قرار است یک دهلیز تجارتی و ترانزیتی جدید میان جمهوری تاتارستان و افغانستان از مسیر ترکمنستان ایجاد شود؛ اقدامی که می‌تواند مسیر تازه‌ای برای انتقال کالا میان روسیه و افغانستان فراهم کند.

خبرگزاری کازان گزارش داده است که توافق‌نامه سه‌جانبه‌ای میان افغانستان، تاتارستان و ترکمنستان به هدف ایجاد این دهلیز، قرار است ماه آینده میلادی در حاشیه مجمع کازان امضا شود.

به گفته رستم حبیبولین، رئیس مرکز تجاری روسیه در افغانستان، این دهلیز می‌تواند زمینه انتقال کالا میان روسیه و افغانستان را تسهیل کرده و همچنان مورد استفاده شرکت‌هایی از اروپا و آسیا قرار گیرد که به دنبال مسیرهای حمل‌ونقل مطمئن‌تر هستند.

در این گزارش آمده است که امارت اسلامی افغانستان از حامیان اصلی این طرح به شمار می‌رود و انتظار می‌رود نخستین محموله کالا از تاتارستان از طریق این مسیر به افغانستان ارسال شود.

این دهلیز در حالی مطرح شده است که مسیر «شمال–جنوب» به دلیل درگیری‌ها در ایران با چالش‌هایی روبه‌رو شده و استفاده از آن دشوارتر شده است.

از سوی دیگر، برخی اعضای بخش خصوصی نیز فعال شدن این مسیر جدید میان افغانستان و ترکمنستان را برای توسعه ترانزیت و حمل‌ونقل کشور مهم می‌دانند. آنان می‌گویند گسترش مسیرهای ترانزیتی می‌تواند تأثیر مثبتی بر رشد اقتصادی افغانستان داشته باشد و توجه بیشتر به این بخش ضروری است.

براساس گزارش خبرگزاری کازان، افغانستان در سال‌های اخیر به یکی از بازارهای مهم برای محصولات حلال تاتارستان تبدیل شده است. طبق این گزارش، افغانستان در سال ۲۰۲۵ به ارزش ۵۱.۷ میلیون دالر امریکایی محصولات حلال از تاتارستان خریداری کرده که نسبت به سال پیش از آن افزایش قابل توجهی داشته است. با این حال، بخش زیادی از این واردات به گونه غیرمستقیم و از طریق کشورهای آسیای مرکزی انجام شده است.

یک مقام ارشد روسیه از تلاش‌های ازبکستان برای تقویت همکاری‌های تجارتی و اقتصادی منطقه‌ای تقدیر کرده و بر اهمیت استراتژیک یک مرکز تجارتی بین‌المللی جدید در نزدیکی مرز با افغانستان تأکید نموده است.

میخائیل گالوزین، معاون وزیر امور خارجه روسیه، این اظهارات را به خبرنگاران در جریان یک کنفرانس در مرکز تجارت بین‌المللی ترمذ، بیان کرد.

گالوزین توسعه منطقه سرخان دریا را ستود و آن را به عنوان یک «منطقه منحصر به فرد» با پتانسیل اقتصادی قابل توجه توصیف کرد. وی گفت که مرکز تجارتی بین‌المللی ترمذ – واقع در یک منطقه آزاد تجارتی – گامی بزرگ در جهت تقویت روابط تجارتی، به ویژه بین ازبکستان و افغانستان است.

وی افزود که انتظار می‌رود این مرکز نقش کلیدی در گسترش روابط تجارتی و اقتصادی و پیشبرد مشارکت‌های استراتژیک گسترده‌تر در سراسر منطقه اوراسیا ایفا کند. این مرکز تجارتی بر اساس مصوبه‌ای از سوی شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبکستان، تأسیس شده و به منظور تسهیل تجارت با فراهم کردن بستری برای متشبثان ازبک و افغان جهت نمایش کالاها و پروژه‌های سرمایه‌گذاری طراحی شده است.

گالوزین همچنین به افزایش علاقه روسیه برای شرکت در این پروژه اشاره کرد و خواستار گسترش بیشتر همکاری بین کشورها شد.

او تأکید کرد که پلتفرم‌هایی مانند مرکز تجارتی ترمذ و کنفرانس‌های بین‌المللی نقش حیاتی در ایجاد ارتباطات اقتصادی مستقیم دارند که به نوبه خود به ایجاد زنجیره‌های تأمین پایدار و ایجاد فرصت‌های جدید برای تجارت و سرمایه‌گذاری در سراسر منطقه کمک می‌کنند.

مسؤولان وزارت زراعت، آبیاری و مالداری می‌گویند که این وزارت متعهد به گسترش سرمایه‌گذاری در بخش‌های زراعتی کشور است و تلاش می‌کند تا فرصت‌های بیشتری برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی فراهم شود.

به گفته شیرمحمد خاتمی، سخنگوی وزارت زراعت، علاوه بر همکاری‌های تخنیکی با سرمایه‌گذاران، زمینه توزیع و اجاره زمین نیز فراهم شده است؛ تاکنون حدود ۷۲ هزار جریب زمین برای استفاده سرمایه‌گذاران در بخش‌های مختلف واگذار گردیده است.

مسؤولان تاکید دارند که ظرفیت‌های زیادی در زمینه زراعت، مالداری، باغداری، آبیاری، بسته‌بندی محصولات، نگهداری، حمل و نقل و سردخانه‌ها وجود دارد و اعضای بخش خصوصی می‌توانند از این فرصت‌ها بهره‌برداری کنند.

همچنین نمایندگان اتاق زراعت و مالداری می‌گویند که اگر وزارت شرایط مناسبی برای واگذاری زمین و ارائه همکاری‌های فنی فراهم کند، سرمایه‌گذاران داخلی تمایل بیشتری برای سرمایه‌گذاری در این حوزه خواهند داشت.

با این حال، برخی از سرمایه‌گذاران خصوصی از عملکرد وزارت زراعت انتقاد می‌کنند و می‌گویند که با وجود ظرفیت‌های بالای افغانستان در حوزه زراعت، اقدامات کافی برای معیاری‌سازی محصولات و رسیدن به خودکفایی صورت نگرفته است.

کارشناسان اقتصادی تاکید دارند که توسعه صحیح و هدفمند بخش زراعت و مالداری می‌تواند فرصت سرمایه‌گذاری میلیارد دلاری برای کشور ایجاد کند و از وزارت زراعت می‌خواهند که بسته‌های تشویقی برای جذب سرمایه‌گذاری معرفی نماید.