نړۍ
فنلنډ او سویډن غواړي له ناټو سره یوځای شي
په ناټو کې د فنلنډ او سویډن غړیتوب یوه وخت ناشونی ګڼل کېده او د دواړو هېوادونو خلکو له ناټو سره یوځای کېدو ته زړه نه ښه کاوه؛ خو پر اوکراین د روسیې یرغل د دې لامل شو، چې له ناټو سره یوځای کېدو ته لیواله شي.
د جرمني یوې راډیو او تلویزیوني شبکې په یوه مفصل راپور کې، چې له ناټو سره یې د فنلنډ او سویډن د یوځای کېدو په اړه څېړنه کړې، څرګندوي، چې په ۲۰۱۴ کال کې له روسیې سره د کریمیه له یوځای کېدو او د سړې جګړې ناخوالو هم فنلنډ او سویډن دې ته اړ نکړل، چې له ناټو او د شمالي اټلانټیک له تړون سره یوځای شي.
فنلنډ په ځانګړې توګه نه غوښتل، چې خپل ګاونډ روسیه په غصه کړي او تل یې د نړۍ په سیاست کې د ختیځ او لویدیځ تر منځ د پل په توګه کار کړی دی.
فنلنډ دا رول د ۲۰۱۸ کال په هلسنګي کې د روسیې د ولسمشر ولادیمیر پوتین او بیا د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ تر منځ په کتنه کې ترسره کړ؛ خو په وروستیو کلونو کې سویډن او فنلنډ ناټو ته نږدې شوي دي.
د ۲۰۲۲ کال د مارچ په وروستیو کې دواړو هېوادونو په ناروې کې د ناټو په سترو تمریناتو کې ګډون وکړ.
په فنلنډ کې دا اندېښنه مخ په زیاتېدو ده، چې دغه هېواد له روسیې سره د ۱۳۰۰ کیلومټره پولې له کبله ډېر زیانمن شوی دی.
دواړه هېوادونه اوس دې نتیجې ته رسیدلي، چې د ناټو له غړیتوب پرته په بېړني حالت کې د نورو لویدیځو هېوادونو بشپړ پوځي ملاتړ ترلاسه کولی نشي.
د روان کال له جنورۍ راپدیخوا په فنلنډ کې یوې نظر پوښتنې وښودله، چې یوازې ۳۰ سلنه له ناټو سره د یوځای کیدو غوښتنه لري؛ خو د مارچ په پای کې پر اوکراین د روسیې له یرغل وروسته ۶۰ سلنې ته پورته شوه او خلکو له ناټو سره د دې هېواد له یوځای کېدل وغوښتل او دا لیوالتیا مخ پر ډېرېدو ده.
د فنلنډ حکومت د چارشنبې پر ورځ د خپلې بهرنۍ او امنیتي پالیسۍ په اړه یو راپور خپور کړ.
د فنلنډ ولسمشر ساولي نينيسټو ويلي، چې غواړي په ناټو کې د شاملېدو لپآره د هېوادوالو پرېکړه پارلمان ته وړاندې کړي او د اکثريت قانون جوړونکیو رضايت خپل کړي؛ خو واکمن کیڼ اړخي ګوند په ناټو کې د خپل هېواد له غړیتوب سره مخالفت ښکاره کړ.
دغه راز سویډن له ناټو سره د یوځای کیدو پلوي دی.
په سویډن کې هم ډېري خلک خپله دودیز پوځي خپلواکۍ د ویاړ وړ بولي؛ ځکه له تېرو ۲۰۰ کلونو څخه راپدیخوا په جګړه کې ښکېل شوي ندي. دې ناپیلتوب د شلمې پېړۍ له نړیوالو جګړو څخه د سویډن په ژغورلو کې مرسته کړې ده.
په هرصورت د سویډن ډېر خلک اوس غواړي، چې له ناټو سره یوځای شي.
په یوه ټولپوښتنه کې، چې د اوکراین د جګړې له پیل څخه لږ وروسته ترسره شوې، نږدې نیمایي ځواب ویونکیو له ناټو سره د خپل هېواد یو ځای کېدل غواړي، خو یوازې څلورمه برخه یې په ښکاره مخالفت کوي.
په سویډن کې سیاسي وضعیت یو څه پیچلی دی او ټاکل شوې، چې پارلماني ټاکنې په روان مني کې ترسره شي او په دې وروستیو اوونیو کې له ناټو سره د یو ځای کیدو مسله هم مخ پر زیاتېدو ده.
د سویډن د صدراعظمې مګدالینا اندرسن واکمن سوسیال ډیموکراټان په دودیز ډول په ناټو کې د دې هېواد له غړیتوب سره مخالفت لري، خو مخالف ګوندونه له دې مسلې څخه ؛ټه پورته کوي او پر حکومت فشار راوړي، چې انتخاباتي کمپاین پیل کړي.
د سویډن د اپوزیسیون مشر الف کریسټرسن ژمنه کړې، چې که ټاکنې وګټي د ناټو غړیتوب لپاره به غوښتنه وکړي.
دغه راز له ناټو سره د فنلینډ او سویډن یوځای کېدل به د دواړو هېوادونو لپاره خوندي نه وي. روسیې په وار وار د ناټو له غړیتوب سره خپل مخالفت څرګند کړی دی.
د کرملین ویاند دیمیتري پیسکوف په دې وروستیو کې ویلي، چې په ناټو کې د فنلنډ او سویډن غړیتوب کولی شي اروپا بې ثباته کړي.
د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا د فبرورۍ په وروستیو کې ګواښ کړی و، چې په ناټو کې د دواړو هېوادونو یوځای کېدل به “جدي پوځي او سیاسي پایلې” ولري.
نړۍ
امریکا به له ایران څخه غني شوي یورانیم ترلاسه کړي – ټرمپ
په سپینهماڼۍ کې له یوې غونډې څخه د وتلو پر مهال خبریالانو ته وویل: « مونږ به هغه ترلاسه کړو.» دغه څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې دواړه هېوادونه اوس هم په سیمه کې د شخړو د پای ته رسولو لپاره د وروستۍ هوکړې په لټه کې دي.
د چارشنبې پر ورځ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې امریکا به د هوکړې د هلو ځلو په چوکاټ کې له ایران څخه غني شوي یورانیم ترلاسه کړي.
په سپینهماڼۍ کې له یوې غونډې څخه د وتلو پر مهال خبریالانو ته وویل: « مونږ به هغه ترلاسه کړو.» دغه څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې دواړه هېوادونه اوس هم په سیمه کې د شخړو د پای ته رسولو لپاره د وروستۍ هوکړې په لټه کې دي.
د راپورونو له مخې، د امریکا د فشارونو یو مهم هدف دا دی، چې ایران اټومي وسلو ته له لاسرسي راوګرځوي.
ویل کېږي، چې ایران تر اوسه ۹۰۰ پونډه (۴۰۸ کیلوګرامه) غني شويو یورانیم نهدي سپارلي.
نړۍ
ایران باید د ماتې منلو سپین بیرغ پورته کړي – ترمپ
ترمپ په سپینهماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي: د ایران پوځي ځواک تر دې حده کم شوی، چې یوازې د «کمزورو وسلو» د کارولو وس لري.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په خپلو تازه څرګندونو کې یو ځل بیا د ایران پوځي بېوسۍ ته ګوته نېولې او څرګندوي؛ تهران باید «د ماتې منلو سپین بیرغ» پورته کړي، خو «د غرور له کبله دا کار نهکوي».
ترمپ په سپینهماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي: د ایران پوځي ځواک تر دې حده کم شوی، چې یوازې د «کمزورو وسلو» د کارولو وس لري.
هغه ټینګار کړی، چې تهران ښکاره سخت دریځ ښيي؛ خو د پردې ترشاه د هوکړې غوښتونکی دی.
نوموړي همداراز په سیمه کې د ایران پر بندرونو د امریکا سمندري محاصره او فشارونه ستایي او وایي، چې دا ګامونه پایله ورکوونکې دي.
ترمپ د اوربند د ماتېدا د شرایطو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي: مقابل لوری «پوهېږي، چې کوم کار باید ونهکړي» او که سرغړونه وشي؛ د امریکا غبرګون به څرګند وي.
دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې د واشنګټن او تهران ترمنځ کړکېچ اوس هم روان دی او د بحران د کمولو لپاره ډیپلوماټیکې هڅې روانې دي.
نړۍ
سپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د امریکا امنیتي چارواکو ویلي، چې سپینې ماڼۍ ته نږدې د ډزو په یوه پېښه کې یو کس د امنیتي ځواکونو له لوري پر نښه او روغتون ته ولېږدول شو.
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د خپرو شویو څرګندونو له مخې؛ د یاد کس روغتیايي حالت تر اوسه ناڅرګند دی او په دې پېښه کې یو ملکي وګړی هم ټپي شوی، چې ټپونه یې د اندېښنې وړ نهدي.
له دې پېښې وروسته د سپینې ماڼۍ ځینې برخې لنډمهالې قرنطین شوې او خبریالان د لنډ وخت لپاره خوندي خونو ته ولېږدول شول. د وضعیت له ارزونې وروسته، بېړنی حالت پای ته ورسېد او وضعیت بېرته عادي اعلان شو.
دغه راز راپور ورکړ شوی، چې ډونالډ ټرمپ د پېښې پر مهال په سپینه ماڼۍ کې دننه و؛ خو هغه ته زیان نهدی رسېدلی او خپلې چارې یې پرته له ځنډه روانې ساتلې دي.
دا پېښه په داسې وخت کې رامنځته کېږي، چې له اوونیو راپدېخوا د امریکا په پلازمېنه کې څو امنیتي پېښې ثبت او د ښار د امنیتي وضعیت په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.
-
سوداگري3 days agoله قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو په صادراتو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی
-
تازه خبرونه4 days agoد ملګرو ملتونو خبرداری: د مرستو کمښت په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر ځنډولی
-
سیمه ییز خبرونه3 days agoامریکا په هرمز تنګي کې د بندو کښتیو د خوندي لېږد چارې پیل کړې
-
تحول5 days agoتحول: د ایران په اړه د ټرمپ متضادې څرګندونې
-
سوداگري4 days agoد ۱۲ پراختیایي پروژو تائید؛ د بنسټیزو برښنایي، ټرانسپورټي او ودانیزو چارو پر پراختیا ټینګار
-
تازه خبرونه5 days agoد کورنیو چارو او کار وزیرانو د کاري فرصتونو پر رامنځته کولو خبرې وکړې
-
سیمه ییز خبرونه1 day agoپه بېجینګ کې لوړپوړې خبرې؛ په هرمز تنګي کې د امریکا او ایران پر کړکېچ ټینګار
-
نړۍ2 days agoسپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
