شرکت‌کنندگان جرگه‌ای که روز سه‌شنبه در پشاور برگزار شد، از دولت‌های پاکستان و افغانستان خواستند تا درگیری‌های جاری در امتداد خط فرضی دیورند را متوقف کرده و اختلافات خود را از طریق گفتگو حل کنند.

به گزارش روزنامه دان، «جرگه صلح پاکستان و افغانستان» که توسط بنیاد اسپایر خیبر پختونخوا و جنبش اصلاحات ملی سازماندهی شده بود، رهبران سیاسی و مذهبی، نمایندگان تجارتی و رسانه‌ها را برای رسیدگی به تنش‌های فزاینده بین دو همسایه گرد هم آورد.

سخنرانان با اشاره به پیوندهای مشترک مذهبی، فرهنگی و اجتماعی خود، تأکید کردند که هر دو کشور باید کانال‌های دیپلوماتیک را در اولویت قرار دهند. آنها روابط دوجانبه را ریشه‌دار توصیف کردند و هشدار دادند که ادامه درگیری عواقب جدی برای مردم دو طرف مرز خواهد داشت.

این جرگه خواستار آتش‌بس فوری و اجرای دقیق آن برای کاهش تنش‌ها شد. در یک اعلامیه مشترک، شرکت‌کنندگان از هر دو کشور خواستند که مطابق با اصول بین‌المللی، اطمینان حاصل کنند که از خاک شان علیه یکدیگر استفاده نمی‌شود و این تعهد را با اقتدار کامل دولتی اجرا نمایند.

آنها تأکید کردند که همه اختلافات باید از طریق مذاکره و دیپلوماسی حل شود چون جنگ راه حل نیست و صلح پایدار به احترام و درک متقابل بستگی دارد.

این گردهمایی همچنین خواستار تعامل پایدار از طریق یک بستر دائمی برای بهبود ارتباطات، ایجاد اعتماد و درک بهتر چالش‌های یکدیگر شد. این گردهمایی به سیاست‌گذاران هشدار داد که اجازه ندهند منافع محدود، اولویت‌های ملی بزرگتر، امنیت عمومی و پیوندهای تاریخی و فرهنگی دیرینه بین دو ملت را تضعیف کند.

در این اعلامیه آمده است: «صلح بزرگترین نیاز برای پاکستان و افغانستان است.»

شرکت‌کنندگان گفتند که بستر جرگه گسترش خواهد یافت تا رهبری سیاسی، مذهبی و اجتماعی گسترده‌تری را در سطح ملی در بر بگیرد و تلاش‌ها بر ترویج صلح از طریق دیپلوماسی عمومی فعال متمرکز شود.

دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، روز سه‌شنبه بار دیگر متحدان خود را مورد انتقاد قرار داد و از کشورهایی که با کمبود سوخت مواجه شده‌اند خواست تا خودشان منابع خود را تأمین کنند یا از ایالات متحده خریداری نمایند.

ترمپ در تروث‌ سوشال نوشته است: «همه کشورهایی که به‌خاطر تنگه هرمز نمی‌توانید تیل جت تهیه کنید، مثل بریتانیا که از دخالت در سرنگونی ایران خودداری کرد، برایتان یک پیشنهاد دارم: یک، از امریکا بخرید، ما به‌اندازه کافی داریم. و دو کمی شجاعت دیرهنگام پیدا کنید، به تنگه هرمز بروید و خودتان آن را بگیرید.»

او افزود: «باید یاد بگیرید از خودتان دفاع کنید. امریکا دیگر برای کمک به شما آنجا نخواهد بود؛ همان‌طور که شما برای ما نبودید.»

وی تصریح کرد: «ایران عملاً از پا درآمده است. بخش سخت کار انجام شده. بروید و نفت خودتان را بگیرید.»

این اظهارات در حالی مطرح شد که تنش‌ها در خلیج فارس افزایش یافته است و ترافیک دریایی به‌شدت مختل شده، قیمت نفت بالا رفته و نگرانی‌ها در مورد زنجیره‌های تأمین جهانی افزایش یافته است.

نشست خبری پنتاگون

در یک نشست خبری روز سه‌شنبه، پنتاگون تلاش کرد موضع ایالات متحده را روشن کند و از تأیید مستقیم اظهارات ترمپ خودداری کرد.

مقامات گفتند ایالات متحده همچنان آزادی دریانوردی در تنگه هرمز را در اولویت قرار می‌دهد و با شرکای منطقه‌ای برای حفظ ثبات همکاری می‌کند. آنها تأکید کردند که هرچند همه گزینه‌ها مورد بررسی هستند، هیچ تغییر رسمی در جهت تشویق اقدامات یک‌جانبه توسط کشورهای متحد رخ نداده است.

سخنگویان پنتاگون همچنین گفتند برنامه‌ریزی‌های اضطراری در پاسخ به تهدیدهای فزاینده در منطقه، از جمله حملات موشکی و پهپادی، ادامه دارد، اما تلاش‌های دیپلوماتیک همچنان بخش مهمی از استراتژی امریکا است.

مسیر حیاتی حمل‌ونقل دریایی

تنگه هرمز، که بین ایران و عمان قرار دارد، بخش بزرگی از نفت و گاز طبیعی مایع جهان را جابجا می‌کند. هرگونه اختلال در عبور و مرور در این مسیر، فوراً اثرات جهانی دارد، به‌ویژه بر بازارهای انرژی.

در هفته‌های اخیر، تنش‌ها با ایران افزایش یافته و گزارش‌هایی از محدودیت‌های دریایی و فعالیت نظامی بیشتر در منطقه منتشر شده است. کاهش سرعت حمل‌ونقل دریایی، قیمت نفت را افزایش داده و نگرانی‌ها درباره پیامدهای طولانی اقتصادی را بیشتر کرده است.

اظهارات ترمپ همچنین نشان‌دهنده تغییر لحنی گسترده‌تر نسبت به متحدان است و کاهش تمایل ایالات متحده برای مداخله نظامی به نفع کشورها‌ی شریک را نشان می‌دهد.

با وجود جنجال، مقامات امریکایی رسماً توضیح نداده‌اند که آیا این اظهارات تغییر سیاست را نشان می‌دهد یا صرفاً فشار لفظی برای تشویق متحدان به تقویت امنیت انرژی و توان دفاعی خود بوده است.

درگیری‌های جاری

اظهارات ترمپ در حالی مطرح شد که شب گذشته شاهد درگیری‌های شدید در منطقه بودیم، که ناپایداری فزاینده این بحران را برجسته می‌کند.

گزارش‌ها حاکی است که نیروهای ایرانی یک نفتکش بزرگ کویتی را شب گذشته در سواحل دوبی هدف قرار داده و آتش زده‌اند، که ابتدا نگرانی از نشت نفت گسترده ایجاد کرد. با این حال، مقامات روز سه‌شنبه اعلام کردند که آتش مهار شده و هیچ نشت نفت یا مصدومیتی رخ نداده است.

صبح همان روز، وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد که موشک‌ها و پهپادهای پرتاب‌شده توسط ایران را رهگیری و پاسخ داده است.

با گسترش تنش‌ها در خلیج فارس، عربستان سعودی نیز از حملات پهپادی شبانه خبر داد و نشان داد بحران در منطقه در حال گسترش است. با این حال، وزیر خارجه ایران تأکید کرد که این حملات به اهداف مرتبط با امریکا بوده و نه کشورهای «برادری» در منطقه.

در نقاط دیگر، مرکز اسرائیل هدف حملات متعددی قرار گرفت. نیروهای دفاعی اسرائیل اعلام کردند تیم‌های اورژانس به محل‌ها اعزام شده‌اند و رسانه‌های محلی از تلفات گزارش داده‌اند.

در پاسخ، ارتش اسرائیل گفت که چندین حمله علیه زیرساخت‌های دولتی در تهران انجام داده است.

همچنین ارتش اسرائیل تأیید کرد که عملیات علیه گروه شبه‌نظامی مورد حمایت ایران، حزب‌الله، در جنوب لبنان ادامه دارد و چندین انبار اسلحه، مراکز فرماندهی، تأسیسات زیرزمینی و پرتابگر را نابود کرده است.

با این حال، اسرائیل از تلفات بیشتر نیز خبر داده و اعلام کرد که سه سرباز دیگر در عملیات‌های جاری کشته شده‌اند.