک این کشور سقوط کرده اما تلفات یا خسارتی به همراه نداشته است.

اردوی کویت نیز اعلام کرد سیستم‌های دفاع هوایی این کشور در حال مقابله با اهداف متخاصم هستند. این اقدام پس از آن صورت گرفت که سپاه پاسداران از حمله طیاره بی‌سرنشین به پایگاه «علی السالم» امریکا در کویت خبر داد.

سپاه همچنین مدعی شد ناوگان پنجم نیروی بحری آمریکا در بحرین را با طیاره بی‌سرنشین هدف قرار داده و هشدار داده است که در صورت ادامه درگیری‌ها، پاسخ‌ شدیدتر خواهد بود.

وزارت داخله بحرین اعلام کرد زنگ خطر در این کشور به صدا درآمده و از شهروندان خواسته شده به مکان‌های امن پناه ببرند. مشاور رسانه‌ای پادشاه بحرین نیز گفت سیستم‌های دفاع هوایی حملات ایران را دفع کرده‌اند.

یک مقام امریکایی که نخواست نامش فاش شود به رویترز گفت که ارزیابی‌های اولیه نشان می‌دهد تقریباً تمامی راکت‌ها و طیارات بی‌سرنشین پرتاب ‌شده از سوی ایران رهگیری شده‌اند و تاکنون گزارشی از تلفات نیروهای امریکایی یا آسیب به تأسیسات این کشور دریافت نشده است.

در پی تشدید درگیری‌ها، بهای نفت در معاملات اولیه بازارهای آسیایی حدود یک درصد افزایش یافت.

ماجرای سقوط هلیکوپتر اپاچی

به گفته یک مقام امریکایی، روز سه‌شنبه یک هلیکوپتر اپاچی اردوی امریکا بر اثر حمله یک طیاره بی‌سرنشین ایران سقوط کرد. ترمپ اعلام کرده است که دو پیلوت این هلیکوپتر آسیبی ندیده‌اند.

با این حال، رسانه‌های دولتی ایران به نقل از یک منبع نظامی گزارش داده‌اند که طی ۲۴ ساعت گذشته هیچ عملیات تهاجمی هوایی در تنگه هرمز انجام نشده است.

اردوی امریکا اعلام کرد یک طیاره بی‌سرنشین نیروی بحری این کشور دو خدمه هلیکوپتر را پس از سقوط در آب‌های نزدیک سواحل عمان نجات داده است. قوماندانی مرکزی امریکا علت سقوط را توضیح نداده اما گفته است که خدمه پس از دو ساعت نجات یافته و سالم هستند.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، بدون اشاره مستقیم به حادثه سقوط اپاچی، در شبکه ایکس نوشت که حضور نیروهای خارجی در منطقه خطر وقوع حوادث و درگیری‌های ناخواسته را افزایش می‌دهد و افزود: «بهترین راه کاهش خطر، خروج آنان از منطقه است.»

ترمپ نیز در مصاحبه با روزنامه وال‌استریت ژورنال گفته است که حادثه سقوط هلیکوپتر «موضوع بزرگی نبود» و تأکید کرده که «پیلوت سالم است.»

با وجود این، این رویداد می‌تواند تلاش‌ها برای دستیابی به توافق صلح و بازگشایی کامل تنگه هرمز را با دشواری بیشتری مواجه کند. ترمپ بارها گفته است که امریکا و ایران به توافق نزدیک هستند، اما از زمان اجرایی شدن آتش‌بس شکننده در اوایل اپریل، نشانه‌های اندکی از پیشرفت مذاکرات دیده شده است.

در همین حال، درگیری‌ها میان اسرائیل و نیروهای حزب‌الله لبنان ادامه دارد و ایران همچنان محدودیت‌هایی را بر عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز اعمال می‌کند؛ گذرگاهی که پیش از جنگ حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کرد.

واشنگتن نیز محدودیت‌هایی را بر بنادر ایران اعمال کرده است. کریس رایت، وزیر انرژی امریکا، گفته است که تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به‌طور قابل توجهی در حال افزایش است، اما بازگشت کامل جریان انرژی به سطح عادی پس از پایان جنگ، ماه‌ها زمان خواهد برد.

ترمپ تأکید کرده است که هرگونه توافق صلح باید مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شود، در حالی که تهران چنین هدفی را رد می‌کند. از سوی دیگر، ایران خواهان لغو تحریم‌های بین‌المللی، آزادسازی میلیاردها دالر دارایی مسدودشده و به رسمیت شناخته شدن کنترول خود بر تنگه هرمز است.

ایران و اسرائیل روز دوشنبه اعلام کردند که حملات علیه یکدیگر را فعلاً متوقف کرده‌اند؛ اما تهران هشدار داده است که اگر اسرائیل به حملات خود علیه حزب‌الله در لبنان ادامه دهد، درگیری‌ها از سر گرفته خواهد شد.

به گزارش رویترز، این رویارویی مستقیم که شدیدترین تنش میان دو کشور از ماه اپریل تاکنون به شمار می‌رود، تلاش‌های واشنگتن برای دستیابی به توافق با تهران و پایان دادن به جنگ بیش از سه‌ماهه را با چالش روبه‌رو کرده است.

در پی تبادل حملات، بهای نفت تا پنج درصد افزایش یافت، اما پس از آنکه اردوی ایران پایان نخستین موج حملات خود به اسرائیل را اعلام کرد، قیمت‌ها دوباره کاهش یافت. ارزش دالر نیز پس از رسیدن به بالاترین سطح خود در نزدیک به دو ماه گذشته، کاهش یافت.

یک منبع آگاه به رویترز گفته است که اسرائیل نیز تصمیم گرفته حملات خود به ایران را متوقف کند.

ایران اواخر یک‌شنبه چندین راکت به سوی اسرائیل پرتاب کرد و آن را پاسخی به حملات اسرائیل علیه مواضع حزب‌الله در حومه بیروت دانست.

در مقابل، اسرائیل سیستم دفاع هوایی ایران و یک مجتمع پتروکیمیا را هدف قرار داد که به گفته تل‌ابیب در تولید راکت‌های بالستیک نقش داشته است. سپاه پاسداران ایران نیز اعلام کرد در واکنش به این حملات، تأسیسات مشابهی را در شهر حیفا هدف قرار داده است.

مقام‌های دو طرف تاکنون از کشته شدن کسی در این حملات خبر نداده‌اند.

این تحولات تلاش‌های دونالد ترمپ برای پایان دادن به جنگی را که امریکا و اسرائیل در ۲۸ فبروری آغاز کردند، پیچیده‌تر کرده است. هرچند آتش‌بسی که در ۸ اپریل اعلام شد، از گسترش جنگ جلوگیری کرد، اما تنش‌ها در خلیج فارس همچنان ادامه دارد.

ترمپ گفته است که هر دو طرف خواهان آتش‌بس فوری هستند. او در شبکه‌های اجتماعی نوشت که مذاکرات نهایی برای دستیابی به صلح در حال پیشرفت است.

مقام‌های امریکایی و اسرائیلی نیز تأیید کرده‌اند که ترمپ و بنیامین نتانیاهو، صدراعظم اسرائیل، روز دوشنبه گفتگوی تلیفونی داشته‌اند.

ترمپ در مصاحبه‌ای با اکسیوس گفت که به نتنیاهو هشدار داده است در صورت از سرگیری جنگ با ایران، ممکن است اسرائیل بدون حمایت امریکا باقی بماند.

با این حال، یخیل لایتر، سفیر اسرائیل در امریکا، گزارش‌ها درباره اعمال فشار ترمپ بر نتنیاهو را رد کرد و گفت روابط دو رهبر همچنان نزدیک و مبتنی بر همکاری است.

در همین حال، مقام‌های اسرائیلی تأکید کرده‌اند که در صورت نیاز به عملیات نظامی ادامه خواهند داد. از سوی دیگر، مقام‌های ایرانی نیز گفته‌اند که برای یک درگیری طولانی‌مدت آمادگی دارند و در صورت لزوم می‌توانند حملات علیه منافع امریکا در منطقه را از سر بگیرند.

سرمنشی سازمان ملل متحد از همه طرف‌ها خواسته است که خویشتنداری نشان دهند و از هر اقدامی که به افزایش تنش‌ها منجر شود، خودداری کنند.

همزمان، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفته است که تهران و واشنگتن در فضایی از «بی‌اعتمادی شدید» در حال تبادل پیام هستند.

در یمن نیز حوثی‌های مورد حمایت ایران اعلام کرده‌اند که عبور کشتی‌های اسرائیلی از بحر الأحمر را هدف قرار خواهند داد و راکت‌هایی نیز به سمت اسرائیل پرتاب کرده‌اند. اردوی اسرائیل بعداً از رهگیری یک پرتابه مشکوک که از یمن پرتاب شده بود، خبر داد.

رسانه‌های ایرانی همچنین از وقوع چند انفجار در تهران و سرنگونی یک طیاره بی‌سرنشین بر فراز پایتخت خبر داده‌اند، اما گزارشی از تلفات یا خسارات گسترده منتشر نشده است.

در عین حال، نشانه‌هایی از بازگشت تدریجی شرایط عادی دیده می‌شود. بر اساس گزارش رسانه‌های ایرانی، پروازها در میدان هوایی بین‌المللی امام خمینی تهران پس از حدود ۲۴ ساعت توقف، از روز سه‌شنبه از سر گرفته شده است.

اسرائیل تأکید کرده که عملیات نظامی خود در لبنان را متوقف نکرده و آن را جدا از هرگونه توافق آتش‌بس میان امریکا و ایران می‌داند. حزب‌الله نیز به حملات خود ادامه داده است.

در همین حال، میشل عیسی، سفیر امریکا در لبنان، اعلام کرده که مذاکرات میان لبنان و اسرائیل قرار است بار دیگر در واشنگتن آغاز شود.

دونالد ترمپ گفته است هرگونه توافق صلح باید تضمین کند که ایران به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند. در مقابل، تهران خواستار لغو تحریم‌های بین‌المللی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و به رسمیت شناخته شدن نقش خود در تنگه هرمز شده است.

اسرائیل روز دوشنبه اعلام کرد که اهداف نظامی را در غرب و مرکز ایران هدف قرار داده است؛ اقدامی که با وجود درخواست دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، از بنیامین نتنیاهو برای خودداری از حملات بیشتر صورت گرفته است.

ترمپ ساعاتی پیش گفته بود که حملات جدید میان ایران و اسرائیل بر مذاکرات صلح میان واشنگتن و تهران تأثیری نخواهد گذاشت. او تأکید کرده بود که نتنیاهو تصمیم‌گیرنده نهایی نیست.

به گفته ترمپ، دولت امریکا در تلاش است تا با متوقف شدن حملات اسرائیل در لبنان، زمینه را برای توافقی گسترده‌تر با ایران فراهم کند. با این حال، اسرائیل روز یکشنبه برای نخستین بار از زمان اعلام طرح آتش‌بس امریکا، مناطقی در اطراف بیروت را هدف حمله قرار داد.

در واکنش، ایران چندین راکت به سوی اهدافی در اسرائیل شلیک کرد؛ اقدامی که نگرانی‌ها درباره آینده مذاکرات صلح را افزایش داده است. با وجود این، ترمپ همچنان نسبت به دستیابی به توافق خوش‌بین است.

او در مصاحبه با فایننشل تایمز گفت: «این حملات هیچ تأثیری بر توافق نخواهد داشت. من تصمیم‌گیرنده هستم. همه تصمیم‌ها را من می‌گیرم، نه نتنیاهو.»

اندکی بعد، اردوی اسرائیل اعلام کرد که چندین هدف نظامی در ایران را هدف قرار داده است. سپاه پاسداران ایران نیز گفت اسرائیل با استفاده از راکت‌های بالستیک هواپرتاب به اهدافی در داخل ایران حمله کرده است.

افزایش تنش‌ها باعث شد بهای نفت در معاملات روز دوشنبه بیش از سه درصد افزایش یابد و قیمت نفت برنت بار دیگر از ۹۶ دالر در هر بشکه عبور کند.

سپاه پاسداران اعلام کرد که پایگاه هوایی «رامات داوید» در نزدیکی شهر ناصره را هدف قرار داده است. اردوی اسرائیل نیز گفت راکت‌های شلیک‌شده از ایران را رهگیری کرده است.

ترمپ از نتنیاهو خواست حملات را متوقف کند

یک مقام اسرائیلی گفته است که ترمپ و نتنیاهو روز یکشنبه حدود نیم ساعت تلیفونی گفتگو کردند. جزئیات بیشتری از این تماس منتشر نشده است.

براساس گزارش اکسیوس، ترمپ در این تماس از نتنیاهو خواسته است از انجام حملات بیشتر خودداری کند، زیرا دو طرف به دستیابی به یک توافق نزدیک شده‌اند.

از زمان آغاز مذاکرات امریکا و ایران برای پایان جنگ، اسرائیل به حملات خود علیه حزب‌الله در لبنان ادامه داده است. مقام‌های اسرائیلی می‌گویند درگیری با حزب‌الله موضوعی جدا از مذاکرات با ایران است.

در مقابل، تهران بارها تأکید کرده که هرگونه توافق با امریکا باید شامل برقراری آتش‌بس در لبنان نیز باشد. اسرائیل در ماه مارچ عملیات نظامی خود را در لبنان آغاز کرد و هدف آن را مقابله با نیروهای حزب‌الله مورد حمایت ایران اعلام کرده است.

محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، گفته است که پایگاه‌های امریکا و منافع اسرائیل به دلیل اقدامات خصمانه، اهداف مشروع ایران محسوب می‌شوند.

ادامه تنش‌ها با وجود مذاکرات

ترمپ بارها گفته است که واشنگتن و تهران به توافقی برای پایان جنگ نزدیک شده‌اند.

او در مصاحبه‌ای با شبکه ان‌بی‌سی گفت: «ما یا به توافق بسیار نزدیک هستیم یا با واکنش شدید روبه‌رو خواهند شد.»

اسرائیل و حزب‌الله نیز همچنان به تبادل حملات ادامه داده اند. حزب‌الله اعلام کرده تا زمانی که اسرائیل حملات خود را متوقف نکرده و از لبنان خارج نشود، سلاح‌هایش را کنار نخواهد گذاشت.

در همین حال، مذاکرات میان امریکا و ایران بر سر پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و رفع تحریم‌ها ادامه دارد. ایران خواهان لغو تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و به رسمیت شناخته شدن نقش خود در تنگه هرمز است، در حالی که امریکا تأکید دارد هر توافقی باید مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شود.

تنش‌های اخیر نشان می‌دهد که با وجود پیشرفت در مذاکرات، درگیری‌های نظامی همچنان یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر دستیابی به توافق نهایی میان تهران و واشنگتن به شمار می‌رود.