نړۍ
سیلابونو دوه زره کسان مړه کړي او زرګونه نور ورک دي – د ختیځې لیبیا چارواکي
رویترز خبري اژانس راپور ورکړی، چې د لیبیا په ختیځ کې چارواکو ویلي؛ په درنا ښار کې د سخت توپان، باران او سیلابونو له کبله لږ تر لږه دوه زره کسان مړه شوي او زرګونه نور ورک دي.
د لیبیا د ملي اردو ویاند احمد مسماري، چې د لیبیا ختیځه برخه تر واک لاندې لري په یوه خبري کنفرانس کې ویلي؛ ناورین له هغې وروسته رامنځته شو، چې د درنا د اوبو بندونه ونړېدل او ټوله سیمه یې له اوسیدونکیو سره لاندې کړل.
احمد مسماري د ورک شویو کسانو شمېر له ۵۰۰۰ څخه تر ۶۰۰۰ پورې وښود.
د دوشنبې پر ورځ په سیمه کې د سرې میاشتې د مرستندویه ډلې مشر ویلي، چې د درنا ښار د مړو شمېر ۱۵۰ دی او شونې ده، چې ۲۵۰ ته ورسیږي.
لیبیا له سیاسي پلوه پر ختیځ او لویدیځ وېشل شوې او عامه خدمات له ۲۰۱۱ ز. کال راپدیخوا، چې ناتو په کې له پاڅونونو ملاتړ وکړ او او دا هېواد یې له اوږدو جګړو سره مخ کړ.
د یاد راپور له مخې؛ په طرابلس کې پر نړیواله کچه پر رسمیت پېژندل شوی حکومت ختیځې سیمې تر واک لاندې نهلري.
په طرابلس کې د ولسمشرۍ درې کسیزه شورا، چې په دې وېشل شوي هېواد کې د دولت د مشر په توګه کار کوي؛ له نړیوالې ټولنې څخه د مرستې غوښتنه وکړه. د دوی په څرګندونه کې راغلي؛ مونږ له وروڼو، دوستو هېوادونو او نړیوالو ټولنو غواړو، چې مرستې وکړي.
په ختیځ کې د موازي حکومت رییس اسامه حمد ځايي تلویزیون ته ویلي، چې له ۲۰۰۰ ډېر کسان مړه شوي او زرګونه نور ورک دي.
تېره اوونۍ د یونان له ځپلو وروسته دانیل توپان د یکشنبې پر ورځ د مدیترانې بحیره لاندې کړه؛ سړکونه یې له کومي تېر کړل، په درنا ښار کې یې ودانۍ ویجاړې کړې او د ساحل په اوږدو کې د نور ښارونو په ګډون یې د لیبیا پر دوهیم لوی ښار بنغازي هم ورودانګل.
د درنا ښار د ویدیوي څرګندونې ښیي؛ د ښار له مرکز څخه یو پراخ سیلاب د اوبو یوه نرۍ لار لاندې کړې، چې دواړو خواو ته یې ویجاړې ودانۍ ولاړې دي.
د ختیځې لیبیا د المستقبل تلویزیون خپاره شوي انځورونه ښيي، چې خلک په اوبو کې د خپلو موټرو پر چتونو بند پاتې دي او د مرستې غوښتنه کوي او اوبه یې موټرونه مینځي.
اسامه حمد المسار تلویزیون ته ویلي: بې درکه کسانو شمېر زرګونه دي او د مړو هغه له ۲۰۰۰ څخه ډېر دی. په درنا ښار کې ټول اوسیدونکي ورک او اوبو وړي دي.
احمد مسماري زیاته کړې، چې په سیلاب کې د ملي اردو اووه غړي هم مړه شوي دي.
د درنا ښار اوسیدونکي صالح العبیدي ویلي؛ هغه له خپلې کورنۍ سره بریالۍ تېښته کړې؛ خو ښار ته نږدې په یوه دره کې کورونه نړیدلي ول.
هغه رویترز ته ویلي: خلک ویده ول او راویښ شول؛ خو خپل کورونه یې په اوبو کې ولیدل.
د سیمې یو بل اوسیدونکی احمد محمد وايي: مونږ ویده وو؛ کله، چې له خوبه راپاڅېدو، کور مو محاصره کړی و. مونږ دننه یوو او د وتلو هڅه کوو.
عیني شاهدانو ویلي، چې د اوبو کچه درې مترو (۱۰ فوتو) ته رسیدلې ده.
د درنا ښار په لویدیځ کې انځورونه د سوسه او شحات د بندري ښارګوټي ترمنځ ویجاړ شوی سړک ښیي، چې د یونان لخوا جوړ شوی او د یونیسکو په نوملړ کې راغلی د لرغونپوهنې سایت سیرین هم لیدل کیږي.
د لیبیا په ختیځ کې د لیبیا پارلمان درې ورځنی ماتم اعلان کړ.
په طرابلس کې هم د لنډمهالي حکومت لومړي وزیر عبدالحمید الدبیبه هم په ټولو اغېزمنو ښارونو کې درې ورځې ماتم اعلان کړی او هغه یې ناورین ځپلې سیمې یادې کړې دي.
د تېلو دوه انجنیرانو رویترز ته ویلي؛ په لیبیا کې د تېلو څلور لوی بندرونه – راس لانوف، زیویتینا، بریګا او ایس سیدرا د دریو ورځو لپاره تړل شوي دي.
عیني شاهدانو ویلي، د لټون او ژغورنې عملیات روان دي.
چارواکو سخت بېړنی حالت اعلان کړی؛ ښوونځي او پلورنځي یې وتړل او تګ راتګ او بند شوی دی.
په طرابلس کې لنډمهاله حکومت ټولو دولتي ادارو ته لارښوونه کړې، چې په ختیځ ښارونو کې د زیانونو او سیلابونو سره بېړنۍ مبارزه وکړي؛ خو دا حکومت د لیبیا په ختیځ کې هیڅ اغېزه هم نهلري.
د دبیبا حکومت د لیبیا مرکزي بانک سره نږدې همکاري لري، چې په ټول هېواد کې حکومتي څانګو ته پیسې ورکوي.
په لیبیا کې ملګرو ملتونو ویلي، چې دا توپان له نږدې څاري او پر سیمهییزه او ملي کچه له غبرګونونو ملاتړ کوي او بېړنۍ مرستو وړاندې کولو ته چمتو دي.
دا په داسې حال کې ده، چې د قطر دولتي خبري اژانس د قطر د امیر شیخ تمیم بن حمد ال ثاني سپارښتنه خپره کړې، چې حکومت ته دې د لیبیا ختیځو سیمو ته مرستې ولېږدوي.
نړۍ
د دوبۍ – تلابیب په الوتنه کې د الوتکې غورځولو هڅه؛ مسافرو یې مخه ونیوله
د رویټرز راپور ښیي؛ د پیلوټ او مرستیال پیلوټ ناندرې او شخړه هغه مهال پیل شوه، چې مرستیال پیلوټ د الوتکې پیلوټ پر چاړه ټپي کړ او الوتکې له ۳۰ ثانیو څخه په لږ وخت کې شاوخوا ۱۴ زره فوټه ارتفاع له لاسه ورکړه.
اسرائیلي چارواکو ويلي، د فلایدوبۍ یوې الوتنې مسافرو او عملې د چارشنبې پر ورځ د مرستیال پیلوټ لهخوا د الوتکې د غورځولو هڅه شنډه کړه او الوتکه له بېړني حالت وروسته د سعودي عربستان په تبوک ښار کې خوندي کښېناسته.
د رویټرز راپور ښیي؛ د پیلوټ او مرستیال پیلوټ ناندرې او شخړه هغه مهال پیل شوه، چې مرستیال پیلوټ د الوتکې پیلوټ پر چاړه ټپي کړ او الوتکې له ۳۰ ثانیو څخه په لږ وخت کې شاوخوا ۱۴ زره فوټه ارتفاع له لاسه ورکړه.
اسرائیلي چارواکو زیاته کړې؛ یو شمېر مسافر او د الوتکې د عملې غړي د پیلوټانو خونې ته ننوتل او مرستیال پیلوټ یې مهار کړ. په همدې حال کې د فلایدوبۍ دوه نور پیلوټان، چې په الوتکه کې موجود ول، د الوتنې کنټرول تر لاسه کړ او الوتکه یې په تبوک کې خوندي راکښته کړه.
شاوخوا ۱۰ ساعته وروسته مسافر د فلایدوبۍ په بله الوتکه کې د تلابیب بنګوریون هوايي ډګر ته ورسېدل.
اسرائیلي چارواکي وايي؛ د مرستیال پیلوټ انګېزه، چې له دوبۍ څخه تلابیب ته په FZ1073 الوتنه کې موجود و؛ نه ده معلومه او په دې اړه څېړنې روانې دي.
فلایدوبۍ شرکت هم ویلي، چې د دې پېښې اصلي لامل لا نهدی روښانه شوی او تر هغې، چې څېړنې بشپړې شوې نهوي، په دې اړه باید اټکل ونهشي.
یوه اسرائیلي چارواکي ویلي، چې مرستیال پیلوټ د عمان تبعه دی.
د اسرائیلو د لومړي وزیر دفتر ویلي، چې په دې الوتنه کې ۱۷۴ کسان سپاره ول، چې ډېری یې اسرائیلي وګړي دي.
د اسرائیلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو دغه پېښه« یوه جدي امنیتي پېښه» بللې او وایي، چې سعودي عربستاني چارواکي به له مرستیال پیلوټ څخه پوښتنې وکړي.
د اسرائیلو د امبولانس خدمتونو هم ویلي، چې یو ۵۱ کلن سړی د بدن د پورتنۍ برخې د سپکو ټپونو له کبله روغتون ته لېږدول شوی دی.
نړۍ
افغان زدهکړیالان بېرته ټولګیو ته ستنېدی شي- د سند عالي محکمې پرېکړه
دا پرېکړه داسې مهال رامنځته شوې، چې د پاکستان د طبي پوهنتونونو او د غاښونو څانګو شورا روانه میاشت ښوونیزو مرکزونو ته امر کړی و، چې له افغان زدهکړیالانو سره افغانستان ته د ستنېدو لپاره چمتووالی ونیسي او په روان ښوونیز کال کې د نویو افغان زدهکړیالانو له منلو او لېږدولو ډډه وکړي.
د پاکستان د سند ایالت عالي محکمې د سېشنبې پر ورځ یوه طبي پوهنتون ته امر کړی، چې افغان زدهکړیالان بېرته ټولګیو ته پرېږدي او د هغو افغان زدهکړیالانو لپاره یې لنډمهالی قضایي ملاتړ هم غځولی، چې افغانستان ته د ستنېدا له امر سره یې مخالفت کړی دی.
دا پرېکړه داسې مهال رامنځته شوې، چې د پاکستان د طبي پوهنتونونو او د غاښونو څانګو شورا روانه میاشت ښوونیزو مرکزونو ته امر کړی و، چې له افغان زدهکړیالانو سره افغانستان ته د ستنېدو لپاره چمتووالی ونیسي او په روان ښوونیز کال کې د نویو افغان زدهکړیالانو له منلو او لېږدولو ډډه وکړي.
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویلي، هغه زدهکړیالان، چې معتبرې ویزې لري او په رسمي پېژندل شویو زدهکړیزو پروګرامونو کې شامل دي؛ کولی شي خپلې زدهکړې بشپړې کړي. دې موضوع د طبي شورا د پرېکړې د پلي کېدا د څرنګوالي په اړه پوښتنې راولاړې کړې دي.
د سند عالي محکمې له دې مخکې هم د سېپټمبر پر څوارلسمه د هغو زدهکړیالانو پر وړاندې د یادې پرېکړې پلي کېدل درولي وه، چې پرې اعتراض شوی و.
د سېشنبې ورځې په غونډه کې د زدهکړیالانو وکیل ویلي، چې د سند جناح طبي پوهنتون افغان زدهکړیالانو ته ټولګیو ته د ننوتلو اجازه نهورکوي؛ د هغوی بایومټریک لاسرسی یې غیرفعال کړی او له لیلیو څخه یې د ایستلو لپاره هم اقدام کړی دی.
محکمې امر کړی، چې ټولګیو او لیلیو ته د زدهکړیالانو لاسرسی بېرته فعال شي او تر راتلونکې غونډې پورې دې د هغوی د زدهکړو بهیر نهدرول کېږي.
د ځینو زدهکړیالانو وکیل افتخار شاه ویلي، د دې قضایي د ملاتړ په یوه قضیه کې ۲۹ او په بله قضیه کې درې زدهکړیالان رانغاړي.
د افغان زدهکړیالانو قضیه داسې مهال روانه ده، چې د پنجاب او خیبر پښتونخوا محکمو هم په جلا قضیو کې د یو شمېر افغان زدهکړیالانو او ډاکټرانو لپاره لنډمهالی قضایي ملاتړ صادر کړی دی؛ خو د بلوچستان عالي محکمې د یو شمېر افغان وګړو هغه غوښتنه رد کړې، چې غوښتل یې خپلې زدهکړې او طبي روزنه روانه وساتي.
همدارنګه په اسلامآباد کې یوې محکمې هم د یوه افغان ډاکټر ملاتړ کړی، چې د تخصص په دوره کې زدهکړې کوي. د دغو محکمو پرېکړو تر اوسه په ټول پاکستان کې د افغان زدهکړیالانو او ډاکټرانو وضعیت بښپړ روښانه کړی نهدی.
د سندهـ د قضیې ځینې زدهکړیالان د افغان وګړو لپاره د پاکستان د حکومت له بورسونو څخه پر ګټه اخیستنې زدهکړې کوي. دوه ښځینه زدهکړیالانې، چې تمه ده په ۲۰۲۷ز. کال کې د کراچۍ له یوې طبي څانګې څخه فارغې شي؛ وایي، چې د زدهکړو له بشپړېدا مخکې بېرته ستنېدل یې د زدهکړو د درېدلو لامل کېدی شي.
دا موضوع د ښځینه زدهکړیالانو لپاره ډېره اړینه ده؛ ځکه په افغانستان کې د اسلامي امارت لهخوا د ښځو لوړو او طبي زدهکړو ته لنډمهاله اجازه نه ورکول کېږي.
نړۍ
د صربستان ولسمشر له پارلماني ټاکنو مخکې له دندې ګوښه شو
ووچیچ، چې د ولسمشرۍ دوهیمه او وروستۍ پېنځه کلنه دوره یې تېروله؛ د خپل دوهیم پړاو له پای ته رسېدا شاوخوا اووه میاشتې مخکې له دندې ځان ګوښه کړ.
د صربستان ولسمشر الکسانډر ووچیچ د یکشنبې پر ورځ له خپلې دندې استعفا وکړه او له دې سره یې په دې هېواد کې له وخت مخکې د ولسمشرۍ ټاکنو د ترسره کېدا زمینه برابره کړه.
ووچیچ، چې د ولسمشرۍ دوهیمه او وروستۍ پېنځه کلنه دوره یې تېروله؛ د خپل دوهیم پړاو له پای ته رسېدا شاوخوا اووه میاشتې مخکې له دندې ځان ګوښه کړ.
نوموړي دا کار په داسې حال کې کړی، چې د صربستان له وخت مخکې پارلماني ټاکنې د اوکټوبر پر پېنځهویشتمه ترسره کېږي.
ووچیچ ویلي، که د صربستان د پرمختګ غوښتونکي ګوند (SNS) پر مشرۍ نوی حکومت جوړ شي؛ ښايي دی لومړی وزیر وټاکل شي.
د صربستان د اساسي قانون له مخې، د دغه هېواد د پارلمان اوسنۍ مشره آنا برنابیچ به د نوي ولسمشر تر ټاکل کېدا پورې د لنډمهالې ولسمشرې دنده ترسره کوي.
د ولسمشرۍ ټاکنې باید تر ډېره په ۹۰ ورځو کې ترسره شي.
راتلونکې پارلماني ټاکنې به د صربستان د پرمختګ غوښتونکی ګوند او د هغه متحدین د زدهکړیالانو له «زدهکړیالان بریالي کېږي» غورځنګ او د لویدیځ پلوو مخالفو ګوندونو له ائتلاف سره مخ کړي.
ووچیچ، چې له څه باندې یوې لسیزې راپدېخوا د صربستان د سیاست له مهمو څېرو څخه دی؛ په ۲۰۱۷ز.کال کې ولسمشر وټاکل شو.
د هغه منتقدانو او د بشري حقونو ځینو ډلو د هغه حکومت د واک د زیات تمرکز پر هڅه تورن کړی؛ خو د صربستان چارواکو دغه تورونه رد کړي دي.
د ووچیچ استعفا په داسې وخت کې رامنځته شوې، چې صربستان د ۲۰۲۴ز.کال په نومبر کې د نوويساډ ښار د بیا رغول شوي ریلګاډي تمځي د سیوري د چت له نړېدا وروسته د زدهکړیالانو او د حکومت د مخالفانو له پراخو لاریونونو سره مخ شوی دی. په دغه پېښه کې ۱۶ کسان مړه شول.
ووچیچ د یکشنبې پر ورځ هم اعلان وکړ، چې ۴۹ کسان، چې د لاریونونو په تړاو نیول شوي یا محاکمه شوي وه، د فعالانو او د هغه د یو شمېر پلویانو په ګډون؛ له بښنې برخمن کړي دي.
-
تازه خبرونه4 days agoتاجکستان په افغانستان کې له سولې او ثبات څخه پر ملاتړ ټینګار وکړ
-
تازه خبرونه4 days agoد افغانستان بانک او د افغانستان نړیوال اعتباري بنسټ ترمنځ د همکارۍ هوکړهلیک لاسلیک شو
-
تازه خبرونه4 days agoپه نورستان کې د عملیاتو پر مهال ۲۸ وسلوال وژل شوي او ۳۲ نور ونیول شول
-
لوبی5 days agoد افغانستان اتلانو لیګ؛ عمر ځواک هرات طوفان هرات ته ۰- ۱ ماتې ورکړه
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoد جګړې د پای ته رسولو نوې هڅې؛ امریکا او ایران له منځګړو سره بېلابېل ولیدل
-
تازه خبرونه2 days agoد ملګرو ملتونو خبرداری؛ مالي کړکېچ ۸.۳ میلیون کډوال له مرستو بېبرخې کولی شي
-
نړۍ3 days agoد صربستان ولسمشر له پارلماني ټاکنو مخکې له دندې ګوښه شو
-
تازه خبرونه2 days agoامریکايي پلاوي د افغانستان جنګ په اړه له عاصم منیر سره ولیدل
