رئیس قوه قضاییه ایران هشدار داده است که با معترضان متهم به «همکاری با دشمنان جمهوری اسلامی» هیچ‌گونه نرمش صورت نخواهد گرفت. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که موج تازه‌ای از اعتراض‌ها، گسترده‌ترین ناآرامی‌ها در سه سال گذشته، شهرهای مختلف ایران را فرا گرفته است.

به گزارش رویترز، غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه ایران، روز چهارشنبه گفت: «پس از مواضع اعلام‌شده از سوی اسرائیل و رییس‌جمهور امریکا، هیچ بهانه‌ای برای حضور در جاده‌ها به‌منظور ایجاد آشوب و ناآرامی وجود ندارد.» وی تأکید کرد: «از این پس، با هر کسی که علیه جمهوری اسلامی و آرامش مردم به دشمن کمک کند، هیچ‌گونه مدارا نخواهد شد.»

این هشدار در حالی صادر می‌شود که تهران همچنان تحت فشارهای بین‌المللی قرار دارد. دونالد ترمپ، رییس‌جمهور امریکا، تهدید کرده است که در صورت تیراندازی نیروهای امنیتی به معترضان، از آنان حمایت خواهد کرد.

رهبر جمهوری اسلامی ایران، آیت‌الله علی خامنه‌ای، نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که تهران در برابر «دشمن» عقب‌نشینی نخواهد کرد.

اعتراض‌های جاری که از ماه گذشته در بازار بزرگ تهران و در واکنش به سقوط ارزش پول ملی آغاز شد، به‌سرعت به دیگر شهرها گسترش یافت. افزایش شدید تورم، مشکلات اقتصادی ناشی از سوءمدیریت و تحریم‌های غرب، و محدودیت‌های سیاسی و اجتماعی، از عوامل اصلی نارضایتی عمومی عنوان شده است.

بر بنیاد گزارش نهاد حقوق بشری «هنگاو»، دست‌کم ۲۷ نفر در ده روز نخست اعتراض‌ها جان باخته و بیش از یک‌هزار و ۵۰۰ تن بازداشت شده‌اند؛ آماری که بیشترین تلفات آن مربوط به مناطق غربی ایران است. در همین حال، شبکه فعالان حقوق بشر ایران (HRANA) شمار کشته‌شدگان را دست‌کم ۳۶ نفر و تعداد بازداشت‌شدگان را بیش از دو هزار نفر اعلام کرده است. خبرگزاری رویترز گفته است که امکان تأیید مستقل این آمار را ندارد.

مقام‌های ایرانی تاکنون آمار رسمی کشته‌شدن معترضان را اعلام نکرده‌اند، اما گفته‌اند که دست‌کم دو عضو نیروهای امنیتی جان باخته و بیش از ده تن دیگر زخمی شده‌اند.

بر اساس این گزارش، ایالت‌های غربی ایران از جمله ایلام، لرستان، کرمانشاه، فارس، چهارمحال و بختیاری و همدان، در روزهای اخیر شاهد شدیدترین اعتراض‌ها و برخوردهای امنیتی بوده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که در شهر عبدانان ایلام، معترضان شعارهایی علیه رهبر ایران سر داده‌اند و در برخی مناطق، بانک‌ها و فروشگاه‌ها هدف حمله قرار گرفته‌اند.

در همین حال، رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران که در تبعید به‌سر می‌برد، با نشر پیامی از نیروهای امنیتی خواسته است که در کنار مردم بایستند و خواهان ادامه اعتراض‌ها شده است. با این حال، گزارش‌ها نشان می‌دهد که مخالفان نظام حاکم بر ایران فاقد رهبری واحد و منسجم هستند و میزان نفوذ رضا پهلوی در داخل کشور همچنان نامشخص است.

در حالی که اعتراضات سراسری در ایران رو به گسترش است، روزنامه بریتانیایی تایمز گزارش داده است که آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، طرحی موسوم به «پلان بی» برای خروج از کشور و فرار به روسیه در صورت شدت گرفتن بحران در نظر گرفته است.

بر اساس این گزارش، این طرح شامل انتقال خامنه‌ای ۸۶ ساله همراه با حدود ۲۰ نفر از نزدیکان، اعضای خانواده و مشاوران ارشد او می‌شود. به گفته تایمز، این برنامه همچنین راهکاری برای انتقال شبکه گسترده دارایی‌های مالی خامنه‌ای را نیز در بر می‌گیرد؛ دارایی‌هایی که طبق یک تحقیق خبرگزاری رویترز در سال ۲۰۱۳، ارزش آن‌ها حدود ۹۵ میلیارد دالر برآورد شده و شامل نهاد «ستاد» و مجموعه‌ای از بنیادهای شبه‌دولتی می‌شود که به پنهان‌کاری مالی شهرت دارند.

تایمز به نقل از منابع استخباراتی نوشته است که این «پلن بی» شامل حلقه بسیار نزدیک خامنه‌ای، از جمله پسرش مجتبی خامنه‌ای که از او به عنوان جانشین احتمالی نام برده می‌شود، خواهد بود.

در همین حال، بنی سبطی، مقام پیشین استخبارات اسرائیل، گفته است که روسیه تنها گزینه ممکن برای خامنه‌ای به شمار می‌رود، زیرا «جای دیگری برای او وجود ندارد». این گزارش همچنین یادآور شده که خامنه‌ای پیش‌تر از ولادیمیر پوتین تمجید کرده و گفته است که فرهنگ ایران به فرهنگ روسیه نزدیک‌تر است.

به گفته تایمز، این سناریو شباهت زیادی به فرار بشار اسد، دیکتاتور پیشین سوریه، به مسکو پس از سقوط رژیمش در نوامبر ۲۰۲۴ دارد. گزارش‌ها حاکی است که اسد اکنون در روسیه در شرایطی مرفه زندگی می‌کند.

در همین حال، با ادامه اعتراضات در ایران، دولت امریکا سیاست «فشار حداکثری» بر جمهوری اسلامی را دنبال می‌کند. دونالد ترامپ، رییس‌جمهور ایالات متحده، هشدار داده است که در صورت کشتار معترضان، واکنش امریکا «سخت» خواهد بود. وزارت خارجه امریکا نیز با انتشار پیام‌ها و تصاویر ترامپ، بر رویکرد قاطع واشینگتن در قبال تهران تأکید کرده است.

اظهارات تازه ترامپ و پیام‌های رسمی امریکا، هم‌زمان با افزایش نارضایتی‌های مردمی ناشی از فشارهای اقتصادی و سیاسی، توجه‌ها را بیش از پیش به آینده حکومت ایران و تحولات پیش‌رو معطوف ساخته است.

در پی اعتراضات گسترده در ایران به‌دلیل مشکلات شدید اقتصادی، گزارش‌ها از کشته‌شدن چندین نفر در شماری از ولایت‌ها خبر می‌دهند. این اعتراضات بزرگ‌ترین ناآرامی‌ها در ایران طی سه سال اخیر عنوان شده است.

خبرگزاری فارس گزارش داده است که در ولایت لرستان، سه معترض در جریان حمله به یک مرکز پولیس کشته و ۱۷ نفر دیگر زخمی شده‌اند. به گفته این رسانه، معترضان با نیروهای امنیتی درگیر شده و چندین موتر پولیس را به آتش کشیدند.

پیش از این، فارس و نهاد حقوق بشری هنگاو از تلفات در شهر لردگان ولایت چهارمحال‌وبختیاری خبر داده بودند. همچنان مقامات ایرانی کشته‌شدن یک نفر را در شهر کوهدشت تأیید کرده‌اند.

هنگاو همچنین از کشته‌شدن یک معترض دیگر در ولایت اصفهان خبر داده است.

این درگیری‌ها نشان‌دهنده تشدید بحران ناآرامی‌ها است؛ اعتراضاتی که از یکشنبه گذشته با نارضایتی دکانداران از سقوط شدید ارزش پول ملی و افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها آغاز شد.

سپاه پاسداران اعلام کرده است که یکی از اعضای نیروهای بسیج در کوهدشت کشته و ۱۳ نفر دیگر زخمی شده‌اند. این نهاد معترضان را به سوءاستفاده از فضای اعتراضات متهم کرده است، اما هنگاو روایت متفاوتی ارائه داده است.

در همین حال، اعتراضات به شهرهای دیگری از جمله مرودشت نیز گسترش یافته و گزارش‌هایی از بازداشت معترضان در ولایت‌های کرمانشاه، خوزستان و همدان منتشر شده است.

ایران با تورم بالای ۴۰ درصد، تحریم‌های غرب و کاهش شدید ارزش ریال روبه‌رو است.

ریال ایران در سال ۲۰۲۵ حدود نیمی از ارزش خود را در برابر دالر از دست داد.