نړۍ
په مراکش کې یوې زورورې زلزلې لږ تر لږه ۲۹۶ کسان مړه کړل
د جمعې پر ورځ ناوخته یوې زورورې زلزلې د مراکش لوی اطلس غرونه ولړزول، چې په کې لږ تر لږه ۲۹۶ کسان مړه شوي، ودانۍ یې ویجاړې کړې او د لویو ښارونو اوسېدونکي یې د کورونو پرېښودو ته اړ کړل.
د رویترز د څرګندونو له مخې؛ د مراکش د کورنیو چارو وزارت ویلي، چې د مړو دا شمېر د لومړنیو معلوماتو له مخې دی او ۱۵۳ کسان په کې ټپیان دي.
یوه سیمه ییز چارواکي ویلي؛ ډېرۍ مرګ و ژوبله په غرنیو سیمو کې اوښتي، چې دمګړۍ ورته لاسرسی ستونزمن دی.
د مراکش اوسیدونکیو، چې د زلزلې مرکز ته تر ټولو نږدې لوی ښار دی، ویلي، چې په دې پخواني ښار کې ځینې ودانۍ، چې د یونیسکو نړیوال میراث دی، نړیدلې ده. ځايي تلویزیون د جومات د ړنګ شوي څلي انځورونه وښودل، چې د ویجاړۍ یې پر موټرو پرتې دي.
العربیه خبري شبکې د سیمه ییزو سرچینو د څرګندونو له مخې ویلي، چې د یوې کورنۍ پېنځه کسان وژل شوي دي.
د کورنیو چارو وزارت د تلفاتو په اړه په خپله یوه تلویزیوني وینا کې د زغم غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې زلزلې د الحوز، اورزازاته، مراکش، ازیلال، چیچاوا او ترودانت ولایتونه ولړزول.
د زلزلې مرکز ته څېرمه د اسني د غرني کلي اوسېدونکي منتصر ایتري ويلي، چې دې زلزلې ډېري کورونه زيانمن کړي دي.
هغه زياته کړې: زمونږ ګاونډيان تر خاورو لاندې دي او خلک هڅه کوي، چې په کلي کې د شته وسايلو له کارولو سره یې وژغوري.
په لویديځ کې ترودانت ته څېرمه، حمید افکر نومي يوه ښوونکي ويلي، چې له لومړۍ زلزلې وروسته له خپل کوره وتښتېد او وروسته نور ټکانونه هم رامنځته شول.
هغه ویلي، ځمکه د ۲۰ ثانیو لپاره لړزېده؛ دروازې پخپله خلاصېدې او بندېدې او زه پر بیړه له دوهیم پوړه راکښته شوم.
د مراکش د جیو فزیک مرکز څرګنده کړې؛ دا زلزله د رښتر پر کچه ۷.۲ درجې وه، چې د لوی اطلس په ایغیل سیمه کې رامنځته شوې ده.
د امریکا د جیولوژیکي سروې ادارې د زلزلې شدت د رښتر پر کچه ۶.۸ ښودلی او ویلي یې دي، چې دا د ۱۸.۵ کیلومتره ژوره وه.
ایغیل یوه غرنۍ سیمه ده، چې د کوچنیو کرنیزو کلیو سره، د مراکش سویل لویدیز شاوخوا ۷۰ کیلومتره کې موقعیت لري. دا زلزله د شپې له ۱۱ بجې رامنځته شوې ده.
دا زلزله په مراکش کې د ۲۰۰۴ ز. کال زلزلې وروسته، چې د شمالي ریف په غرونو کې الحسیمه ته نږدې رامنخټه شوې وه، چې له ۶۰۰ ډېر خلک یې مړه کړي وه.
نړۍ
امریکا به له ایران څخه غني شوي یورانیم ترلاسه کړي – ټرمپ
په سپینهماڼۍ کې له یوې غونډې څخه د وتلو پر مهال خبریالانو ته وویل: « مونږ به هغه ترلاسه کړو.» دغه څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې دواړه هېوادونه اوس هم په سیمه کې د شخړو د پای ته رسولو لپاره د وروستۍ هوکړې په لټه کې دي.
د چارشنبې پر ورځ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې امریکا به د هوکړې د هلو ځلو په چوکاټ کې له ایران څخه غني شوي یورانیم ترلاسه کړي.
په سپینهماڼۍ کې له یوې غونډې څخه د وتلو پر مهال خبریالانو ته وویل: « مونږ به هغه ترلاسه کړو.» دغه څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې دواړه هېوادونه اوس هم په سیمه کې د شخړو د پای ته رسولو لپاره د وروستۍ هوکړې په لټه کې دي.
د راپورونو له مخې، د امریکا د فشارونو یو مهم هدف دا دی، چې ایران اټومي وسلو ته له لاسرسي راوګرځوي.
ویل کېږي، چې ایران تر اوسه ۹۰۰ پونډه (۴۰۸ کیلوګرامه) غني شويو یورانیم نهدي سپارلي.
نړۍ
ایران باید د ماتې منلو سپین بیرغ پورته کړي – ترمپ
ترمپ په سپینهماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي: د ایران پوځي ځواک تر دې حده کم شوی، چې یوازې د «کمزورو وسلو» د کارولو وس لري.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په خپلو تازه څرګندونو کې یو ځل بیا د ایران پوځي بېوسۍ ته ګوته نېولې او څرګندوي؛ تهران باید «د ماتې منلو سپین بیرغ» پورته کړي، خو «د غرور له کبله دا کار نهکوي».
ترمپ په سپینهماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي: د ایران پوځي ځواک تر دې حده کم شوی، چې یوازې د «کمزورو وسلو» د کارولو وس لري.
هغه ټینګار کړی، چې تهران ښکاره سخت دریځ ښيي؛ خو د پردې ترشاه د هوکړې غوښتونکی دی.
نوموړي همداراز په سیمه کې د ایران پر بندرونو د امریکا سمندري محاصره او فشارونه ستایي او وایي، چې دا ګامونه پایله ورکوونکې دي.
ترمپ د اوربند د ماتېدا د شرایطو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي: مقابل لوری «پوهېږي، چې کوم کار باید ونهکړي» او که سرغړونه وشي؛ د امریکا غبرګون به څرګند وي.
دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې د واشنګټن او تهران ترمنځ کړکېچ اوس هم روان دی او د بحران د کمولو لپاره ډیپلوماټیکې هڅې روانې دي.
نړۍ
سپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د امریکا امنیتي چارواکو ویلي، چې سپینې ماڼۍ ته نږدې د ډزو په یوه پېښه کې یو کس د امنیتي ځواکونو له لوري پر نښه او روغتون ته ولېږدول شو.
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د خپرو شویو څرګندونو له مخې؛ د یاد کس روغتیايي حالت تر اوسه ناڅرګند دی او په دې پېښه کې یو ملکي وګړی هم ټپي شوی، چې ټپونه یې د اندېښنې وړ نهدي.
له دې پېښې وروسته د سپینې ماڼۍ ځینې برخې لنډمهالې قرنطین شوې او خبریالان د لنډ وخت لپاره خوندي خونو ته ولېږدول شول. د وضعیت له ارزونې وروسته، بېړنی حالت پای ته ورسېد او وضعیت بېرته عادي اعلان شو.
دغه راز راپور ورکړ شوی، چې ډونالډ ټرمپ د پېښې پر مهال په سپینه ماڼۍ کې دننه و؛ خو هغه ته زیان نهدی رسېدلی او خپلې چارې یې پرته له ځنډه روانې ساتلې دي.
دا پېښه په داسې وخت کې رامنځته کېږي، چې له اوونیو راپدېخوا د امریکا په پلازمېنه کې څو امنیتي پېښې ثبت او د ښار د امنیتي وضعیت په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.
-
سوداگري4 days agoله قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو په صادراتو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی
-
تازه خبرونه4 days agoد ملګرو ملتونو خبرداری: د مرستو کمښت په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر ځنډولی
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoامریکا په هرمز تنګي کې د بندو کښتیو د خوندي لېږد چارې پیل کړې
-
سوداگري1 day agoد منځنۍ آسیا له لارې د چین– افغانستان نوې ټرانزیټي لاره پرانیستل شوه
-
سوداگري4 days agoد ۱۲ پراختیایي پروژو تائید؛ د بنسټیزو برښنایي، ټرانسپورټي او ودانیزو چارو پر پراختیا ټینګار
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoپه بېجینګ کې لوړپوړې خبرې؛ په هرمز تنګي کې د امریکا او ایران پر کړکېچ ټینګار
-
تازه خبرونه5 days agoپه کابل کې د کتاب نندارتون؛ د لوست کلتور پیاوړتیا او د کورنیو لیکوالانو ملاتړ
-
نړۍ3 days agoسپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
