تاجکستان یو ځل بیا له افغان ولس څخه د خپل ملاتړ پر دوام ټینګار کړی او څرګندوي، چې په افغانستان کې سوله، ثبات او اقتصادي فرصتونه د سیمې له امنیت او تلپاتې پرمختګ سره نږدې اړیکه لري.

د تاجکستان د بهرنیو چارو وزیر سراج‌الدین مهرالدین دا څرګندونې د شنبې پر ورځ په نیویارک کې د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ یواتیاومې غونډې ته واورولې.

هغه ویلي:« افغانستان سولې، ثبات او اقتصادي فرصتونو ته اړتیا لري.»

مهرالدین زیاته کړې، تاجکستان به له افغان ولس څخه خپل ملاتړ او د سوله‌ییز او باثباته افغانستان لپاره سیمه‌ییزې رغنده همکارۍ روانې وساتي.

هغه ویلي:« کله، چې تاجکستان د سولې په اړه خبرې کوي؛ مونږ د خپلې تجربې په اړه هم خبرې کوو.»

دغه راز د سیاسي چارو شنونکو ويلي، د افغانستان پر ثبات د تاجکستان ټینګار په مرکزي آسیا کې د دغه هېواد د امنیتي او اقتصادي ارزښت ښکارندويي کوي. د هغوی پر باور، په افغانستان کې بې‌ثباتي کولی شي د سیمې پر هېوادونو د پولو امنیت، سوداګرۍ او اړیکو اغېز وکړي.

افغان چارواکو او کارپوهانو هم څو ځله ټینګار کړی، چې د افغانستان په اړه د ګاونډ هېوادونو چلند باید یوازې پر امنیتي اندېښنو ولاړ نه وي، بلکې اقتصادي همکاري او د ګډو فرصتونو رامنځته کول کولی شي په سیمه کې له ثبات سره مرسته وکړي.

د هغوی د څرګندونو له مخې، د افغانستان او سیمې د هېوادونو؛ له شمالي ګاونډیو سره د خبرو دوام کولی شي د همکاریو د پراختیا او د امنیتي اندېښنو د کمېدا زمینه برابره کړي.

د آلمان د بېلابېلو ایالتونو چارواکو د ۴۸۸ افغانانو د ایستلو چارې د دغه هېواد فډرالي پولیسو ته سپارلې دي. په دې کسانو کې ۲۶۷ کسان هیڅ ډول جزايي محکومیت نه‌لري.

د دې کسانو شمېر د آلمان د حکومت په لیکلي ځواب کې د دغه هېواد د پارلمان د چپ ګوند د استازې کلارا بونګر د پوښتنې په ځواب کې خپور شوې دی. دا معلومات له هغو غوښتنو سره تړاو لري، چې د ۲۰۲۶ز.کال د جولای له اتمې څخه د سپټمبر تر اته‌لسمې پورې فډرالي پولیسو ته سپارل شوي دي.

د اړوند معلوماتو له مخې: د برېمن او مکلنبورګ-فورپومرن له ایالتونو پرته د آلمان ټولو ایالتونو د افغانانو هغه دوسیې، چې افغانستان ته د ستنولو لپاره دي؛ فدرالي پولیسو ته سپارلې دي.

همداراز اووه افغانان له ایستلو مخکې په بند کې ساتل کېږي او یو بل افغان آلمان ته د ننوتلو د مخنیوي له بهیر سره تړلي بند کې دی.

دا بدلونونه په داسې حال کې راپورته کیږي، چې د آلمان حکومت د افغان وګړو د بېرته ستنولو تګلاره پراخوي.

د آلمان کورنیو چارو وزیر الکسانډر ډوبرینډټ له دې مخکې ویلي وه؛ د افغانانو ایستل به یوازې پر هغو کسانو محدود نه‌وي، چې جزايي محکومیت لري یا امنیتي ګواښ بلل کېږي.

په آلمان کې د اوسني ائتلافي حکومت له جوړېدا راپدېخوا شاوخوا ۲۵۰ افغانان افغانستان ته ستانه کړ شوي دي؛ خو وروستي راپورونه ښيي، چې تر اوسه د ایستلو په الوتنو کې ډېری هغه کسان شمېرل شوي، چې جرمي سابقه یې لرله. په سپټمبر کې هم ۱۳ افغانان کابل ته ستانه شول، چې ټولو یې جرمي سابقه لرله.

د دې تګلارې پراخېدا د یو شمېر مخالفو سیاستوالو او د پناه‌غوښتونکو د حقونو د دفاع بنسټونو غبرګونونه هم راپارولي دي.

منتقدانو له جزايي محکومیت پرته د کسانو د بېرته ستنولو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

د ۴۸۸ کسانو دوسیې فډرالي پولیسو ته سپارل په دې معنا نه‌دي، چې ټول به یې حتمي له آلمان وایستل شي؛ بلکې دا شمېر د هغو کسانو ښودنه کوي، چې ایالتونو یې دوسیې د ایستلو د بهیر د تعقیب لپاره فډرالي پولیسو ته سپارلې دي.

د افغانستان دفاع وزارت ويلي، افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو د نورستان ولایت په کامدېش ولسوالۍ کې د هغو وسلوالو ډلو پر وړاندې عملیات کړي، چې دغه وزارت یې «دښمن عناصر» بولي.

د دفاع وزارت په خپره شوې خبرپاڼه کې راغللي: پرون د نورستان ولایت د کامدېش ولسوالۍ په اړوند سیمو کې د «داعشي فتنه‌ګرو» او د وسلوالو عناصرو څو وسلوالې ډلې د پاکستاني ملیشو پر ملاتړ او هڅونه؛ د ډیورنډ کرښې له هغې غاړې د افغانستان خاورې ته رالېږل شوې وې، چې «شرارت» جوړ او ناامني رامنځته کړي.

د خبرپاڼې له مخې؛ افغان ځواکونو د دغو ډلو د خوځښتونو له پېژندلو وروسته عملیات پیل کړل، چې په پایله کې یې ۲۸ وسلوال ووژل شول او ۳۲ نور ونیول شول.

دفاع وزارت زیاته کړې، چې یو شمېر پاتې وسلوال له نښتې پرته د ډیورنډ فرضي کرښې هغې غاړې ته تښتېدلي دي.

دغه وزارت څرګنده کړې، چې په دغو کسانو کې پاکستاني وسله‌وال، د وسله‌والو ډلو پخواني غړي او داعشیان هم ول؛ خو د نښتې له پیل وروسته یې له جګړې شاتګ کړی دی.

د افغانستان دفاع وزارت زیاته کړې؛ په دې پېښه کې یو شمېر ښکېل کسان د افغانستان د تېر نظام د امنیتي ځواکونو پخواني غړي وه.

د دغه وزارت د څرګندونو له مخې؛ هغوی له پاکستان څخه د پناه ورکولو او کاري فرصتونو ژمنې ترلاسه کړې وې، خو روزنیزو مرکزونو ته له لېږدولو پوځي روزنې وروسته نورستان ته واستول شول.

دغه راز دفاع وزارت پاکستان په افغانستان کې د ناامنۍ د رامنځته کولو لپاره د هڅو پر ملاتړ تورن کړی او څرګندوي، چې افغان امنیتي او دفاعي ځواکونه به د هېواد او خلکو د ژغورنې د هر ډول ګواښ پر وړاندې ودرېږي.

دغه وزارت له هغو افغان ځوانانو او پخوانیو سرتېرو، چې د پاکستان د وسله‌والو ډلو او استخباراتي کړیو په لومو کې لوېدلي؛ غوښتي، چې« له دغو ډلو سره له همکارۍ ډډه وکړي او له بدو پایلو سره له مخ کېدا مخکې ځانونه امنیتي ځواکونو ته وسپاري.»