د ایران بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي په بېجینګ کې د چین له لوړپوړي ډیپلومات وانګ يي سره په سیمه کې د زیاتېدونکو کړکېچونو او د نړیوالې انرژۍ د امنیت په اړه بحث او خبرې کړې دي.

د رویټرز د راپور له مخې؛ پر ایران د امریکا او اسرائیلو له جګړې وروسته دا د عراقچي لومړنی سفر دی. دې شخړې د نړۍ د تېلو په بازار کې پراخه بې ثباتي رامنځته کړې او د انرژۍ د امنیت په اړه یې اندېښنې زیاتې کړې دي. چین د خامو تېلو تر ټولو لوی واردوونکی هېواد ګڼل کېږي.

دغه راز د امریکا ځینو چارواکو؛ په ځانګړي توګه د دغه هېواد د خزانې وزیر له بېجینګ څخه غوښتي، چې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو او په دې سټراټیژیکې سمندر کې د کښتیو د تګ راتګ د آزادۍ د خوندي کولو په ډیپلوماټیکو هڅو کې نور فعال رول هم ولوبوي.

د راپورونو له مخې؛ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او د چین ولسمشر شي جین پینګ به په راتلونکو خبرو کې د ایران او د سیمې د بدلونونو په اړه هم بحث وکړي.

ویل کیږي، چې د خلیج په سیمه کې له څو ورځو راپدېخوا د بریدونو تبادله او د سمندري لارو د واک او څار لپاره سیاليو د کړکېچ د زیاتېدو اندېښنې راپورته کړې؛ خو ډیپلوماټیکې هڅې اوس هم د یوې هوکړې د ترلاسه کولو لپاره روانې دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د «آزادۍ پروژه» نومې سمندري ماموریت د پیل اعلان کړی، چې موخه یې په هرمز تنګي کې د بند پاتې کښتیو خوندي سیمو ته بدرګه کول دي.

ټرمپ په خپله «ټروټ‌پاڼه » پاڼه کې لیکلي: دا هڅه بشردوستانه بڼه لري او ډېری هغه کښتۍ، چې په دې سوداګریزه لار کې درېدلې؛ له روانو شخړو سره هیڅ تړاو نه‌لري.

د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ د امریکا سمندري ځواک به د دې کښتیو د خوندي وتلو مسوولیت پر غاړه ولري.

هغه همدارنګه ټینګار کړی، چې د واشنګټن استازي له ایران سره «ډېرې مثبتې خبرې» لري؛ خو دا تر اوسه روښانه نه ده، چې دا خبرې یوازې د کښتیو د آزادۍ پر موضوع راڅرخیږي او که د سیمې د کړکېچونو له پراخو مسایلو سره هم تړاو لري.

اکسیوس خبري اوب‌پاڼې د یکشنبې پر ورځ د یوه امریکايي چارواکي او دوه باخبره سرچینو د څرګندونو له مخې راپور ورکړی: ایران د پاکستانيو منځګړو له لارې امریکا ته یو نوی وړاندیز وړاندې کړی، چې د هرمز تنګی بیا پرانیستل شي؛ جګړه پای ته ورسېږي او اټومي خبرې راتلونکي پړاو ته وځنډول شي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د یکشنبې پر ورځ ویلي وه، چې که ایران غواړي د جګړې د پای ته رسولو لپاره خبرې وکړي؛ نو کولی شي له هغه سره ټیلیفوني اړیکه ونیسي او ټینګار یې کړی، چې تهران هیڅکله نشي کولی اټومي وسلې ولري. دا په داسې حال کې ده، چې ایران ویلي وه: امریکا باید د هوکړې پر وړاندې د ایران د بندرونو د محاصرې په ګډون خنډونه لرې کړي.

د سولې د هڅو د بیا راژوندي کېدا هیلې د شنبې پر ورځ هغه مهال کمزورې شوې، چې ټرمپ اسلام‌آباد ته د خپلو استازو سټیو ویټکوف او جرډ کوشنر سفر لغوه کړ. د ایران بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د یکشنبې پر ورځ روسیې ته له سفر مخکې، چې هلته به د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره وویني، پاکستان او عمان ته تګ راتګ درلود.

ټرمپ فاکس نیوز ته ویلي: «که دوی غواړي خبرې وکړي؛ کولی شي مونږ ته راشي یا له مونږ سره ټیلیفوني اړیکې ونیسي. تاسې پوهېږئ، چې ټیلیفون شته. مونږ خوندي او ښې کرښې لرو.»

هغه زیاته کړې: « دوی پوهېږي، چې په هوکړه کې باید څه وي. دا ډېر ساده ده: هغوی نه‌شي کولی اټومي وسلې ولري، پرته له دې د لیدنې لپاره هیڅ دلیل نه‌شته.»