الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهور صربستان، روز یک‌شنبه از سمت خود کناره‌گیری کرد و زمینه را برای برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست‌جمهوری در این کشور فراهم ساخت.

ووچیچ که دومین و آخرین دوره پنج‌ساله ریاست‌جمهوری خود را سپری می‌کرد، حدود هفت ماه پیش از پایان دوره‌اش استعفا داد. این اقدام در آستانه انتخابات زودهنگام پارلمانی صربستان در ۲۵ اکتوبر صورت گرفته است.

ووچیچ گفته است که در صورت تشکیل حکومت جدید توسط حزب پیشرو صربستان (SNS)، ممکن است برای سمت صدراعظمی منصوب شود.

بر اساس قانون اساسی صربستان، آنا برنابیچ، رئیس کنونی پارلمان، تا زمان انتخاب رئیس‌جمهور جدید به‌عنوان رئیس‌جمهور موقت فعالیت خواهد کرد. انتخابات ریاست‌جمهوری باید حداکثر طی ۹۰ روز برگزار شود.

انتخابات پارلمانی پیش‌رو حزب پیشرو صربستان و متحدانش را در برابر جنبش محصلین «دانشجویان پیروز می‌شوند» و ائتلاف احزاب مخالف طرفدار غرب قرار می‌دهد.

ووچیچ که بیش از یک دهه یکی از چهره‌های اصلی سیاست صربستان بوده است، در سال ۲۰۱۷ به ریاست‌جمهوری رسید. منتقدان و برخی گروه‌های حقوق بشری حکومت او را به افزایش تمرکز قدرت متهم کرده‌اند؛ اتهاماتی که مقام‌های صربستان رد کرده‌اند.

استعفای ووچیچ در حالی صورت می‌گیرد که صربستان پس از فرو ریختن سایه‌بان یک ایستگاه قطار بازسازی‌شده در شهر نووی‌ساد در نوامبر ۲۰۲۴، شاهد اعتراضات گسترده محصلین و مخالفان حکومت بوده است. در این رویداد ۱۶ نفر جان باختند.

ووچیچ روز یک‌شنبه همچنین اعلام کرد که ۴۹ نفر، از جمله فعالان و شماری از حامیان خودش را که در ارتباط با اعتراضات بازداشت یا محاکمه شده بودند، مورد عفو یا بخشش قرار داده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز شنبه اعلام کرد که پیشنهاد ایران برای بازگشایی فوری تنگه هرمز و پایان درگیری‌های منطقه‌ای را رد کرده است.

این پیشنهاد از سوی ایران در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویارک مطرح شده و بر اساس آن، در صورت توافق امریکا، روند بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیری‌ها می‌توانست ظرف هفت روز آغاز شود.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفته است که این طرح از طریق میانجی‌های قطری به طرف امریکایی منتقل شده است. او تأکید کرده که در صورت وجود اراده جدی برای توافق، زمینه برای بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات گسترده‌تر فراهم است.

با این حال، ترمپ در صحبت با خبرنگاران در قصر سفید گفت که پیشنهاد ایران را رد کرده است. او مدعی شد که تهران به دلیل محدودیت در درآمدهایش از وضعیت تنگه هرمز، به دنبال توافق برای بازگشایی این مسیر است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان به شمار می‌رود و اختلال در رفت‌وآمد کشتی‌ها از این مسیر، جریان نفت و تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار داده است.

در همین حال، مقام‌های ایرانی گفته‌اند که تهران حاضر به گفتگو درباره برنامه هسته‌ای و برخی موضوعات دیگر است، اما هرگونه توافق را بدون پذیرش «فشار و اجبار» دنبال خواهد کرد. یک مقام ارشد ایرانی نیز گفته است که تهران در زمینه حقوق خود، از جمله غنی‌سازی اورانیوم، امتیازی نخواهد داد.

دونالد ترمپ بارها تأکید کرده است که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد. در مقابل، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، گفته است که کشورش به دنبال جنگ نیست، اما در برابر فشار، تهدید و حمله از خود دفاع خواهد کرد.

گزارش‌ها حاکی است که تلاش‌های دیپلماتیک پیشین برای پایان دادن به درگیری‌ها به نتیجه نرسیده و ادامه بحران، علاوه بر تشدید تنش‌های منطقه‌ای، بر بازار انرژی و اقتصاد جهانی نیز فشار وارد کرده است.

قصر سفید روز پنجشنبه اعلام کرد که دسترسی خبرنگاران شبکه‌های سی‌ان‌ان، ام‌اس ناو و پولیتیکو را دوباره برقرار کرده است؛ این اقدام پس از آن صورت گرفت که یک قاضی فدرال امریکا ممنوعیت دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، علیه این سه رسانه را احتمالاً مغایر با قانون اساسی دانست و دستور داد دسترسی آنها فوراً بازگردانده شود.

این تصمیم پس از چند ساعت پرتنش در روز پنجشنبه اعلام شد. خبرنگاران این سه رسانه پیش از آن همچنان اجازه ورود به محوطه قصر سفید را نداشتند. به همین دلیل، هر سه رسانه از تیم کلی، قاضی فدرال، خواستند تا برای رسیدگی فوری به این موضوع جلسه برگزار کند.

کلی در قضیه‌ای که روز دوشنبه از سوی رسانه‌های مذکور علیه دولت مطرح شده بود، دستور داده بود ممنوعیت فعالیت این سه رسانه برای ۱۴ روز متوقف شود.

او گفت لغو جواز ورود خبرنگاران به قصر سفید، احتمالاً حقوق قانونی آنان را نقض کرده است.

این قاضی که ترمپ در سال ۲۰۱۷، در نخستین دوره ریاست‌جمهوری‌اش، او را منصوب کرده بود، همچنین درباره استدلال وزارت عدلیه امریکا مبنی بر اینکه این ممنوعیت برای حفظ امنیت ملی ضروری است، ابراز تردید کرد.

کلی گفت اظهارات خود ترمپ نشان می‌دهد که این اقدام بیشتر به دلیل آنچه او «گزارش‌های نادرست یا منفی» رسانه‌ها درباره رئیس‌جمهور خوانده، انجام شده است.

چند ساعت پس از صدور حکم قاضی، این سه رسانه اعلام کردند که خبرنگاران آنها همچنان اجازه ورود به قصر سفید را ندارند و خواستار برگزاری جلسه اضطراری شدند.

پولیتیکو گفت جواز خبرنگارش ضبط شده است. یک خبرنگار ام‌اس ناو نیز گفت از ورود او به قصر سفید جلوگیری شده و سی‌ان‌ان اعلام کرد که برخی کارکنان این شبکه اجازه ورود به محوطه را پیدا نکرده‌اند.

در همین حال، مایکا استاپریچ، رئیس فعالیت‌های مطبوعاتی قصر سفید، در اسناد ارائه‌شده به محکمه گفت روند بازگرداندن کارت‌های خبرنگاران از ساعت ۷:۲۵ صبح آغاز شده است.

او افزود که تیم مطبوعاتی قصر سفید حدود ساعت ۹:۵۵ صبح کارت‌های خبرنگاران را به دروازه ورودی منتقل کرده تا آنان بتوانند کارت‌های خود را دریافت کنند.

پس از دریافت توضیحات استاپریچ، قاضی درخواست برگزاری جلسه اضطراری را رد کرد، اما به رسانه‌ها اجازه داد در صورت وقوع تحولات جدید، موضوع را به محکمه اطلاع دهند.