ساینس او ټیکنالوژي
سویلي کوریا د درغلۍ له رسوایۍ وروسته د کانکور د ګډونوالو عینکې ارزوي
د رویټرز د راپور له مخې: له دې رسوایۍ وروسته آن ځینو کسانو غوښتنه کړې، چې د پوهنتونونو د داخلې آزموینه دې د آزموینې د عدالت او روڼتیا تر یقیني کولو وځنډیږي؛ خو د پوهنې وزارت دا آزموینه، چې په سیالۍ ډکه ټولنه کې د بریالیتوب لپاره خورا مهمه بلل کېږي، ځنډول رد کړي دي.
سویلي کوریا به د پوهنتونونو د داخلې په عمومي آزموینه کې د ګډون کوونکو ټولې عینکې وارزوي، چې د مصنوعي ځیرکتیا پر مرسته د درغلۍ مخه ونیسي. دا پرېکړه له هغې وروسته شوې، چې د مالیاتي حسابدارۍ په آزموینه کې درغلۍ د دې هېواد د سختو او مهمو آزموینو پر سیسټم د خلکو باور زیانمن کړ.
د رویټرز د راپور له مخې: له دې رسوایۍ وروسته آن ځینو کسانو غوښتنه کړې، چې د پوهنتونونو د داخلې آزموینه دې د آزموینې د عدالت او روڼتیا تر یقیني کولو وځنډیږي؛ خو د پوهنې وزارت دا آزموینه، چې په سیالۍ ډکه ټولنه کې د بریالیتوب لپاره خورا مهمه بلل کېږي، ځنډول رد کړي دي.
د آزموینې د امنیت په اړه مهم ټکي:
د پوهنې وزیر چوی کیو جین د دوشنبې پر ورځ پارلماني غونډې ته ویلي، وزارت به د پوهنتونونو د علمي وړتیا آزموینې په هر پېر کې د ټولو ګډونوالو عینکې وارزوي. ځیرکې برښنايي وسیلې هم د روان کال په جولای کې د منع شویو توکو په نوملړ کې شاملې شوې دي.
څیرکې عینکې په نړۍ کې د اندېښنې وړ ګرځېدلې دي؛ ځکه د دغو عینکو له لارې له اجازې پرته د محرمو معلوماتو او د خلکو د انځورونو، ویډیوګانو او غږونو ثبتول کېدی شي.
چوی ویلي، د هرې آزموینې له خونې بهر به خبرتیاوې ولګول شي، چې په کې به د درغلۍ په صورت کې د آزموینې د پایلو د لغوه کېدا او له قانوني سزاوو څخه خبرداری ورکړ شوی وي.
د آزموینې په هر مرکز کې به لږ تر لږه یو کارکوونکی د ځیرکو برښنايي وسیلو د څارنې لپاره ځانګړی شي.
دغه راز به د آزموینې د مرکزونو، سیمهییزو ښوونیزو دفترونو او د وزارت د څارنې خونې ترمنځ د اړیکو یوه ځانګړې کرښه فعاله وي، چې هغه ستونزمنه پرېکړه پرې له چارواکو سره شریکه شي.
چوی زیاته کړې، وزارت به د رادیويي څپو د کشفولو وسیلو ته ورته د ټکنالوژۍ په برخه کې له متخصصانو سره سلا وکړي او د راتلونکي کال په آزموینه کې به د دغو وسایلو د کارولو امکان هم وارزوي.
هر څوک، چې د آزموینې پر مهال له ځیرکې برښنايي وسیلې سره ونیول شي یا یې وکاروي؛ د همغه کال پایلې به یې لغوه او په راتلونکي کال کې به له آزموینې ورکولو منع شي.
چوی وایي، وزارت به له پارلمان سره د منع وخت د یوه کال پر ځای له درې تر لس کلونو پورې د غځولو لپاره هم کار وکړي. سرغړوونکي ښايي د رسمي دندو د خنډولو پر تور پولیسو ته هم معرفي شي.
دا اقدامات له هغې وروسته تر سره کیږي، چې یوه کس د یکشنبې پر ورځ داسې اعتراف وکړ: د سږ کال د مالیاتي حسابدارۍ په آزموینه کې یې پر درغلۍ لومړی مقام ترلاسه کړی دی. نوموړي ومنله، چې د یوې کوچنۍ کمرې پر مټ یې د آزموینې پوښتنې انځور کړې؛ بیا یې مصنوعي ځیرکتیا ته ولېږلې او ځوابونه یې پر ځیرکګرځند کې وکتل.
د سویلي کوریا لومړۍ وزیرې هان سونګ سوک د دوشنبې پر ورځ ویلي، حکومت به د پوهنتونونو د داخلې عمومي آزموینې د خوندي کولو لپاره د بېړنیو اقداماتو د چمتو کولو پر موخه ځانګړې ډله جوړه کړي.
هغې له چارواکو هم وغوښتل، چې د مصنوعي ځیرکتیا پر بنسټ د درغلۍ د کشف ټکنالوژي جوړه او د آزموینو پر مهال د درغلۍ لپاره سزاوې نورې هم سختې کړي.
ساینس او ټیکنالوژي
بایننس د غلا شویو شپږ میلیارډ ډالرو شتمنیو زیان جبران کړ
رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې، د امریکا فډرالي څېړنو ادارې (افبيآ) د دې سایبري برید مسوول د شمالي کوریا له حکومت سره تړلې «ټریډر ټریټر» ډله ګڼلې ده.
د نړۍ تر ټولو لویې ډیجیټلي پیسو تبادلې بایننس ویلي، چې د یوه سایبري برید پر مهال د دې پلاتفورم د ۶.۳ میلیارډ ډالرو شتمنیو له غلا کېدا وروسته یې تر اوسه د خپلو مالي سرچینو پر کارولو د شپږ میلیارډ ډالرو زیان جبران کړی دی.
رویټرز خبري آژانس د راپور له مخې، د امریکا فډرالي څېړنو ادارې (افبيآ) د دې سایبري برید مسوول د شمالي کوریا له حکومت سره تړلې «ټریډر ټریټر» ډله ګڼلې ده.
بایننس ویلي، چې د پاتې شتمنیو له ۱۰ سلنې څخه کمه برخه په هغو پیسو پورې اړه لري، چې د بازار د لږې راکړې ورکړې له کبله یې برابرول ډېر وخت نیسي.
دغه شرکت زیاته کړې، چې د خپلو همکارانو پر مرسته یې د غلا شویو شتمنیو شاوخوا درې میلیارډ ډالره پېژندلي او کنګل کړي دي.
بایننس ټینګار کړی، چې د دې سایبري برید له کبله اوښتی زیان به خپله جبران کړي او پر پېرودونکو به یې وروانهچوي.
د یاد شرکت د څرګندونو له مخې، د زیان د جبران لپاره یې د کاروونکو د شتمنیو د ساتنې له صندوق او خپلو مالي سرچینو ګټه اخیستې ده.
له دې برید وروسته بایننس د شتمنیو ایستل په لنډمهاله توګه ودرول او ویلي یې ول، چې دغه چوپړتیا به د یکشنبې پر ورځ بېرته پیل کړي.
ساینس او ټیکنالوژي
تېر کال په ټوله نړۍ کې انسانتهورته ۷۰۰۰روبوټونه پلورل شوي
د رویټرز د راپور له مخې؛ دغه نسبتاً کمه شمېره په داسې حال وړاندې شوې، چې په راتلونکو کلونو کې د انسانتهورته روبوټونو د بازار د چټکې پراختیا اټکلونه کېږي. چین هغه هېواد دی، چې د صنعتي روبوټونو تر ټولو لوی بازار لري. چین تېره میاشت د خپلو روبوټیکو لوبو په سیالیو کې د منډې او سوکوهنې وړتیا لرونکي انسانتهورته روبوټونه نندارې ته وړاندې کړل.
د نړیوالو روبوټیکو فډراسیون د راټولو شویو څرګندونو له مخې، تېر کال په ټوله نړۍ کې شاوخوا ۷۰۰۰ انسانتهورته روبوټونه د صنعتي او مسلکي چوپړتیاوو لپاره پلورل شوي دي.
د رویټرز د راپور له مخې؛ دغه نسبتاً کمه شمېره په داسې حال وړاندې شوې، چې په راتلونکو کلونو کې د انسانتهورته روبوټونو د بازار د چټکې پراختیا اټکلونه کېږي. چین هغه هېواد دی، چې د صنعتي روبوټونو تر ټولو لوی بازار لري. چین تېره میاشت د خپلو روبوټیکو لوبو په سیالیو کې د منډې او سوکوهنې وړتیا لرونکي انسانتهورته روبوټونه نندارې ته وړاندې کړل.
د نړیوالو روبوټیکو فډراسیون د معیارونو له مخې؛ د انسانتهورته روبوټ د پېژندل کېدا لپاره روبوټ باید د انسان بڼه ولري او په هغه چاپېریال کې خپلواکه فعالیت وکړي، چې د انسانانو لپاره جوړ شوی وي. د پښو لرل په کې اړین نهدي.
د نړیوالو روبوټیکو فډراسیون هغه څرګندونې، چې رویټرز له خپرېدا مخکې کتلي؛ د هغې ټکنالوژۍ په اړه د صنعت پر کچه له لومړنیو ارزونو څخه دي، چې میلیارډونه ډالر پانګونه یې راجلب کړې او زړهراکښونکې نندارې یې وړاندې کړې دي.
دغه راز د فرانکفورټ مېشت نړیوالو روبوټیکو فډراسیون عمومي منشي سوزانه بیلر رویټرز ته ویلي، چې انسانټهورته روبوټونو شمېر اوس هم د نړۍ د ټولو روبوټونو د شمېر« یوازې یوه برخه» جوړوي.
د دغه شمېر پر پرتله په ۲۰۲۴ز.کال کې شاوخوا ۵۴۲ زره عادي صنعتي روبوټونه نصب شوي او اټکل کېږي، چې په همغه کال کې ۱۹۹ زره نور چوپړروبوټونه د لېږد، مېلمهپالنې او پاکولو لپاره پلورل شوي وي. د ۲۰۲۵ز.کال د صنعتي او چوپړروبوټونو شمېر به د سپټمبر پر څلیریشتمه خپرې شي.
بیلر زیاتوي؛ په ۲۰۲۵ز.کال کې د پلورل شویو انسانتهورته روبوټونو ډېری یې په تولیدي چارو کې نهکارېدل، بلکې څېړنیزو بنسټونو یا هغو شرکتونو پېرلي، چې د مصنوعي ځیرکتیا د ماډلونو د ښه کولو لپاره ترې د معلوماتو په راټولولو کې کار اخلي.
د نوموړې د څرګندونو له مخې: موټر جوړوونکي، چې د دغې ټکنالوژۍ له لومړنیو کاروونکو څخه دي؛ په خپلو کارخونو کې یې ازمایښتي پروژې پیل کړې دي او په هره کارخونه کې له څو څخه تر لسګونو پورې روبوټونه کاروي.
نړیوالو روبوټیکو فډراسیون له تېرو درې لسیزو راپدېخوا د روبوټیک صنعت شمېر راټولوي او د لومړي ځل لپاره یې د صنعتي او چوپړروبوټونو د ډېر لوی شمېر ترڅنګ د انسانتهورته روبوټونو د شمېر راټولول هم پیل کړي دي.
د امریکا د بانک نړیوالې څېړنې څانګه اټکل کوي، چې سږ کال به ۹۰ زره انسانتهورته روبوټونه ولېږدول شي او تر ۲۰۳۰ز.کال پورې به دغه شمېر ۱.۲ میلیون ته ورسېږي.
د نړیوالو روبوټیکو فډراسیون شمېر د عرضهکوونکو او د هېوادونو د صنعت د ټولنو پر معلوماتو ولاړ دي. په دې شمېر کې د مصرف کوونکو او پوځي انسانتهورته روبوټونه نهدي شامل او طبي روبوټونه جلا کټګوري ګڼل کېږي.
ساینس او ټیکنالوژي
مصنوعي ځیرکتیا ښايي بشریت ته ګواښ پېښ کړي – د م.م د بشري حقونو مسوول
ټورک د دوشنبې پر ورځ په ژنیو کې د ملګرو ملتونو بشري حقونو شورا ته د وینا پر مهال ویلي، د مصنوعي ځیرکتیا په صنعت کې د ځینو کسانو لهخوا د دې ټکنالوژۍ د خطرونو په اړه راپورته شوې اندېښنې جدي نیسي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو مسوول ولکر ټورک خبرداری ورکړی، چې پرمختللې مصنوعي ځیرکتیا ښايي د بشریت پر وړاندې په یوه «شتونیز ګواښ» بدله شي او د دې ټکنالوژۍ د خوندیتوب او مصونیت لپاره یې د جدي تضمینونو د رامنځته کولو غوښتنه کړې ده.
ټورک د دوشنبې پر ورځ په ژنیو کې د ملګرو ملتونو بشري حقونو شورا ته د وینا پر مهال ویلي، د مصنوعي ځیرکتیا په صنعت کې د ځینو کسانو لهخوا د دې ټکنالوژۍ د خطرونو په اړه راپورته شوې اندېښنې جدي نیسي.
هغه زیاته کړې؛ مخکې له دې، چې ناوخته شي باید د مصنوعي ځیرکتیا د خوندیتوب او امنیت لپاره د پیاوړو تضمینونو د رامنځته کولو لپاره پراخې هڅې وشي.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر زیاته کړې، د پیاوړو مصنوعي ځیرکتیايي سیسټمونو ناکامي یا ناوړه ګټه اخیستنه ښايي حیاتي بېخبناوې، خدمتونه، اړیکې او ډیموکراټیک بنسټونه ګډوډ کړي.
ټورک همداراز ویلي، چې یوازې یو شمېر کسان پر مصنوعي ځیرکتیا ډېر پراخ واک لري او له هېوادونو یې وغوښتل، چې د دې ټکنالوژۍ د پراختیا او کارونې په برخه کې پر روښانه «سرو کرښو» هوکړه وکړي.
هغه د خپلې وینا پر مهال دا هم ویلي؛ په اوکراین کې د روسیې لهخوا د بشپړ خپلواکه بېپیلوټه الوتکو د کارولو په اړه پر خپرو شویو راپورونو د « سختې وېرې» څرګندونه وکړه او د هغو وسلو د سمدستي بندیز غوښتنه یې وکړه، چې له انساني مداخلې پرته د خلکو د وژلو وړتیا لري. رویټرز دغه راپورونه په خپلواکه توګه تائید کړي نهدي.
دغه راز ټورک د ایران د اعدامونو پر زیاتېدا او پر اوکراین د روسیې د بریدونو پر پراخېدا نیوکه وکړه او د امریکا د کډوالۍ په توقیفخونو کې د شاوخوا ۲۳ کسانو د مړینې په تړاو هم د حساب ورکولو غوښتنه وکړه.
هغه ویلي، ملګري ملتونه باید د شخړو د تمویل په برخه کې د ښکېلو شرکتونو او اقتصادي ګټو رول هم په ډېر دقت وڅېړي.
هغه وایي، چې دغه بنسټ به د جګړو د پارولو تر شا د پټو لاملونو د رابرسېره کولو او له هغوی څخه د حساب ورکولو له غوښتنې شاتګ ونهکړي.
د ټورک دغه څرګندونې په داسې حال کې راپورته کېږي، چې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا به د اوکټوبر تر اوومې د ایران د جګړې، د سوډان د شخړې او د نړۍ د نورو کړکېچونو څېړنه روانه وساتي.
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoد سعودي عربستان په مکه کې د دوه توغندیو د شنډولو پاتې شوني لوېدلي
-
تازه خبرونه5 days agoد اسلامي امارت سفیر له کویټي چارواکو سره د افغان بندیانو پر وضعیت خبرې وکړې
-
تازه خبرونه4 days agoعراق له کردستان څخه افغانستان ته د تېلو د احتمالي قاچاق څېړنه کوي
-
تازه خبرونه4 days agoافغانستان او ازبکستان د مالدارۍ په برخه کې د همکاریو پر پراختیا هوکړه وکړه
-
لوبی5 days agoرحمت شاه په ټسټ لوبه کې د نړۍ اووم غوره توپوهونکی شو
-
سوداگري4 days agoپه کابل کې د اسلامي پانګونې د پراختیا پر لارو چارو خبرې وشوې
-
تحول5 days agoتحول: کابل ته د روسیې د لوړپوړي پلاوي سفر
-
تازه خبرونه5 days agoد روسیې اقتصادي مرستیال د یو پلاوی پر مشرۍ کابل ته راځي
