سپاه پاسداران ایران اعلام کرده است که در واکنش به حملات اخیر امریکا در اطراف تنگه هرمز، روز چهارشنبه یک پایگاه نظامی امریکا در اردن و ۲۱ هدف دیگر در کشورهای حوزه خلیج فارس را مورد حمله قرار داده است.

این درگیری‌ها یکی از بزرگ‌ترین تبادلات خصمانه میان تهران و واشنگتن از زمان برقراری آتش‌بس میان دو کشور در ماه اپریل به شمار می‌رود.

حملات ایران که شامل اهدافی در کویت و بحرین نیز می‌شد، پس از آن صورت گرفت که اردوی امریکا اعلام کرد سیستم‌های دفاع هوایی، مراکز کنترول زمینی و رادارهای نظارتی ایران در نزدیکی تنگه هرمز را هدف قرار داده است. دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، گفته بود این حملات در پاسخ به سرنگونی یک هلیکوپتر اپاچی امریکایی انجام شده است.

ترمپ روز سه‌شنبه به شبکه «ای‌بی‌سی» گفت: «فکر می‌کنم پاسخ باید بسیار قوی و قدرتمند باشد و این دقیقاً همان چیزی است که انجام شد.»

افزایش تنش‌ها، احتمال دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگی را که از ۲۸ فبروری با حملات مشترک امریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، بیش از پیش تیره کرده است. ایران در واکنش، کشورهای میزبان پایگاه‌های امریکا در خلیج فارس را هدف قرار داد و عبور و مرور در تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان، را به شدت محدود کرد.

قوماندانی مرکزی امریکا (سنتکام) اعلام کرد عملیات هوایی این کشور حدود چهار ساعت به طول انجامیده و نزدیک به ۲۰ هدف ایرانی مورد حمله قرار گرفته است.

رسانه‌های دولتی ایران گزارش داده‌اند که جزیره قشم و بندر سیریک در تنگه هرمز هدف حملات قرار گرفته‌اند. همچنین صدای چندین انفجار در بندرعباس و مناطق اطراف جاسک، در نزدیکی ورودی تنگه هرمز، شنیده شده است.

سپاه پاسداران نیز اعلام کرد چهار نقطه در پایگاه «الازرق» امریکا در اردن را با راکت‌های دوربرد هدف قرار داده است. به گفته این نهاد، آشیانه‌های جت‌های جنگی اف-۳۵ و یک مرکز قومنده و کنترول از جمله اهداف حمله بوده‌اند. سپاه هشدار داده که در صورت هرگونه حمله جدید امریکا، پاسخ «کوبنده و قاطع» خواهد داد.

نیروهای مسلح اردن اعلام کردند پنج راکت شلیک‌شده از ایران به سمت پایگاه الازرق را رهگیری و منهدم کرده‌اند. به گفته اردوی اردن، بقایای این راکت‌ها در خاک این کشور سقوط کرده اما تلفات یا خسارتی به همراه نداشته است.

اردوی کویت نیز اعلام کرد سیستم‌های دفاع هوایی این کشور در حال مقابله با اهداف متخاصم هستند. این اقدام پس از آن صورت گرفت که سپاه پاسداران از حمله طیاره بی‌سرنشین به پایگاه «علی السالم» امریکا در کویت خبر داد.

سپاه همچنین مدعی شد ناوگان پنجم نیروی بحری آمریکا در بحرین را با طیاره بی‌سرنشین هدف قرار داده و هشدار داده است که در صورت ادامه درگیری‌ها، پاسخ‌ شدیدتر خواهد بود.

وزارت داخله بحرین اعلام کرد زنگ خطر در این کشور به صدا درآمده و از شهروندان خواسته شده به مکان‌های امن پناه ببرند. مشاور رسانه‌ای پادشاه بحرین نیز گفت سیستم‌های دفاع هوایی حملات ایران را دفع کرده‌اند.

یک مقام امریکایی که نخواست نامش فاش شود به رویترز گفت که ارزیابی‌های اولیه نشان می‌دهد تقریباً تمامی راکت‌ها و طیارات بی‌سرنشین پرتاب ‌شده از سوی ایران رهگیری شده‌اند و تاکنون گزارشی از تلفات نیروهای امریکایی یا آسیب به تأسیسات این کشور دریافت نشده است.

در پی تشدید درگیری‌ها، بهای نفت در معاملات اولیه بازارهای آسیایی حدود یک درصد افزایش یافت.

ماجرای سقوط هلیکوپتر اپاچی

به گفته یک مقام امریکایی، روز سه‌شنبه یک هلیکوپتر اپاچی اردوی امریکا بر اثر حمله یک طیاره بی‌سرنشین ایران سقوط کرد. ترمپ اعلام کرده است که دو پیلوت این هلیکوپتر آسیبی ندیده‌اند.

با این حال، رسانه‌های دولتی ایران به نقل از یک منبع نظامی گزارش داده‌اند که طی ۲۴ ساعت گذشته هیچ عملیات تهاجمی هوایی در تنگه هرمز انجام نشده است.

اردوی امریکا اعلام کرد یک طیاره بی‌سرنشین نیروی بحری این کشور دو خدمه هلیکوپتر را پس از سقوط در آب‌های نزدیک سواحل عمان نجات داده است. قوماندانی مرکزی امریکا علت سقوط را توضیح نداده اما گفته است که خدمه پس از دو ساعت نجات یافته و سالم هستند.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، بدون اشاره مستقیم به حادثه سقوط اپاچی، در شبکه ایکس نوشت که حضور نیروهای خارجی در منطقه خطر وقوع حوادث و درگیری‌های ناخواسته را افزایش می‌دهد و افزود: «بهترین راه کاهش خطر، خروج آنان از منطقه است.»

ترمپ نیز در مصاحبه با روزنامه وال‌استریت ژورنال گفته است که حادثه سقوط هلیکوپتر «موضوع بزرگی نبود» و تأکید کرده که «پیلوت سالم است.»

با وجود این، این رویداد می‌تواند تلاش‌ها برای دستیابی به توافق صلح و بازگشایی کامل تنگه هرمز را با دشواری بیشتری مواجه کند. ترمپ بارها گفته است که امریکا و ایران به توافق نزدیک هستند، اما از زمان اجرایی شدن آتش‌بس شکننده در اوایل اپریل، نشانه‌های اندکی از پیشرفت مذاکرات دیده شده است.

در همین حال، درگیری‌ها میان اسرائیل و نیروهای حزب‌الله لبنان ادامه دارد و ایران همچنان محدودیت‌هایی را بر عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز اعمال می‌کند؛ گذرگاهی که پیش از جنگ حدود یک‌پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور می‌کرد.

واشنگتن نیز محدودیت‌هایی را بر بنادر ایران اعمال کرده است. کریس رایت، وزیر انرژی امریکا، گفته است که تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به‌طور قابل توجهی در حال افزایش است، اما بازگشت کامل جریان انرژی به سطح عادی پس از پایان جنگ، ماه‌ها زمان خواهد برد.

ترمپ تأکید کرده است که هرگونه توافق صلح باید مانع دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای شود، در حالی که تهران چنین هدفی را رد می‌کند. از سوی دیگر، ایران خواهان لغو تحریم‌های بین‌المللی، آزادسازی میلیاردها دالر دارایی مسدودشده و به رسمیت شناخته شدن کنترول خود بر تنگه هرمز است.