د افغانستان اسلامي امارت بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې په کابل کې یې د پاکستان د سفارت شارژدافیر احضار کړ او د افغانستان د هوايي حریم د نقض او د کونړ، پکتیا او پکتیکا ولایتونو د ملکي وګړو پر کورونو د بریدونو په‌اړه  ورته پرېکنده اعتراض وړاندې شوی دی.

د پاکستان پوځي رژیم تېره شپه د افغانستان د کونړ، پکتیا او پکتیکا ولایتونو په ځینو سیمو کې د ملکي وګړو پر استوګنیزو کورونو هوايي بریدونه کړي، چې د راپورونو له مخې په کې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۳۶ عام ولسي وګړي «شهیدان» او ۱۶۳ نور ټپیان شوي دي.

دغه بریدونه د اسلامي امارت له‌خوا له نړیوالو اصولو، بشري قوانینو او ملي حاکمیت څخه ښکاره سرغړونه بلل شوې او پر سختو ټکو یې غندلي دي.

د اسلامي امارت د څرګندونو له مخې، پاکستان له دې وړاندې هم د ځینو امنیتي پېښو او چاودنو په تړاو افغانستان بې‌له معتبره شواهدو تورن کړی او دا ډول کړنې د دواړو هېوادونو ترمنځ د باور فضا ته زیان رسوي او د زور له لارې د ستونزو د حل تګلاره ناکامه بلل کېږي، چې د سیمه‌ییز ثبات لپاره منفي پایلې لري.

د پکتیا روغتیايي مسوولانو ویلي: د پاکستاني پوځي رژیم د هوايي بریدونو ۳۳ سخت ټپیان، چې د افغانستان په ختیځ کې د وروستیو بریدونو پر مهال ټپیان شوي وه؛ د بېړنیو درملنیزو چوپړتیاوو د ترلاسه کولو لپاره د چورلکې پرمټ کابل ته لېږدول شوي دي.

د روغتیایي مسوولانو د څرګندونو له مخې؛ یاد کسان د هغو ۶۶ سختو ټپیانو یوه برخه ده، چې د پکتیا، پکتیکا او کونړ ولایتونو پر استوګنیزو سیمو د پاکستاني پوځي رژیم د تېرې شپې له بریدونو وروسته یې روغتیايي وضعیت د اندېښنې وړ بلل شوی و.

ټپیان د کابل په یو شمېر دولتي روغتونونو کې بستر شوي او متخصصې روغتیايي ډلې یې درملنه کوي. تر اوسه د نورو سختو ټپیانو د روغتیايي وضعیت او کابل ته د هغوی د احتمالي لېږد په اړه نور جزئیات خپاره شوي نه‌دي.

دا لېږدونه په داسې حال کې ترسره کېږي، چې افغان چارواکي اوس هم د تېرې شپې د هوايي بریدونو د مرګ‌ او ژوبلې د کچې ارزونه کوي.

اسلامي امارت پاکستان د دغو بریدونو مسوول بولي او وایي، چې په پایله کې یې لږ تر لږه ۳۶ ملکي وګړي، چې ښځې او ماشومان هم په کې دي؛ شهیدان شوي او ۱۶۳ نور ټپیان دي.

دا په داسې حال کې ده، چې دغو بریدونو پراخ کورني او نړیوال غبرګونونه راپارولي او د افغانستان یوشمېر پخوانیو چارواکو او نړیوالو څېرو د تاوتریخوالي د کمولو او د خبرو اترو له لارې د اختلافاتو د هواري غوښتنه کړې ده.

له افغانستان سره د اختلافاتو د هواري لپاره د نړۍ او د پاکستان د ډېرو خلکو د خبرو اترو د غوښتنو له پامه غورځولو وروسته پاکستان یو ځل بیا پر افغانستان برید کړی، چې له کبله یې یو ځل بیا ګڼ شمېر کسان وژلي او ټپیان شوي دي.

زلمي خلیل زاد زیاته کړې؛ ما تل د پاکستان له لوري د بې‌ګناه افغانانو وژنه غندلې او نن یې هم یو ځل بیا غندم.

نوموړي ویلي؛ اسلام‌آباد هغو ګڼو نظریو او وړاندیزونو ته هيڅ ځواب نه‌دی ویلی؛ خو پاکستان اوس هم هیڅ رغنده هڅه او مثبت غبرګون نه‌دی ښودلی.

خلیل‌زاد پوښتني؛ آیا اسلام‌آباد رښتیا هم د یوې هوکړې غوښتونکی دی؟

آیا دا شخړه د اسلام‌آباد له نظره هماغه ده، چې ادعا یې کوي؟ که د پاکستان واکمن پوځي جوړښت په حقیقت کې نورې موخې لري؟ که داسې وي، هغه موخې به څه وي؟

آیا موخه یې یو بې‌ثباته افغانستان دی؟

آیا د پاکستان پوځي جوړښت د چین له لوري د دې لپاره امتیازات ترلاسه کوي او غواړي داسې شرایط رامنځته کړي، چې افغانستان د چین د لا ډېر نفوذ لپاره چمتو شي؟ یا دواړه؟

که د پاکستان موخې همدا وي؛ نو دا د امریکا له ګټو سره په ټکر کې دي؛ ځکه ډېره بې‌ثباتي ښايي د امریکا ضد ترهګرو، په ځانګړي توګه داعش-خراسان، ته خوندي پټنځایونه برابر کړي. همدارنګه، په افغانستان کې د چین د نفوذ زیاتوالی هم یوه جیوپولیټیکي ننګونه ګڼل کېږي.

خلیل‌زاد وایي؛ که دا په رښتیا د پاکستان اصلي موخې وي، نو دا د حیرانتیا خبره نه‌ده، چې د دغه هېواد پوځي جوړښت یې په ښکاره نه‌بیانوي.