تازه خبرونه
اسلامي امارت د بودا پژو له پاتېشونو ساتنه کوي – محمدي
د بامیان ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ مشر مولوي سیف الرحمان محمدي ويلي، چې کلونه مخکې د بودا پژو( مجسمو) له ویجاړولو ځانګړی علت درلود؛ خو اسلامي امارت یې اوس د پاتو برخو ساتنه کوي.
په بامیان ولایت کې د بودا پژې دوه نیمې لسیزې مخکې له څه نا څه نیمګړتیاوو سره دنګې ولاړې وې؛ خو طالبانو یې د خپلې لومړنۍ واکمنۍ پر مهال ځینې نورې برخې هم ویجاړې کړې، چې نړۍ یې په اړه بېلابېل غبرګونونه وښودل.
دا په نړۍ کې د بودا تر ټولو لوړې لرغونې پژې وې، چې صلصال او شمامه نومیږي او اوس ترې لوټې پاتې دي.
د بامیان ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ مشر ويلي، چې د بودا پژو له پاتېشونو ساتنه کوي او د سیلانیانو پر مخ یې دروازې پرانیستې دي.
د بامیان ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ مشر مولوي سیف الرحمان محمدي وايي؛ د بامیانو د بودا له پژو څخه په لیدنه کوم محدودیت نشته او خلک کولی شي، چې د بامیانو له لرغونو سیمو لیدنه وکړي. دې ولایت ته اوس تر ډېره د ختیځو او لویدیځو ولایتونو سیلانیان راروان دي.
د بودا دې پژو هرې یوې ۵۳ او ۳۵ مټره لوړوالی درلود، چې د افغانستان د هغه وخت له مهمو او لرغونو آثارو څخه شمېر کیدې او د نړۍ ګڼ سیلانیان یې ځان ته جذبول.
لرغونپوهانو ويلي، چې د بودا غټه پژه صلصال په ۵۰۷ او وړه هغه شمامه په ۵۵۴ زېږدیزو کلونو کې پر یوناني او بودايي سبکونو توږل شوې وې.
دیني عالم رحمت الله ویلي؛ د بودا پزې په ۲۰۰۱ زېږدیز کال د عقیدتي مسایلو پر بنسټ ویجاړې شوې.
نوموړی زیاتوي: په لومړي پړاو کې د پژو د ویجاړولو په اړه اسلامي امارت بېړنۍ پرېکړه نده کړې. په دې اړه پوره غور شوی؛ له عقیدوي او اسلامي څېړنو وروسته یې هغه ویجاړې کړې دي.
د دغو پژو د بیا رغونې لپاره د تېر حکومت د اطلاعاتو او فرهنګ وزارت د یونسکو او یو شمېر هېوادونو پر مرسته هڅې پیل کړې، چې ترې نیمګړې پاتې شوې.
صلصال د نرینه او شمامه د ښځې پژه ده، چې شاوخوا ته یې اته نور لرغوني وړې پژې توږل شوي، چې د دوی د اولادې ښکارندویې بلل کیږي. دادوه سترې پژې له یو بل ۸۰۰ مټره واټن لري.
که څه هم نن په بامیانو کې د هندویزم او بودیزم خبر نشته؛ خو دا پژې د افغانستان په مهمو لرغونو آثارو کې شېرل کیږي او خلک یې سیل ته ورځي.
لرغون پوهانو ويلي، چې لومړی ځل عرب مسلمان د حجاج بن یوسف په وخت کې پر بامیان واکمن شول او څه برخه یې ونړول شوه، د چنګیز خان پر مهال هم زیانمنې شوې او د امیرعبدالرحمن خان په وخت کې یې د نړولو او ویجادولو هڅې شوې دي. په یادو ټولو پېرونو کې یو زیات شمېر لرغوني آثار له دې ځایه لېږدول شوي او پر سره زر پوښل شوي معبدونو ته زیانونه اوښتي دي.
د یادونې ده، چې د سیمې د خلکو او د اسلامي امارت د هغه وخت د یو شمېر مسوولینو لخوا کشمیري طالبان د بودا پژو پر نړولو تورن شوي، چې له هندوانو سره یې د عقدو له مخې دا کار کړی دی.
تازه خبرونه
چینايي کارګر د افغانستان پولې ته نږدې د لویې لارې جوړولو کار ته راستانه شول
د راپور له مخې، د ۲۰۲۵ز. کال په وروستیو کې د بنسټیزو ودانیو پر ډلو له خونړیو بریدونو او امنیتي اندېښنو وروسته د دې پروژې چارې درېدلې وې. هغه مهال د چین حکومت هم له خپلو وګړو غوښتي وه، چې سرحدي سیمې پرېږدي.
اوراسیانټ رسنۍ راپور ورکړی، چې چینایي کارګر له څو میاشتو ځنډ وروسته د تاجکستان د دوشنبه–کولما لویې لارې د یوې برخې د جوړولو کار بېرته پیل کړی دی.
د راپور له مخې، د ۲۰۲۵ز. کال په وروستیو کې د بنسټیزو ودانیو پر ډلو له خونړیو بریدونو او امنیتي اندېښنو وروسته د دې پروژې چارې درېدلې وې. هغه مهال د چین حکومت هم له خپلو وګړو غوښتي وه، چې سرحدي سیمې پرېږدي.
اوراسیانټ لیکلي، چې تاجکستاني چارواکو بېجینګ ته د امنیتي ډاډ پر ورکولو د دې پروژې د بیا پیل زمینه برابره کړې او اوس د تاجکستان ځانګړي امنیتي ځواکونه د چینايي کارګرو امنیت ساتي.
په راپور کې راغلي؛ ټاکل شوې، چې د چین او تاجکستان امنیتي ځواکونه په سپټمبر کې ګډ پوځي روزنیزې هڅې ترسره کړي.
له دې مخکې دواړو هېوادونو د روان کال په می کې د «دوستۍ تړون» لاسلیک کړی و، چې د چینايي شرکتونو په ګډون یې د ۸ میلیارډ ډالرو پر ارزښت قراردادونو ته لاره هواره کړې ده.
تازه خبرونه
هیڅ ګاونډ هېواد خپل بل ګاونډی له منځه وړلی نهشي؛ جګړه د حل لار نهده – عبدالسلام حنفي
هغه دا څرګندونې په کابل کې د صنعت او کانونو د اوونۍ د پېنځم ملي او نړیوال نندارتون د پرانیستې په مراسمو کې وکړې او څرګندوي، چې په یوویشتمې پېړۍ کې جګړه د ستونزو حل نهدی او باید د هېوادونو سرچینې او انرژي د ویجاړولو پر ځای پر پرمختګ او ودې ولګول شي.
د ریاستالوزراء اداري مرستیال عبدالسلام حنفي وایي، هیڅ ګاونډ هېواد نهشي کولی بل ګاونډ هېواد له منځه یوسي او د اختلاف په صورت کې دواړه لوري زیانمن کېږي.
هغه دا څرګندونې په کابل کې د صنعت او کانونو د اوونۍ د پېنځم ملي او نړیوال نندارتون د پرانیستې په مراسمو کې وکړې او څرګندوي، چې په یوویشتمې پېړۍ کې جګړه د ستونزو حل نهدی او باید د هېوادونو سرچینې او انرژي د ویجاړولو پر ځای پر پرمختګ او ودې ولګول شي.
عبدالسلام حنفي ویلي:« که مونږ له یو بل سره جګړه وکړو، ټوله انرژي به مو د یو بل پر ویجاړولو ولګیږي؛ ولې باید په دې پېړۍ کې خپله انرژي د ملتونو د پرمختګ لپاره ونهکاروو؟»
هغه د نړیوالو جګړو تجربو ته په نغوته کې ویلي: هغه هېوادونه، چې پخوا په جګړو کې ښکېل ول؛ اوس دې پایلې ته رسېدلي، چې جګړه حل نهده او باید د پرمختګ او همکارۍ پر لوري حرکت وشي.
د ریاستالوزراء اداري مرستیال ټینګار کړی، چې د اسلامي امارت سیاست له ټولو هېوادونو سره د متقابل احترام او نهلاسوهنې پر بنسټ سولهییز ژوند دی.
هغه زیاته کړې؛ د همدې سیاست له مخې هیڅ فرد یا ډله اجازه نهلري، چې د افغانستان له خاورې د نورو هېوادونو پر ضد استفاده وکړي او په مقابل کې هیڅ هېواد هم د افغانستان په کورنیو چارو کې د لاسوهنې حق نهلري.
حنفي همدارنګه ویلي، چې په دې نندارتون کې د کورنیو تولیداتو نندارې ته وړاندې کول د افغانستان د صنعتي ودې ښکارندویي کوي.
هغه زیاته کړې، چې څو لسیزو جګړو افغانستان له هر اړخه زیانمن کړی او اسلامي امارت د جګړې د پایلو د کمولو او د سوداګرۍ د پراختیا لپاره هڅې کوي.
حنفي وایي؛ هڅه کېږي، چې افغانستان له وارداتي هېواد څخه پر صادراتي هغه بدل شي.
هغه د صنعتکارانو د ملاتړ لپاره د شاوخوا ۲۵ ډول آسانتیاوو د برابرولو یادونه کړې، چې په کې د صنعتي ځمکو وېش، د مالیاتي معافیتونو او نورو آسانتیاوو برابرول شامل دي.
هغه له پانګهوالو غوښتي، چې د هېواد په کانونو او نورو برخو کې پانګونه وکړي او له رامنځته شویو فرصتونو څخه بشپړه ګټه واخلي.
تازه خبرونه
روسیې له افغانستان او پاکستان څخه د اختلافونو د ډیپلوماټیک حل غوښتنه وکړه
د یاد وزارت په خبرپاڼه کې پر ختیځو سیمو د پاکستان وروستیو هوايي بریدونو ته نغوته شوې او دا پېښه یې «غملړلې» بللې ده.
د روسیې بهرنیو چارو وزارت له افغانستان او پاکستان وغوښتل، چې د وروستیو ترینګلتیاوو د پای ته رسولو لپاره خپل اختلافونه د خبرو او ډیپلوماټیکو لارو حل کړي.
د یاد وزارت په خبرپاڼه کې پر ختیځو سیمو د پاکستان وروستیو هوايي بریدونو ته نغوته شوې او دا پېښه یې «غملړلې» بللې ده.
مسکو ټینګار کړی، چې اسلامآباد او کابل باید وسلهوالې نښتې پای ته ورسوي او خپل اختلافونه د سیاست او ډیپلوماسۍ له لارې حل کړي.
دا په داسې حال کې ده، چې پاکستان افغانستان د وسلهوالو ډلو پر پناه ورکولو تورنوي؛ خو اسلامي امارت دا تور ردوي او څرګندوي: په پاکستان کې ناامني د هغه هېواد خپله کورنۍ مسئله ده؛ اسلامي امارت هیچاته اجازه نهورکوي، چې د افغانستان خاوره د نورو هېوادونو پر ضد وکاروي.
-
تازه خبرونه2 days agoپناه غوښتونکي ښايي تر ۱۰ زره پونډو پورې لګښتونه بېرته ورکړي
-
International Sports3 days agoد مسي غوره ځلېدنه؛ ارجنټاین د بشپړې بریا پر خپلولو د ۲۰۲۶ نړیوال جام حذفي پړاو ته ورسېد
-
تازه خبرونه4 days agoد ریښتر پر کچه ۶.۱ درجې زلزلې د افغانستان ځینې سیمې ولړزولې
-
تازه خبرونه3 days agoله ملګرو ملتونو سره په پراختیايي پروژو کې خپلې همکارۍ روانې ساتو – امیرخان متقي
-
تازه خبرونه4 days agoافغانستان له ۴۷ کلونو وروسته د امنیت، یووالي او پرمختګ پړاو ته رسېدلی – شهاب الدین دلاور
-
څار4 days agoڅار: له اروپایي هېوادونو د افغان پناه غوښتونکو د ایستلو بهیر ته اندېښنې
-
تازه خبرونه3 days agoپه افغانستان کې د پاکستان د وروستيو هوايي بریدونو له کبله ملکي وګړو ته مرګ او ژوبله اوښتې
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoپه فارس خلیج کې د ایران او امریکا کړکېچ سخت شوی؛ متقابل بریدونه، نوې تورونه او د سولې د هوکړې د ماتېدا اندېښنې
