د انډونیزیا چارواکو ویلي، د دې هېواد په ختیځ کې د ۷.۷ درجې زلزلې او لسګونو وروستي ټکانونو له امله لږ تر لږه ۳۸ کسانو ژوند له لاسه ورکړی او یو شمېر نور ټپیان دي.

زلزله د شنبې پر سهار شوې او ژغورونکي هڅه کوي د زلزلې مرکز ته څېرمو سیمو ته ځان ورسوي.

له زلزلې وروسته په څو سیمو کې له یوه مټر څخه د کم لوړوالي د سونامي څپې ثبت شوې؛ خو شاوخوا درې ساعته وروسته د سونامي خبرداری لغوه شو.

د انډونیزیا د پېښو د ملي مدیریت ادارې مشر سوهاریانټو ویلي، د ماسپښین تر ۳ بجو ۳۸ کسان وژل شوي، دوه سخت ټپیان او ۱۱ نور سطحي ټپیان شوي دي. د هغه د څرګندونو له مخې، شاوخوا دوه زره کسان د ژوند ژغورلو لپاره خوندي سیمو ته لېږدول شوي دي.

د مائومره په بندري ښار کې ژغورونکو د ۲۰ کسانو مړي موندلي دي. همداراز شپږ ټپیان او دوه هغه کسان موندل شوي، چې تر خاورو لاندې بند پاتې ول.

انډونیزیایي چارواکي وایي، یو شمېر خلک اوس هم په زیانمنو ودانیو کې بند پاتې دي او ځمکښویېدنې هم څو لارې تړلې دي.

ژغورونکي اوس هم ناګیکائو سیمې ته، چې د زلزلې مرکز ته نږدې ده، نه‌دي رسېدلي. ځمکښوېدنو ځمکنۍ لارې تړلي او په دې سیمه کې مخابراتي اړیکې هم زیانمنې شوې دي.

د ناګیکائو شاوخوا دوه زره اوسېدونکي ایستل شوي او کورونو، زېرمتونونو او دولتي ودانیو ته زیانونه اوښتي دي. د برښنا د پرې کېدا او د ټرافیکي ګڼې‌ګوڼې راپورونه هم ورکړ شوي دي.

د ختیځې نوسا تِنګارا والي ویلي، لږ تر لږه پېنځه کسان د خوب پر مهال د ودانیو د نړېدا له کبله وژل شوي دي.

د بېلابېلو سیمو اوسېدونکو ویلي، زلزله ډېره سخته وه او ټکانونو یې شاوخوا یوه دقیقه دوام وکړ. په ځینو سیمو کې خلک د ژوند د ژغورلو لپاره له کورونو بهر وتښتېدل.

د تالیبورا سیمې یوه ۵۱ کلن اوسېدونکي ویلي، د زلزلې پر مهال ۱۳ کسان په کور کې وو او ټولو د ژوند د ژغورلو لپاره له کوره بهر ووتل.

د انډونیزیا د جیو فزیک ادارې ویلي، زلزله د ځايي وخت له مخې د سهار په ۴:۵۸ د ځمکې په ۱۵ کیلومټره ژوروالي کې شوې او وروسته یې څو ټکانونه هم ثبت شوې دي.

په ۱۹۹۲ز.کال کې هم دا سیمه ۷.۵ درجې زلزلې لړزولې او پراخ زیانونه یې اړولي وه.

انډونیزیا د «بحرالکاهل د اور کړۍ» په نوم سیمه کې پرته ده؛ هغه سیمه، چې د ځمکې د تختو د سخت فعالیت له کبله پر ځلونو د زلزلو او اورغورځوونکو غرونو د چاودنو شاهده وي.

د امریکا د میشیګان ایالت په شمال کې د ډزو له کبله پېنځه کسان وژل شوي او یو بل کس سخت ټپي شوی دی.

د میشیګان ایالت پولیسو ویلي، د پېښې شکمن کس له تېښتې وروسته د پراخ لټون پر مهال په یوه ځنګلي سیمه کې موندل شوی او ووژل شوی دی.

د پولیسو د څرګندونو له مخې، د جمعې ورځې له غرمې مخکې شاوخوا ۱۱:۴۰ پولیس د مسکي‌ګي ولسوالۍ یوه کور ته وروغوښتل شول او هلته یې د درې کسانو مړي او یو ټپي کس وموند.

د شکمن کس د لټون پر مهال پولیسو په یوه بل کور کې هم د یوه بل قرباني مړی موندلی دی.

پولیسو ویلي، ۳۹ کلن شکمن چاد هیکمن د وایټلاک جهیل ته څېرمه د یوې ځنګلي سیمې په شاوخوا کې له یوه بل کس سره یوځای وژل شوی وموندل شو.

پولیسو تر اوسه د قربانیانو هویت نه‌دی اعلان کړی او ویلي یې دي، چې د هغوی کورنیو ته د معلوماتو ورکولو لړۍ روانه ده.

د امریکا واشنګټن پوسټ ورځپاڼې راپور ورکړی، چې د دې هېواد ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره میاشت د ایران له لوري د ترور د ګواښ له کبله په پوځي الوتکه کې له ترکیې څخه پټ وتلی و.

واشنګټن پوسټ لیکلي: سپینې ماڼۍ هغه مهال ویلي وه، چې ټرمپ له ترکیې څخه په« ایرفورس ون» الوتکه کې وتلی؛ خو د دې ورځپاڼې د څرګندونو له مخې، هغه په انقره کې پخوانۍ« ایرفورس ون» الوتکې ته له ختلو وروسته پټ د خوړو د لېږدولو په یوه موټر کې یوې کوچنۍ C-32A پوځي الوتکې ته لېږدول شوی و.

ټرمپ د ناټو په غونډه کې د ګډون لپاره په هغې نوې الوتکه کې انقرې ته تللی و، چې قطر امریکا ته ډالۍ کړې او تازه بیارغول شوې وه؛ خو له ترکیې څخه د وتلو پر مهال یې له پخوانۍ« ایرفورس ون» الوتکې کار واخیست.

د واشنګټن پوسټ د څرګندونو له مخې، دا کار د ټرمپ پر وړاندې د یوه ګواښ له کبله شوی و.

زړې« ایرفورس ون» الوتکې په دې عملیاتو کې د« تېر ایستونکې الوتکې» رول درلود، چې د ټرمپ تګ پټ پاتې شي.

هغه خبریالان، چې فکر یې کاوه له ټرمپ سره په زړه الوتکه کې سفر کوي؛ د الوتنې پر مهال اړ کړ شول، چې د خبریالانو د برخې د کړکیو پردې تړلې وساتي. ان د سپینې ماڼۍ ځینو کارکوونکي هم نه پوهېدل، چې ټرمپ په الوتکه کې نه‌و.

ټرمپ وروسته د خبریالانو له‌خوا د پردو د تړلو په اړه د پوښتنې په ځواب کې وویل، ښايي هغوی په «یوه خطرناکه الوتنه» کې ول. هغه زیاته کړې:« خو که زه لاړ شم، تاسې هم ځئ، سمه ده؟»

د ټرمپ سپرلۍ C-32A الوتکه د شپې شاوخوا ۱۰:۲۰ بریټانیا ته ورسېده او پخوانۍ« ایرفورس ون» الوتکه څو دقیقې وروسته ورسېده. څرګنده نه‌ده، چې ټرمپ څنګه بېرته پخوانۍ الوتکې ته لېږدول شوی و.

ټرمپ له پخوانۍ الوتکې څخه له کښته کېدو وروسته په بریټانیا کې له مېشتو امریکايي ځواکونو سره وکتل او بیا هغې نوې الوتکې ته ولاړ، چې قطر امریکا ته ډالۍ کړې ده.

سپینې ماڼۍ د دې راپور په غبرګون کې ویلي، نوې الوتکه پر پرمختللیو امنیتي سیسټمونو سمبال ده او د ولسمشر د خوندي ساتلو لپاره د شته ټولو امکاناتو څخه کار اخیستل کېږي.

نوې الوتکه بوینګ ۷۴۷ ده، چې تېر کال قطر امریکا ته ډالۍ کړې او د «ال۳ هېریس ټکنالوژیز» دفاعي شرکت له‌خوا بیا رغول شوې ده.

ټاکل شوې دغه الوتکه لنډمهاله د« ایرفورس ون» پر بڼه وکارول شي؛ تر هغې، چې د امریکا د ولسمشرۍ نوې الوتکې چمتو شي.