سوداگري
د آمو سیند حوزې د نفتو د استخراج قرارداد له یو چینایي شرکت سره لاسلیک شو
د پنجشنبې پر ورځ ( د مرغومي ۱۵ ) د حکومت د یوه خبري کنفرانس پر مهال د رییس الوزراء د اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر آخوند او په کابل کې د چین سفیر وانګ یو په حضور کې د کانونو او پترولیم وزارت او CAPEIC چینایي شرکت ترمنځ لاسلیک شو.
په دې اړه په جوړو شویو مراسمو کې د کانونو او پترولیم وزیرشیخ شهاب الدین دلاور ویلي: نن به د امیر المؤمنین حفظه الله د امر او د رییس الوزراء او د رییس الوزراء د اقتصادي معاونیت له سپارښتنې سره سم له چینایي شرکت سره د تېلو د استخراج قرارداد لاسلیک کړو.
د کانونو او پترولیم وزارت د وزیر د څرګندونو له مخې؛ د تېلو د استخراج او اکتشاف ساحې ټولیز مساحت ۴۵۰۰ کیلومتر مربع دی، چې د سرپل، جوزجان او فاریاب ولایتونو د قشقري، زمردسای، بازارکمی، آق دریا او انګوت سیمې په کې دي.
د معلوماتو پر بنسټ په ۵ اکتشافي سیمو کې د تېلو کچه ۸۷ میلیون بېلره اټکل شوې، چې د نورو ساحو په اکتشاف سره به د قشقري د نفت او ګازو پروژې ورځنی تولید له ۲۰۰ ټنه څخه، ۱۰۰۰ ټنه ته لوړ شي.
د کانونو او پترولېم وزیر زیاته کړې، چې د یاد قرارداد پر بنسټ؛ د تېلو او نفتي توکو پروسس به په افغانستان کې تر سره کېږي او د قرارداد د مفادو له مخې په اول کال کې قراردادي شرکت ۱۵۰ میلیون دالر پانګونه کوي، چې په ۳ کلونو کې به دغه اندازه ۵۴۰ میلیون دالرو ته ورسېږي او د پروژې له پلي کېدو سره به ۳۰۰۰ کسانو ته د کار زمینه هم برابره شي.؛ خو د فني او تخنکی افراد د کمي پر وخت قراردادی شرکت کولی شي خپل فني کسان راولېږدوي.
شهاب الدین دلاور ويلي؛ دا مهال په ۵ اکتشافي سيمو کې ۸۷ ميليون بېرله تېل زېرمه دي او د نورو ساحو له استخراج سره به د قشغري د نفتو او ګازو د پروژې ورځني توليد له ۲۰۰ ټنو څخه ۱۰۰۰ ټنو ته ورسېږي.
نوموړي په ډاګه کړي؛ افغان حکومت په دغه قرارداد کې ۲۰ سلنه پانګونه کړې او ۱۵ سلنه یې د افغانستان حق الامتیاز دی، چې وروـ ورو به د حکومت ونډه ۷۵ سلنې ته ورسېږي.
د یاد قرارداد د لاسلیک په مراسمو کې د ریاست الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر ویلي: تېر کال په بېلابېلو برخو کې ښه پرمختګونه شوي او د افغانستان د اقتصادي ودې او پر ځان بسیاینې لپاره دوامدارې هڅې روانې دي.
د ریاست الوزراء اقتصادي مرستیال له قراردادي شرکت څخه وغوښتل، چې استخراجي چارې د نړیوالو معیارونو سره سمې پر مخ یوسي او د سیمې خلکو ته عام المنفعه خدمتونه برابر کړي.
دغه راز د کانونو او پترولېم وزارت ته یې لارښوونه وکړه، چې د قرارداد له پلي کېدو څخه هر اړخیزه څارنه وکړي او د کومې ستونزې د رامنځته کېدو په وخت کې موضوع له اقتصادي کمیسیون سره شریکه کړي.
په کابل کې د چین سفیر وانګ یو د قرارداد له لاسلیکه خوښي وښوده او وایي، چې دغه قرارداد د افغانستان د اقتصادي ودې او پر ځان بسیاینې لپاره ډېر مهم دی.
همداراز نوموړي زیاته کړې، چې د یاد قرارداد لاسلیکېدل د دواړو هېوادونو د ښې همکارۍ څرګندویي کوي او له دواړو لوریو یې وغوښتل، چې د همغږۍ له مخې د قرارداد د ګټورتیا لپاره زمینه برابره کړي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې، اوسمهال د آمو دريا له تېلو څخه هره ورځ له ١٥٠ څخه تر ٢٠٠ ټنو پورې تېل استخراجېږي، چې له دې وروسته به ۱۰۰۰ ټنو ته ورسیږي.
په دې مراسمو کې د اقتصاد وزارت مرستیال ملا عبدالغني برادر اخند وویل، چې په تېر یوه کال کې د هېواد د اقتصادي ودې او پر ځان بسیاینې په برخه کې مهم کارونه ترسره شوي دي.
هغه زیاته کړې، په دې وروستیو کې د اقتصادي کمیسیون له لوري ګڼې پروژې منظورې شوي او له پلي کېدو سره به یې د هېواد د آبادۍ او عامه هوساینې لپاره اساسي ګامونه پورته شي.
ملا عبدالغني برادر دغه راز د کانونو او پټروليم له وزارت څخه وغوښتل، چې د قرارداد د مادو د تطبيق هر اړخيزه څارنه وکړي او د ستونزې په صورت کې دې ژر تر ژره اقتصادي کميسيون ته مراجعه وکړي.
په کابل کې د چین سفیر وانک یو، چې په دغو مراسمو کې یې حضور درلود، د دغه تړون له لاسلیکولو خوښي څرګنده کړې او وایي: دغه قرارداد د افغانستان د اقتصادي ودې او پر ځان بسیاینې لپاره مهم دی. دا د دواړو هېوادونو ترمنځ د همکارۍ او تعامل ښه بېلګه ده.
وانک یو له قراردادي شرکت څخه وغوښتل، چې د قرارداد د احکامو مطابق ورسپارل شوې دندې په دقت سره ترسره او همدارنګه یې له کانونو او پترولیم وزارت څخه وغوښتل، چې له قراردادي شرکت سره په نږدې همغږي کې د دغه قرارداد د اغېزمن تطبیق لپاره زمینه برابره کړي.
سوداگري
کابل له مسکو سره د اقتصادي همکاریو پراخولو غوښتنه وکړه
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
د روسیې تاس خبري سرچینې راپور ورکړی، چې افغانستان له روسیې سره د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو؛ په ځانګړي توګه د انرژۍ، کانونو او بېلابېلو بنسټونو د رغولو په برخو کې د اړیکو پراخولو ته لېوالتیا څرګنده کړې ده.
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
په روسیه کې د افغانستان سفیر ګل حسن حسن له تاس خبري سرچینې سره په مرکه کې ویلي؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې او اقتصادي اړیکې د پراختیا په حال کې دي او که یو شمېر ستونزې په ځانګړي توګه بانکي محدودیتونه حل شي؛ افغانستان کولی شي له روسیې څخه نفت، ګاز، درمل، صنعتي توکي، غنم او نباتي غوړي وارد کړي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ افغانستان هم چمتو دی، چې خپل کرنیز محصولات لکه تازه او وچې مېوې، سابه، درملیز بوټي، غالۍ او معدني سرچینې روسیې ته صادر کړي.
د افغانستان سفیر زیاته کړې؛ د دغو راکړو ورکړو عملي کېدا کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي. همدارنګه په مسکو کې د افغان توکو د نندارتونونو د پرانیستلو لپاره هم پلانونه ترلاس لاندې دي.
دغه راز د افغانستان سفیر ټینګار کړی، چې کابل د کانونو د استخراج په برخه کې له مسکو سره د همکارۍ لپاره چمتو دی.
هغه وایي؛ اقتصاد د افغانستان د بهرنۍ پالیسۍ بنسټیزه برخه ده او حکومت هڅه کوي هېواد د سیمهییز اقتصادي ادغام پر مهمې کړۍ بدل او بهرني پانګهوال راجذب کړي.
د تاس د راپور له مخې؛ ګل حسن حسن ویلي، چې روسي شرکتونه په افغانستان کې د صنعتي، معدني او بنسټیزو پروژو په برخه کې پانګونې ته لېوالتیا لري او په کابل کې د اوبو کوچنیو برېښناکوټونو د جوړولو په اړه هم خبرې روانې دي.
دغه راز نوموړي د ځینو روسي شرکتونو استازو له اړوند ادارو سره هم لیدلي او تمه ده، چې په نږدې راتلونکې کې به په دې برخه کې عملي ګامونه پورته شي.
افغان چارواکو هیله څرګنده کړې، چې له روسیې سره د همکاریو پراختیا به د اقتصادي ودې، کاري فرصتونو د رامنځته کېدا او د هېواد د ودانیزو بنسټونو د پیاوړتیا لامل شي.
سوداگري
د ۲۰۲۵ په ډسمبر کې د افغانستان صادرات کموالی ښیي- نړیوال بانک
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
د نړیوال بانک د تازه راپور له مخې؛ د افغانستان صادرات د تېر میلادي کال په ډسمبر کې د نومبر پر پرتله ۲۵ سلنه کم شوي او ۱۶۲ میلیون ډالرو ته رسېدلي دي.
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
نړیوال بانک ویلي، چې هند په ډسمبر کې د افغانستان د صادراتو تر ټولو لوی بازار و، چې د ټولو صادراتو ۶۱.۲ سلنه برخه یې جوړوله.
د راپور له مخې؛ د افغانستان واردات په ډسمبر کې ۱.۲ میلیارډ ډالرو ته رسېدلي، چې دا د تېرې میاشتې پر پرتله ۵ سلنه زیاتوالی ښيي.
نړیوال بانک همدارنګه ویلي، چې د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې د افغانیو ارزښت د تېرې میاشتې پر پرتله ۰.۴ سلنه لوړ شوی دی. د کلني شمېر له مخې، د افغانیو ارزښت په ټولیزه توګه ۵.۸ سلنه زیاتوالی ثبت کړی، چې دا د بازار د پرلهپسې ثبات نښه ښیي.
د نړیوال بانک د راپور پر بنسټ؛ د افغانستان کورني عواید په ډسمبر کې ۲۴.۱ میلیارډ افغانۍ (نږدې ۳۶۳.۱ میلیون ډالر) ته رسېدلي، چې دا د میاشتنۍ کچې ۲.۹ سلنه او د کلنۍ کچې ۱۸ سلنه زیاتوالی څرګندوي.
سوداگري
په هر اونس کې د سرو زرو بیه له ۵۰۰۰ ډالرو واوښته
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
پر دې سربېره ټرمپ په دې وروستیو کې کاناډا ته هم ګواښ کړی، چې که له چین سره د کومې معاملې یا تړون په لټه کې شي؛ نو له ۱۰۰ سلنه تعرفې سره به مخ شي.
پر ایران د امریکا زیات شوي فشار د تېلو بیې لوړې کړي د سپینو زرو بیې هم د پام وړ لوړې شوې دي، چې شاوخوا ۱۰۸ ډالرو ته په هر اونس کې رسېدلي دي.
د سرو زرو بیې په تېر کال کې ۶۴ سلنه لوړې شوې وې. سږ کال یوازې په یوه میاشت کې د سرو زرو بیه له ۱۷ سلنې څخه زیاته لوړه شوې ده.
-
تازه خبرونه5 days agoپه افغانستان کې د سنتي نبوي طب پوهنځی منظور شو
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان ملي پراختیا سټراټیژي له خطر سره مخ ده – یوانډيپي
-
لوبی3 days agoآریانا ټلویزیون په افغانستان کې ژمنی المپیک خپروي
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoپه بلوچستان کې له خونړیو نښتو وروسته د پاکستان پوځ خپل هوایي بریدونه بریالي وګڼل
-
تازه خبرونه4 days agoافغانستان د چاودېدونکو توکو له کبله د ډېرو تلفاتو لرونکو هېوادونو په نوملړ کې ونیول شو
-
لوبی4 days agoپه آسیا ملتــونو جام کې افغـــانستان جـــاپـــان تـــه خپله څلورمه لوبه وبایلله
-
تازه خبرونه3 days agoازبکستان او پاکستان د افغان ټرانس اوسپنېپټلۍ ډګرنۍ چارې پیلوي
-
تازه خبرونه2 days agoد متحده عربي اماراتو له بندخونو يوشمېر افغان بندیان خوشې شول
