نړۍ
د هاګ محکمې څارنوال د حماس او اسرائیلو د مشرانو د نیولو غوښتنه کړې
د جرمونو نړیوالې محکمې څارنوال د دوشنبې پر ورځ د غویی یودېرشمه د اسرائیلو د لومړي وزیر بنیامین نتانیاهو په ګډون د هغه دفاعي مشر او د حماس درې مشران پر جنګي جرمونو تورن کړي او د هغو د نیولو امر يې کړی دی.
د دې محکمې څارنوال کریم خان په غزه کې له اووه میاشتنۍ جګړې وروسته څرګنده کړې، چې دغه پېنځه کسان د جنګي جرمونو او د بشریت ضد جرمونو پر تور د نیولو وړ دي.
نوموړی وایي، چې د اسرائیلو د دفاع وزیر یواف ګالنټ او د نتانیاهو او د حماس درې مشران یحی سنوار، محمد المصري او اسماعیل هنیه د نیولو غوښتنه شوې ده.
نوموړي دا هم ویلي، چې دوی له اوکتوبر راپدیخوا په روانه جګړه کې د جنګي او بشري ضد جنایتونو مسوول دي.
هغه وایي؛ راټول شوي شواهد ښیي، چې اسرائیلو په سیسټماتیک ډول ملکي وګړي له خوړو، اوبو، درملو او انرژۍ په ګډون د انسان د بقا لپاره له اړینو توکو څخه بې برخې کړي دي.
دغه راز نوموړي ویلي؛ د حماس مشران هم د ترسره شويو جرمونو مسوولیت پر غاړه لري، چې پر وژنو، یرغمل نیولو، ځورونې، جنسي تېري او نورو اعمالو تورن دي.
د اسرائیلو او فلسطین مشرانو د جنګي جرمونو تورونه رد کړي او د دواړو خواوو استازو د کریم خان پر پرېکړه نیوکه کړې ده.
نتانیاهو ویلي: زه په هاګ کې د ډیموکراټیک اسرائیلو او د حماس د ډلهییزو وژونکیو ترمنځ د څارنوال دا پرېکړه ردوم.
نوموړي دا هڅه د حقیقت بشپړ تحریف وباله.
د امریکا ولسمشر جو بایډن دا قانوني ګام “ناوړه” بللی. په داسې حال کې، چې د بهرنیو چارو وزیر انټوني بلینکن ویلي، چې دا پرېکړه به په غزه کې د یرغملو او اوربند په اړه خبرې له خطر سره مخ کړي.
د هاګ نړیواله محکمه په نړۍ کې د جنګي جرمونو د څېړلو لومړنۍ دایمي محکمه ده. د نړې ۱۲۴ غړي هېوادونه مکلف دي، چې مطلوب کس سمدلاسه ونیسي؛ که څه هم دوی د غړیو هېوادونو په خاوره کې وي.
دا محکمه یوازې هغه وخت ګام پورته کوي کله، چې یو دولت نه غواړي یا په رښتیني توګه نشي کولی پخپله دا کار وکړي.
اسرائیل او د دوی اصلي متحد امریکا د چین او روسیې په ګډون د دې محکمې غړي ندي.
د دې محکمې غړي هېوادونه په تېرو وختونو کې د هغو شکمنو کسانو په سپارلو کې پاتې راغلي، چې د سوډان پخواني ولسمشر عمر بشیر په ګډون د دوی خاورې ته ننوتلي، چې له ۲۰۰۵ راپدیخوا د جنګي جرمونو او نسل وژنې پر تور غوښتل شوي دي.
دې محکمې په تېرو ۲۱ کلونو کې هیڅکله یو لویدیز چارواکی ندی تورن کړی.
ویل کیږي، چې د غزې په جګړه کې لږ تر لږه ۳۵ زره فلسطینیان وژل شوي او مرستندویه ادارو هم د پراخې لوږې او د تېلو او طبي توکو د سخت کمښت خبرداری ورکړی دی. د اسرائیلو د څرګندونو له مخې؛ د اکتوبر پر اوومه د حماس په مشرۍ په بریدونو کې شاوخوا ۱۲۰۰ کسان وژل شوي او ۲۵۰ نور یرغمل دي.
نړۍ
ټرمپ پر ایران د اقتصادي فشارونو د زیاتولو په لټه کې دی
د احتمالي اقداماتو په لړ کې پر چینايي خپلواکو نفتو چاڼځایونو، چینايي بانکونو، د لېږد رالېږد پر شرکتونو او د ایران د تېلو د پلور له مالي شبکو سره تړلو ادارو د بندیزونو لګول شامل دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، واشنګټن پر ایران د اقتصادي فشارونو د زیاتولو لپاره د نویو اقداماتو په لټه کې دی. د امریکا د خزانې وزارت هم د پراخو بندیزونو د لګولو شونتیا وړاندې کړې ده.
د احتمالي اقداماتو په لړ کې پر چینايي خپلواکو نفتو چاڼځایونو، چینايي بانکونو، د لېږد رالېږد پر شرکتونو او د ایران د تېلو د پلور له مالي شبکو سره تړلو ادارو د بندیزونو لګول شامل دي.
کارپوهان وايي؛ واشنګټن کولی شي پر هغو هېوادونو او شرکتونو فشار زیات کړي، چې د ایران تېل اخلي او همدارنګه یې پر هغو شبکو بندیزونه سخت کړي، چې له تهران سره د بندیزونو په تېراېستلو کې مرسته کوي؛ خو دا ډول اقدامات ښايي د امریکا او چین ترمنځ ترینګلتیا هم زیاته کړي.
د اقتصادي بندیزونو ترڅنګ، پر ایران د لېږد رالېږد او سوداګرۍ د ډېرو محدودیتونو او پر ګاونډ هېوادونو د فشار راوړلو ته ورته لارې هم تر غور لاندې دي، چې ایران ته د توکو د لېږد مخه ونیول شي.
کارپوهانو خبرداری ورکړی، چې د فشارونو زیاتول په سیمه کې پراخې اقتصادي او سیاسي پایلې لرلی شي.
نړۍ
د اسرائیلو په بریدونو کې د جنوبي لبنان ۳۰ کسانو ته مرګ او ژوبله اوښتې
د لبنان رسمي ملي خبري آژانس راپور ورکړی، چې اسرائیلي جټ الوتکو د« انصار» کلي پر یوه کور برید کړی، چې په کې د درې ماشومانو او دوه ښځو په ګډون اووه کسان وژل شوي؛ څلور نور کسان بیا د «دیرالظهراني» کلي په یوه بل برید کې وژل شوي دي.
د لبنان روغتیا وزارت ويلي، د دغه هېواد پر جنوبي سیمو د اسرائیلو په هوايي بریدونو کې لږ تر لږه ۱۱ کسان وژل شوي او ۱۹ نور ټپیان دي.
د لبنان رسمي ملي خبري آژانس راپور ورکړی، چې اسرائیلي جټ الوتکو د« انصار» کلي پر یوه کور برید کړی، چې په کې د درې ماشومانو او دوه ښځو په ګډون اووه کسان وژل شوي؛ څلور نور کسان بیا د «دیرالظهراني» کلي په یوه بل برید کې وژل شوي دي.
د اسرائیلو پوځ ویلي، د دغو بریدونو له کبله په جنوبي لبنان کې د حزبالله مواضع او بېخبناوې پر نښه شوي دي. دا بریدونه د اسرائیلي ځواکونو پر ضد د اقداماتو په غبرګون کې ترسره شوي دي.
حزبالله د دغو څرګندونو په غبرګون کې ویلي، چې دغو بریدونو ته به «وړ ځواب» ورکړ شي.
دغه راز د لبنان لومړي وزیر په انصار کلي کې د ښځو او ماشومانو وژل کېدل غندلي او ویلي یې دي، چې هغوی«پوځي هدفونه» نه ول.
د لبنان ولسمشر هم دغه بریدونه د خبرو اترو او د سولې د چوکاټ د هوکړې د پلي کولو لپاره د امریکا د هڅو پر وړاندې «روښانه پیغام» بللی دی.
اسرائیلو اعلان کړی؛ تر هغې، چې حزبالله بېوسلې شوی نهوي له جنوبي لبنان څخه به ونه وځي؛ دا هغه موضوع ده، چې حزبالله او لبناني چارواکي یې مخالفت کوي.
د راپورونو له مخې، د مارچ له دوهیمې راپدېخوا د جګړو د نوې څپې له پیل څخه تر اوسه په لبنان کې لږ تر لږه ۴۳۰۰ کسان وژل شوي دي.
نړۍ
په انډونیزیا کې د ۷.۷ درجې زلزلې له کبله لږ تر لږه ۳۸ کسان مړه شوي
زلزله د شنبې پر سهار شوې او ژغورونکي هڅه کوي د زلزلې مرکز ته څېرمو سیمو ته ځان ورسوي.
د انډونیزیا چارواکو ویلي، د دې هېواد په ختیځ کې د ۷.۷ درجې زلزلې او لسګونو وروستي ټکانونو له امله لږ تر لږه ۳۸ کسانو ژوند له لاسه ورکړی او یو شمېر نور ټپیان دي.
زلزله د شنبې پر سهار شوې او ژغورونکي هڅه کوي د زلزلې مرکز ته څېرمو سیمو ته ځان ورسوي.
له زلزلې وروسته په څو سیمو کې له یوه مټر څخه د کم لوړوالي د سونامي څپې ثبت شوې؛ خو شاوخوا درې ساعته وروسته د سونامي خبرداری لغوه شو.
د انډونیزیا د پېښو د ملي مدیریت ادارې مشر سوهاریانټو ویلي، د ماسپښین تر ۳ بجو ۳۸ کسان وژل شوي، دوه سخت ټپیان او ۱۱ نور سطحي ټپیان شوي دي. د هغه د څرګندونو له مخې، شاوخوا دوه زره کسان د ژوند ژغورلو لپاره خوندي سیمو ته لېږدول شوي دي.
د مائومره په بندري ښار کې ژغورونکو د ۲۰ کسانو مړي موندلي دي. همداراز شپږ ټپیان او دوه هغه کسان موندل شوي، چې تر خاورو لاندې بند پاتې ول.
انډونیزیایي چارواکي وایي، یو شمېر خلک اوس هم په زیانمنو ودانیو کې بند پاتې دي او ځمکښویېدنې هم څو لارې تړلې دي.
ژغورونکي اوس هم ناګیکائو سیمې ته، چې د زلزلې مرکز ته نږدې ده، نهدي رسېدلي. ځمکښوېدنو ځمکنۍ لارې تړلي او په دې سیمه کې مخابراتي اړیکې هم زیانمنې شوې دي.
د ناګیکائو شاوخوا دوه زره اوسېدونکي ایستل شوي او کورونو، زېرمتونونو او دولتي ودانیو ته زیانونه اوښتي دي. د برښنا د پرې کېدا او د ټرافیکي ګڼېګوڼې راپورونه هم ورکړ شوي دي.
د ختیځې نوسا تِنګارا والي ویلي، لږ تر لږه پېنځه کسان د خوب پر مهال د ودانیو د نړېدا له کبله وژل شوي دي.
د بېلابېلو سیمو اوسېدونکو ویلي، زلزله ډېره سخته وه او ټکانونو یې شاوخوا یوه دقیقه دوام وکړ. په ځینو سیمو کې خلک د ژوند د ژغورلو لپاره له کورونو بهر وتښتېدل.
د تالیبورا سیمې یوه ۵۱ کلن اوسېدونکي ویلي، د زلزلې پر مهال ۱۳ کسان په کور کې وو او ټولو د ژوند د ژغورلو لپاره له کوره بهر ووتل.
د انډونیزیا د جیو فزیک ادارې ویلي، زلزله د ځايي وخت له مخې د سهار په ۴:۵۸ د ځمکې په ۱۵ کیلومټره ژوروالي کې شوې او وروسته یې څو ټکانونه هم ثبت شوې دي.
په ۱۹۹۲ز.کال کې هم دا سیمه ۷.۵ درجې زلزلې لړزولې او پراخ زیانونه یې اړولي وه.
انډونیزیا د «بحرالکاهل د اور کړۍ» په نوم سیمه کې پرته ده؛ هغه سیمه، چې د ځمکې د تختو د سخت فعالیت له کبله پر ځلونو د زلزلو او اورغورځوونکو غرونو د چاودنو شاهده وي.
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان بانک ویزهکارت او نوی«حسابپی » کاریال نندارې ته وړاندې کړ
-
تازه خبرونه4 days agoمولانا فضل الرحمن په اسلامآباد کې د افغانستان سفارت جوړېدونکو مراسمو ته وبلل شو
-
لوبی4 days agoافغان کرکټ لوبډلې د نوې ریکارډ پر ثبتولو له ایرلینډ څخه د یو ورځنۍ سیالیو لړۍ وګټله
-
تازه خبرونه3 days agoتاجکستان له هوايي حریم څخه د سرغړونې له کبله افغانستان ته اعتراضي یادښت واستاوه
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان راتلونکی له هراړخیز پرمختګ او پرلهپسې نړیوال تعامل سره تړلی دی – یوناما
-
تحول4 days agoتحول: د افغانستان او ایران ترمنځ سوداګریزې همکارۍ
-
تازه خبرونه4 days agoد امنیت شورا د بندیزونو د څارنې ډلې راپور ردوو – ذبیحالله مجاهد
-
تازه خبرونه2 days agoد افغانستان اقتصاد په تېرو پېنځه کلونو کې د پام وړ وده کړې – امارت اسلامي
