د افغانستان د سولې لپاره د امریکا پخواني استازي زلمي خلیلزاد ویلي، چې د منځنۍ او سویلي آسیا ترمنځ د لېږد رالېږد، اړیکو او انرژۍ په برخو کې د نښلېدنې پراخېدا کولی شي دواړه سیمې له بدلونونو سره مخ کړي.

خلیلزاد په ایکس‌پاڼه کې لیکلي، چې دا چاره کولی شي د دواړو سیمو هېوادونو ته د نور ډېر امنیت او هوساینې زمینه برابره کړي.

هغه دا څرګندونې د ترمذ خبرو اترو د دوه‌یم پړاو د جوړېدا په غبرګون کې کړې، چې ټاکل شوې سبا (پنجشنبه د غبرګولي څوارلسمه) په ازبکستان کې پیل شي.

ټاکل شوې د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې عمومي رییس هم په دې غونډه کې ګډون وکړي.

د امریکا بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، چې لږ تر لږه پېنځه هېوادونو په قطر کې د مېشتو افغان پناه‌غوښتونکو د منلو لپاره لېوالتیا ښودلې ده.

روبیو د سې‌شنبې پر ورځ د قانون جوړوونکو په شتون کې ویلي، چې حکومت نه غواړي د دوحې په السیلیه کمپ کې مېشت افغانان بېرته افغانستان ته ستانه کړي او د هغوی د بیا مېشتېدا لپاره یې له څو هېوادونو سره خبرې کړې دي.

هغه وایي: « مونږ اوس د هغو لارښوونو له مخې عمل کوو، چې متحده ایالتونو ته د افغانانو ننوتل منع کوي.»

نوموړي زیاته کړې؛ چارواکي هره ورځ په درېیمو هېوادونو کې د دوی د بیا مېشتېدا د لارو چارو د موندلو لپاره هڅې کوي.

اوس‌مهال له ۱۱۰۰ څخه ډېر افغانان د دوحې په السیلیه کمپ کې ژوند کوي.

د امریکا د استازو جرګې غړې ګریس منګ په استماعیه غونډه کې د هغو راپورونو په اړه اندېښنه څرګنده کړې؛ ښايي یو شمېر افغانان هغو هېوادونو ته ولېږدول شي، چې له امنیتي یا بشري ستونزو سره مخ دي، لکه کانګو.

روبیو په ځواب کې وویل، چې د ده په اند له یادو هېوادونو هیڅ یو د جګړې سیمه نه‌ده؛ خو ټینګار یې وکړ، چې ښايي یو هېواد په یوازې ځان ټول افغانان ونه‌مني.

هغه ویلي: « فکر نه‌کوم یو هېواد به ټول زر کسان ومني.»

نوموړي زیاته کړې؛ امریکا د هغو هېوادونو لټه کوي، چې د مسوولیت په وېش کې ونډه واخلي او افغان پناه‌غوښتونکو ته د بیا مېشتېدو د منلو وړ لارې برابرې کړي.

په ملګرو ملتونو کې د قطر استازې علیا احمد بن سیف آل ثاني د ملګرو ملتونو عمومي غونډې ته د وینا پرمهال د افغانستان لپاره د دوحې ډیپلوماټیکې هڅې د بریالي منځګړیتوب یوه مهمه بېلګه بللې ده.

نوموړې ویلي، چې د قطر د آسانوونکو هڅو په پایله کې د ۲۰۲۰ز.کال د فبرورۍ پر نهه‌ویشتمه په دوحه کې د امریکا او اسلامي امارت ترمنځ د سولې هوکړه‌لیک لاسلیک شو.

د قطر استازې زیاته کړې؛ هېواد یې له هغې ورځې راپدېخوا په افغانستان کې خپلې بشري، پراختیايي او سیاسي همکارۍ روانې ساتلې دي.

هغې همدارنګه د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو پر مشرۍ د دوحې بهیر د غونډو د کوربتوب په برخه کې د قطر رول ته نغوته کړې ده.

آل ثاني ویلي، چې قطر د تېر کال په جولای کې د نشه‌يي توکو پر وړاندې د مبارزې د کاري ډلې د درېیمې غونډې او د خصوصي سکټور د کاري ډلې د دوه‌یمې غونډې کوربه و. هغه غونډې، چې د افغانستان پر وړاندې د مهمو ننګونو د حل لپاره د نړیوالو پرله‌پسې هڅو برخې وې.

قطر له تېرې یوې لسیزې راپدېخوا د افغانستان په تړاو په ډیپلوماټیکو اړیکو او هڅو کې مهم رول لوبولی او د سولې، ثبات او اقتصادي ودې د پیاوړتیا لپاره د نړیوالو خبرو او مذاکراتو پر یوه مهم مرکز بدل شوی دی.