حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان، گزارش‌های منتشرشده درباره آزار و اذیت محصلین افغان در پاکستان و خودداری از تمدید ویزه آنان را تأسف‌بار و نگران‌کننده خوانده است.

آقای کرزی در پیامی گفته است که محصلین افغان تنها برای فراگیری علم و تکمیل تحصیلات‌شان به پاکستان رفته‌اند و باید موضوع اقامت آنان از سایر مسایل جدا دانسته شود.

رئیس‌جمهور پیشین افغانستان از مقام‌های مربوط پاکستانی خواسته است تا با محصلین افغان مطابق اصول و معیارهای معمول در محیط‌های اکادمیک برخورد کرده و زمینه ادامه تحصیل آنان را فراهم سازند.

بنیاد تحقیقاتی «آبزرور» در تحلیلی درباره روابط اتحادیه اروپا و امارت اسلامی افغانستان نوشته است که تعاملات اخیر میان دو طرف نشان‌دهنده حرکت تدریجی اروپا از سیاست انزوا به سمت تعامل عملی با امارت اسلامی است.

این بنیاد در مقاله‌ای که منتشر کرده، گفته است که در ماه جون ۲۰۲۶ تحول مهمی در روابط میان اتحادیه اروپا و امارت اسلامی افغانستان رخ داد؛ زمانی که مقام‌های اروپایی میزبان یک هیأت پنج‌نفری امارت اسلامی در بروکسل شدند. این هیأت به رهبری عبدالقاهر بلخی، سخنگوی وزارت خارجه افغانستان، پس از صدور ویزه‌ی یک‌روزه از سوی بلجیم وارد این کشور شد.

بر اساس این تحلیل، این گفتگوها در ادامه نخستین دیدار میان دو طرف در اتریش در ماه جنوری برگزار شد و تمرکز اصلی آن روی موضوع مهاجرت، بازگشت اتباع افغان به افغانستان و روند اخراج پناهجویانی بود که درخواست پناهندگی‌شان رد شده یا از سوی کشورهای میزبان تهدید امنیتی تلقی می‌شوند.

بنیاد پژوهشی «بنیاد تحقیقاتی آبزرور» تأکید کرده است که کمیسیون اروپا این دیدارها را به معنای به‌رسمیت شناختن رسمی امارت اسلامی نمی‌داند، اما این نشست یک دستاورد مهم دیپلماتیک برای امارت اسلامی محسوب می‌شود؛ زیرا برای نخستین‌بار پس از بازگشت امارت اسلامی به قدرت در سال ۲۰۲۱، یک هیأت رسمی امارت اسلامی در خاک اروپا با مقام‌های اتحادیه اروپا گفتگو کرد.

در این تحلیل آمده است که برای کابل، اهمیت این سفر تنها به موضوع مهاجرت محدود نبود، بلکه هدف آن ایجاد اعتماد، حفظ حضور دیپلماتیک در اروپا و اطمینان از روند بازگشت باعزت شهروندان افغان بوده است.

بر اساس این مقاله، هیأت امارت اسلامی همچنین بر خواست خود برای اجازه فعالیت دیپلمات‌های تعیین‌شده از سوی این حکومت در سفارتخانه‌های افغانستان در اروپا تأکید کرده است؛ در حالی که بیشتر این نمایندگی‌ها، به جز آلمان، همچنان توسط دیپلمات‌های تعیین‌شده پیش از اگست ۲۰۲۱ اداره می‌شوند.

این بنیاد نوشته است که تعامل اتحادیه اروپا با امارت اسلامی در حالی افزایش یافته که کشورهای اروپایی با فشار داخلی برای تشدید سیاست‌های مهاجرتی و تسریع روند بازگرداندن پناهجویان ردشده روبه‌رو هستند.

بر اساس داده‌های اتحادیه اروپا، کشورهای عضو این اتحادیه بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ حدود یک میلیون درخواست پناهندگی از سوی شهروندان افغان دریافت کرده‌اند که نزدیک به نیمی از آن‌ها پذیرفته شده است.

در این تحلیل آمده است که با توجه به اینکه امارت اسلامی همچنان اداره‌کننده افغانستان است، هرگونه توافق گسترده درباره بازگشت مهاجرین افغان، خدمات قونسلی و هماهنگی کمک‌های بشردوستانه، بدون همکاری با مقام‌های کابل دشوار خواهد بود.

این بنیاد همچنین نوشته است که مقام‌های اروپایی تأکید کرده‌اند این دیدارها فنی بوده و به معنای به‌رسمیت شناختن امارت اسلامی نیست؛ اما برخی منتقدان معتقدند صدور ویزه و انجام مذاکرات با امارت اسلامی می‌تواند نشانه‌ای از تعامل تدریجی و به‌رسمیت شناختن عملی این حکومت باشد.

در ادامه این تحلیل آمده است که همکاری میان اتحادیه اروپا و امارت اسلامی با چالش‌های سیاسی و بشردوستانه روبه‌رو است. این بنیاد با اشاره به بازگشت اجباری بیش از سه میلیون افغان از پاکستان و ایران در یک سال گذشته، گفته است که افزایش اخراج افغان‌ها از اروپا می‌تواند فشار بیشتری بر افغانستان وارد کند؛ کشوری که با مشکلات اقتصادی، تحریم‌های بین‌المللی و بحران بشردوستانه مواجه است.

بنیاد پژوهشی «بنیاد تحقیقاتی آبزرور» افزوده است که سازمان‌های حقوق بشری از اتحادیه اروپا خواسته‌اند در توافق‌های مهاجرتی با امارت اسلامی، اصول سیاست خارجی خود را در زمینه حقوق بشر در نظر بگیرد و از اقداماتی که ممکن است به مشروعیت‌بخشی به حکومت کنونی افغانستان تعبیر شود، خودداری کند.

این تحلیل در پایان نتیجه‌گیری کرده است که سفر هیأت امارت اسلامی به بروکسل بیشتر از آنکه یک پیشرفت بزرگ دیپلماتیک باشد، نشان‌دهنده افزایش درک اروپا از این واقعیت است که چالش‌هایی مانند مدیریت مهاجرت، امور قونسلی و هماهنگی کمک‌های بشردوستانه بدون تعامل با مقام‌های کابل قابل حل نیست.

وزارت اقتصاد اعلام کرده است که دین‌محمد حنیف، وزیر اقتصاد، با تاریا مگنوسون واتردال، رئیس عمومی کمیته ناروی برای افغانستان، و هیأت همراه وی دیدار و درباره گسترش همکاری‌های مشترک، تداوم کمک‌های بشردوستانه و انکشافی و استراتژی چهارساله این نهاد گفتگو کرده است.

بر اساس خبرنامه وزارت اقتصاد، رئیس عمومی کمیته ناروی در این دیدار درباره سند استراتژی چهارساله این نهاد برای افغانستان معلومات ارائه کرده و گفته است که این استراتژی بر سه محور اساسی شامل مصونیت غذایی، مدیریت منابع طبیعی و صحت و بازتوانی متمرکز است و در کنار آن، ارتقای ظرفیت و آموزش‌های حرفه‌ای نیز به‌عنوان بخش‌های مهم مورد توجه قرار گرفته است.

وی همچنین خاطرنشان کرده است که بخش ارتباطات از مهم‌ترین بخش‌های این استراتژی به شمار می‌رود و کمیته ناروی تلاش خواهد کرد از این طریق، تصویر واقعی و مثبت افغانستان را به جامعه جهانی منعکس سازد.

رئیس عمومی کمیته ناروی با اشاره به کاهش کمک‌های بین‌المللی گفته است که این نهاد با وجود محدودیت امکانات، همچنان به حمایت از افراد دارای معلولیت و سایر اقشار نیازمند ادامه داده و در هماهنگی با وزارت اقتصاد برای بهبود وضعیت زندگی مردم تلاش خواهد کرد.

در همین حال، دین‌محمد حنیف، وزیر اقتصاد، از فعالیت‌ها و همکاری‌های کمیته ناروی قدردانی کرده و هماهنگی میان وزارت اقتصاد و نهادهای داخلی و خارجی را برای تطبیق مؤثر پروژه‌های انکشافی و بشردوستانه مهم دانسته است.

وزیر اقتصاد تطبیق استراتژی چهارساله کمیته ناروی را گامی مؤثر در راستای بهبود وضعیت معیشتی مردم افغانستان عنوان کرده و افزوده است: «ما از برنامه‌هایی که در راستای منافع ملی، رشد اقتصادی، ایجاد فرصت‌های پایدار و رفاه مردم افغانستان باشد، حمایت می‌کنیم و به‌عنوان اداره تسهیل‌کننده، همکاری‌های لازم را انجام خواهیم داد.»

در پایان این دیدار، رئیس عمومی کمیته ناروی از همکاری، هماهنگی و مدیریت امارت اسلامی، به‌ویژه در زمینه رسیدگی به مهاجرینی که طی سال‌های اخیر به کشور بازگشته‌اند، قدردانی کرده و بر ادامه همکاری‌های مشترک با وزارت اقتصاد اطمینان داده است.