سوداگري
نړیوال بانک په افغانستان کې د یو شمېر پروژو د ترسره کولو پرېکړه کړې
دوه بېلابېلو سرچینو د سې شنبې پر ورځ څرګنده کړې؛ نړیوال بانک په افغانستان کې پر درې پروژو( روغتیا، کرنې او معیشت) کار پیل کړی؛ خو د پوهنې د پروژې لپاره به شاوخوا ۱۵۰ میلیون ډالر وځنډوي.
څو اړخیز انکشافي بانک د مارچ په وروستیو کې د اسلامي امارت لخوا دولتي ښوونځیو ته د نجونو د ورتګ له بندیز وروسته ټولې اړوند څلور پروژې، چې شاوخوا ۶۰۰ میلیون ډالر ارزښت لري، وځنډولې.
د امریکا د خزانې وزارت اعلان کړی، چې د افغانستان د بیارغونې صندوق (ARTF) د اووه شریکانو او نورو سترو تمویل کوونکیو ډله به د جمعې پر ورځ د پیسو نړیوال صندوق او نړیوال بانک د افغانستان د مخ پر زیاتیدونکي اقتصادي او د خواړو د خوندیتوب پر ستونزو خبرې وکړي.
یوې سرچینې ویلي، د پیسو نړیوال صندوق، په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوی (یوناما) او د اسلامي پراختیایي بانک په ګډون ځینې څو اړخیزې ادارې به هم د دې ناستې برخوال وي.
کله، چې پر څلورو یادو پروژو کار ودرېدو؛ نړیوال بانک یادونه وکړه، چې د هغې پالیسي د افغانستان د ښځو او نجونو لپاره د خدماتو د برابرولو او د برابرۍ د لاسرسي لپاره د ARTF لخوا تمویل شوي فعالیتونو ته اړتیا لري.
یوې سرچینې ویلي، چارواکو پرېکړه کړې، چې د درې ناښوونیزو پروژو لپاره، چې ارزښت یې شاوخوا ۴۵۰ میلیون ډالرو ته رسیږي؛ بیا چمتووالی پیل کړي. په داسې حال کې، چې په اوکراین کې د روسیې د جګړې له کبله د خوراکي توکو او انرژۍ د بیو د لوړیدو له کبله په افغانستان کې ژور اقتصادي بحران مخ په زیاتېدو دی.
نړیوال بانک تېره اوونۍ د افغانستان د اقتصاد په اړه یو جدي لید وړاندې کړ او یادونه یې وکړه، چې د امریکا پر مشرۍ د بهرنیو ځواکونو له وتلو وروسته د ۲۰۲۱ کال په وروستیو څلورو میاشتو کې د سړي سرعاید له درېیمې برخې څخه ډیر کم شوی دی.
په دې راپور کې ویل شوي، چې شاوخوا ۳۷ سلنه افغان کورنۍ د خوراکي توکو د پوښښ لپاره کافي پیسې نلري. په داسې حال کې، چې ۳۳ سلنه یې د خوراکي توکو د اخیستو توان لري؛ خو نور څه نلري.
کله، چې دا موافقه وشوه، چې د ملګرو ملتونو د ادارو لخوا د نويو پروژو پلي کولو لپاره د ARTF فنډونه وړیا کړي، نړیوال بانک هیله من دی، چې نجونې او ښځې له دې ملاتړه ګټه پورته کړي.
د افغانستان اسلامي امارت په تېرو دوه لسیزو کې د ښځو د حقونو په اړه لاسته راوړنې محدودې کړي او پرته له محرمه یې پر سفر بندیزونه ولګول.
ملګرو ملتونو په داسې حال کې د پوهنې پروژو لپاره څه نا څه ۱۵۰ میلیون ډالر ځنډولي، چې حکومت پر بېلابېلو لاملونو له شپږم ټولګي څخه پورته د نجونو ورتګ ښوونځیو ته منع کړی دی.
سوداگري
کابل له مسکو سره د اقتصادي همکاریو پراخولو غوښتنه وکړه
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
د روسیې تاس خبري سرچینې راپور ورکړی، چې افغانستان له روسیې سره د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو؛ په ځانګړي توګه د انرژۍ، کانونو او بېلابېلو بنسټونو د رغولو په برخو کې د اړیکو پراخولو ته لېوالتیا څرګنده کړې ده.
په مسکو کې د افغانستان اسلامي امارت سفیر ویلي، چې کابل غواړي له روسیې څخه نفت او ګاز واخلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي.
په روسیه کې د افغانستان سفیر ګل حسن حسن له تاس خبري سرچینې سره په مرکه کې ویلي؛ د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې او اقتصادي اړیکې د پراختیا په حال کې دي او که یو شمېر ستونزې په ځانګړي توګه بانکي محدودیتونه حل شي؛ افغانستان کولی شي له روسیې څخه نفت، ګاز، درمل، صنعتي توکي، غنم او نباتي غوړي وارد کړي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ افغانستان هم چمتو دی، چې خپل کرنیز محصولات لکه تازه او وچې مېوې، سابه، درملیز بوټي، غالۍ او معدني سرچینې روسیې ته صادر کړي.
د افغانستان سفیر زیاته کړې؛ د دغو راکړو ورکړو عملي کېدا کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه لوړه کړي. همدارنګه په مسکو کې د افغان توکو د نندارتونونو د پرانیستلو لپاره هم پلانونه ترلاس لاندې دي.
دغه راز د افغانستان سفیر ټینګار کړی، چې کابل د کانونو د استخراج په برخه کې له مسکو سره د همکارۍ لپاره چمتو دی.
هغه وایي؛ اقتصاد د افغانستان د بهرنۍ پالیسۍ بنسټیزه برخه ده او حکومت هڅه کوي هېواد د سیمهییز اقتصادي ادغام پر مهمې کړۍ بدل او بهرني پانګهوال راجذب کړي.
د تاس د راپور له مخې؛ ګل حسن حسن ویلي، چې روسي شرکتونه په افغانستان کې د صنعتي، معدني او بنسټیزو پروژو په برخه کې پانګونې ته لېوالتیا لري او په کابل کې د اوبو کوچنیو برېښناکوټونو د جوړولو په اړه هم خبرې روانې دي.
دغه راز نوموړي د ځینو روسي شرکتونو استازو له اړوند ادارو سره هم لیدلي او تمه ده، چې په نږدې راتلونکې کې به په دې برخه کې عملي ګامونه پورته شي.
افغان چارواکو هیله څرګنده کړې، چې له روسیې سره د همکاریو پراختیا به د اقتصادي ودې، کاري فرصتونو د رامنځته کېدا او د هېواد د ودانیزو بنسټونو د پیاوړتیا لامل شي.
سوداگري
د ۲۰۲۵ په ډسمبر کې د افغانستان صادرات کموالی ښیي- نړیوال بانک
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
د نړیوال بانک د تازه راپور له مخې؛ د افغانستان صادرات د تېر میلادي کال په ډسمبر کې د نومبر پر پرتله ۲۵ سلنه کم شوي او ۱۶۲ میلیون ډالرو ته رسېدلي دي.
دا کمښت تر ډېره د ۲۰۲۵ کال په اوکټوبر کې له پاکستان سره د سوداګرۍ د درېدا له کبله رامنځته شوی دی.
نړیوال بانک ویلي، چې هند په ډسمبر کې د افغانستان د صادراتو تر ټولو لوی بازار و، چې د ټولو صادراتو ۶۱.۲ سلنه برخه یې جوړوله.
د راپور له مخې؛ د افغانستان واردات په ډسمبر کې ۱.۲ میلیارډ ډالرو ته رسېدلي، چې دا د تېرې میاشتې پر پرتله ۵ سلنه زیاتوالی ښيي.
نړیوال بانک همدارنګه ویلي، چې د ۲۰۲۵ کال په ډسمبر کې د افغانیو ارزښت د تېرې میاشتې پر پرتله ۰.۴ سلنه لوړ شوی دی. د کلني شمېر له مخې، د افغانیو ارزښت په ټولیزه توګه ۵.۸ سلنه زیاتوالی ثبت کړی، چې دا د بازار د پرلهپسې ثبات نښه ښیي.
د نړیوال بانک د راپور پر بنسټ؛ د افغانستان کورني عواید په ډسمبر کې ۲۴.۱ میلیارډ افغانۍ (نږدې ۳۶۳.۱ میلیون ډالر) ته رسېدلي، چې دا د میاشتنۍ کچې ۲.۹ سلنه او د کلنۍ کچې ۱۸ سلنه زیاتوالی څرګندوي.
سوداگري
په هر اونس کې د سرو زرو بیه له ۵۰۰۰ ډالرو واوښته
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ کله، چې یې د اروپا پر ضد د تعرفو د لګولو ګواښونه بېرته واخیستل او د ګرینلنډ پر وړاندې یې د پوځي هڅې شونتیا رد کړه؛ بازارونو ته یې لنډمهالی ډاډ ورکړ، خو د ایران پر ضد د نورو ډېرو بندیزونو لګېدا بیا د بازارونو اندېښنې زیاتې کړې دي.
پر دې سربېره ټرمپ په دې وروستیو کې کاناډا ته هم ګواښ کړی، چې که له چین سره د کومې معاملې یا تړون په لټه کې شي؛ نو له ۱۰۰ سلنه تعرفې سره به مخ شي.
پر ایران د امریکا زیات شوي فشار د تېلو بیې لوړې کړي د سپینو زرو بیې هم د پام وړ لوړې شوې دي، چې شاوخوا ۱۰۸ ډالرو ته په هر اونس کې رسېدلي دي.
د سرو زرو بیې په تېر کال کې ۶۴ سلنه لوړې شوې وې. سږ کال یوازې په یوه میاشت کې د سرو زرو بیه له ۱۷ سلنې څخه زیاته لوړه شوې ده.
-
تازه خبرونه4 days agoپه افغانستان کې د سنتي نبوي طب پوهنځی منظور شو
-
تازه خبرونه3 days agoد افغانستان ملي پراختیا سټراټیژي له خطر سره مخ ده – یوانډيپي
-
لوبی4 days agoد ۲۰۲۶ آسیا فوټسال جام اته وروستۍ لوبډلې ځانګړې شوې
-
لوبی2 days agoآریانا ټلویزیون په افغانستان کې ژمنی المپیک خپروي
-
تازه خبرونه4 days agoپه دوحه کې د افغانستان د ۵زره کلن تاریخ او کلتور نندارتون پرانیستل شو
-
تازه خبرونه4 days agoد ګوزڼ په پیل شوي ملي کمپاین کې ۷.۳ میلیون ماشومان واکسین کېږي
-
تازه خبرونه4 days agoپه شانګهای همکاریو ټولنه کې د افغانستان فعال ګډون ممکن او عملي دی
-
تازه خبرونه4 days agoد اوبو غلي بحران او د میلیونونو کډوالو راستنېدا افغانستان له ګواښ سره مخ کړی
