نړۍ
د جرمني د ځوان نسل په تاوتریخجنو لاریونونو کې د فرانکفورټ هټۍ لوټ شوې
رویټرز خبري آژانس راپور ورکړی، چې دغه لاریونونه روان کال په اروپا کې د ځوان نسل پر مشرۍ د پراخو اعتراضونو په لړ ترسره شوي دي. په صربیا کې د زدهکړیالانو پر مشرۍ اعتراضونو د دغه هېواد د پخواني مشر په ټاکنیزه ماتې کې ونډه لرلې. په داسې حال کې، چې په فرانسه کې لاریونونه پر تاوتریخوالي او لوټمارۍ اوښتي دي.
د جرمني په فرانکفورت ښار کې د شنبې پر ورځ ناوخته یو شمېر ناڅرګندو لاریونوالو هټۍ لوټ کړې؛ په سترو ښارونو کې لسګونه زره کسانو د زدهکړو د ښهکېدا او د ژوند د لګښتونو د کمېدا لپاره لاریونونه وکړل.
رویټرز خبري آژانس راپور ورکړی، چې دغه لاریونونه روان کال په اروپا کې د ځوان نسل پر مشرۍ د پراخو اعتراضونو په لړ ترسره شوي دي. په صربیا کې د زدهکړیالانو پر مشرۍ اعتراضونو د دغه هېواد د پخواني مشر په ټاکنیزه ماتې کې ونډه لرلې. په داسې حال کې، چې په فرانسه کې لاریونونه پر تاوتریخوالي او لوټمارۍ اوښتي دي.
د جرمني دغه لاریونونه د ځوان نسل نوښت نومي غورځنګ لهخوا په برلین، فرانکفورت او مونیخ پر ګډون په ۳۴ ښارونو کې تنظیم شوي وه. دغه غورځنګ د اجباري پوځي خدمت مخالف دی او د زدهکړو په برخه کې د زیاتو پانګونو غوښتنه کوي؛ ځکه ډېر جرمني ځوانان د ژوند د مخ پر زیاتېدونکو لګښتونو له ستونزو سره مخ دي.
د رویټرز د یوه خبریال د لیدنو له مخې؛ د جرمني په مالي مرکز فرانکفورت کې د لاریونونو پر مهال لږ تر لږه دوه هټۍ لوټ او نورې زیانمنې شوې او پولیسو د وضعیت د کنټرول هڅه کوله.
د فرانکفورت پولیسو پر ایکس پاڼه لیکلي: « تاوتریخجنې پېښې اوس هم روانې دي. د ښار په منځ کې د څو هټیو ښیښې ماتې شوې دي. دغه راز پر بېړنیو مرستندویانو د اورلرونکو بوتلونو بریدونه کېږي. له ټولو خلکو غوښتنه کوو، چې د ښار له مرکزي برخې ډډه وکړي یا له دې سیمې ووځي.»
د شنبې ورځې د ماسپښین رسمي څرګندونې ښيي، چې د لاریونوالو شمېر د تنظیموونکو له لومړنۍ اټکل شوي معلومات، چې ۱۸۲ زره کسان ول، کم ول.
په فرانکفورت، مونیخ او برلین کې پولیسو د لاریونوالو شمېر تر ۱۸ زره پورې ښودلی. په داسې حال کې، چې د تنظیموونکو پر اوبپاڼه دغه شمېر شاوخوا ۳۶ زره ښودل شوی و.
د جرمني چارواکو ویلي: د شنبې ورځې لاریونونه، چې د هالووین له مراسمو سره هممهاله ول؛ تر ډېره سولهییز ول، خو خبرداری یې ورکړی: ځینې افراطي ډلې هڅه کوي له دغه غورځنګ څخه د خپلو موخو لپاره ګټه واخلي.
د ځوان نسل نوښت غورځنګ ویاندې لینا فریډریش د شنبې پر ورځ په برلین کې ویلي: « مونږ نن د سولې او آزادۍ لپاره مبارزه کوو، نه د جګړې او زورزیاتي لپاره».
هغې زیاته کړې: « زمونږ لپاره تر ټولو مهمه موضوع د روغتیا او ښوونې او روزنې د سیسټمونو پیاوړی ملاتړ دی. مونږ د اجباري پوځي خدمت مخالف یوو او د مسوولیتونو د عادلانه وېش ملاتړ کوو.»
لوکس پلورنځیو خپلې ښیښې په تختو پټې کړې
د جرمني د کورنیو چارو فډرالي وزارت د څرګندونو له مخې؛ د دغه هېواد د کیڼ اړخو افراطي ډلو ځینې برخې او له بهرنیو افراطي غورځنګونو سره تړلې ډلې د ملاتړ راجلبولو لپاره پر ګډو هڅو بوختې شوې دي.
د هسن ایالت د کورنیو چارو وزیر رومان پوسیک ویلي: « مونږ ټول د فرانسې هغه انځورونه په ذهن کې لرو، چې هټۍ لوټ کېږي، کورونو او د پولیسو موټرو ته اور اچول کېږي او پر پولیسو بریدونه کېږي».
نوموړي زیاته کړې: « فرانسه باید په دې برخه کې د بېلګې په توګه وړاندې نهشي.»
په جرمني کې یو شمېر سوداګریزو مرکزونو د احتمالي ناکراریو د اندېښنې له کبله د لاریونونو له پیل مخکې خپلې ښیښې پر تختو پټې کړې او د وختي تړلو پلانونه یې جوړ کړي وه. په دې ځایونو کې د برلین د کورفورسټنډام نومي لوکسو پلورنځیو مشهوره سیمه هم شامله وه.
د لاریونونو تنظیموونکو د اروپا په تر ټولو لوی اقتصاد کې پر ځوان نسل د مخ پر زیاتېدونکي اقتصادي فشار په اړه خپل اعتراضونه راټول کړي دي.
د مونیخ په یوه لاریون کې د وینا لپاره چمتو شوي ۱۸ کلن سټیو د جرمني لومړي وزیر فریډریش مرټس ته په خطاب کې ویلي: « حکومت زمونږ اندېښنو ته له دې پرته بل ځواب نهدی ویلی، چې د لګښتونو کمولو ته دوام ورکړي او نور بارونه هم پر مونږ واچوي.»
نوموړي زیاته کړې: « تر هغې به د راټولېدو له خپل بنسټیز حق څخه ګټه اخلو، چې تاسې زمونږ د غوښتنو له پامه غورځولو څخه لاس وانخلئ.»
جرمني د اقتصادي ودې د بېرته پیاوړتیا په برخه کې له ستونزو سره مخ دی. دغه هېواد د وګړو د زړېدو او د کاري عمر لرونکو وګړو د شمېر د کمېدا له کبله، د تقاعد او عامه چوپړتیاوو په برخه کې هم له مخ پر زیاتېدونکي فشار سره مخ دی.
د دغه غورځنګ د مشرتابه په اړه هم پوښتنې راپورته شوې دي، چې آیا په رښتیا د ځوانانو لهخوا رهبري کېږي او که نه؛ ځکه په دې نوښت کې بېلابېلې سیاسي او مدني ډلې ښکېلې دي.
د جرمني د ښوونځیو د زدهکوونکو ملي چتر بنسټ(BSK) له دغه نوښت څخه ځان بېل کړی او پلان لري، چې د نومبر پر شلمه بل لاریون ترسره کړي.
د برلین د تخنیکي پوهنتون زدهکړیال شان بیکر ویلي، چې د شنبې په لاریونونو کې د پوهنتون د ودانیو د خراب وضعیت په اړه د خلکو د پام رااړولو لپاره ګډون کوي.
نوموړي رویټرز ته ویلي: « کله، چې ودانۍ ته ننوځئ او ټولګي وګورئ؛ داسې ښکاري لکه پرېښودل شوې ودانۍ، چې وي. له مونږ تمه کېږي، چې په همدې ځایونو کې خپلې زدهکړې وکړو.»