نړۍ
مارک کارني کاناډا د راتلونکي لومړي وزیر په توګه وټاکل شو
کارني، چې پخوا یې د کاناډا د مرکزي بانک د مشر په توګه یې دنده ترسره کړې؛ نوموړی به د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ګواښونو په اړه د زړور دریځ په نیولو کې هیڅ وخت ضایع نکړي.
د کاناډا واکمن لیبرال ګوند د یکشنبې پر ورځ (د کب نولسمه) ناوخته پر پراخه اکثریت مارک کارني د هېواد د راتلونکي لومړي وزیر په توګه وټاکه.
کارني، چې پخوا یې د کاناډا د مرکزي بانک د مشر په توګه یې دنده ترسره کړې؛ نوموړی به د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ګواښونو په اړه د زړور دریځ په نیولو کې هیڅ وخت ضایع نکړي.
د وروستۍ شمېرنې له مخې؛ ۵۹ کلن کارني د لېبرال ګوند د ۸۵.۹ سلنې رایو پر ګټلو بریالی شوی دی. کارني به په راتلونکو ورځو کې د لېبرال ګوند د مشر او د کاناډا د اوسني لومړي وزیر جسټین ټروډو ځای ناستی شي؛ خو ممکن د اوږدې مودې لپاره په دې مقام کې پاتې نشي.
کاناډا به سږ کال د اوکټوبر په میاشت کې ټاکنې وکړې؛ خو کارني کولی شي په څو اوونیو کې لومړنۍ ټاکنې ترسره کړي. اوسنۍ نظرپوښتنې د اپوزیسیون محافظه کار ګوند د ترټولو مشهور انتخاب په توګه ښیي.
کارني د خپلې بریا په وینا کې خبرداری ورکړ، چې د ټرمپ پر مشرۍ امریکا هڅه کوي، چې کاناډا تر خپل واک لاندې کړي؛ خو ټینګار یې وکړ، چې دا هڅه باید ناکامه شي.
د کاناډا په پلازمېنه اوټاوا کې د لېبرال ګوند د ټاکنو د پایلو له اعلان وروسته کارني ویلي: “امریکایان زمونږ سرچینې، زمونږ اوبه، زمونږ ځمکه او زمونږ هېواد غواړي … ټرمپ زمونږ پر کارګرانو، زمونږ پر کورنیو او زمونږ سوداګرۍ برید کوي. مونږ نشو کولی، چې د بریالیتوب اجازه وکړو.”
کارني، چې پخوا یې د کاناډا بانک او د انګلستان بانک مالي سرچینې مشري کوله؛ په اسانۍ سره خپل اصلي سیال د ټروډو مرستیال کریسټیا فریلینډ ته ماتې ورکړه. فريلینډ په ۲۰۱۵ کال کې د ټروډو د لومړي وزیر کېدو راپدېخوا د کاناډا په کابینه کې څو لوړ پوړي مقامونه لري.
د لېبرال مشرتابه سیالۍ ته د ننوتلو راپدېخوا، کارني ادعا کړې، چې هغه د ټرمپ له بریدونو څخه د کاناډا د دفاع لپاره غوره نوماند دی.
ولسمشر ټرمپ په وار وار کاناډا له امریکا سره د یوځای کېدو په اړه خبرې کړې دي. سربېره پردې، ټرمپ په دې وروستیو کې امریکا ته پر صادر شویو ځینو کاناډایي توکو باندې ۲۵٪ درندې تعرفې ولګولې.
ټروډو د خپل ځایناستې د اعلانولو مخکې په اوټاوا کې د لېبرال ملاتړو ته په یوه الوداعي وینا کې وویل: “کاناډایان زمونږ د ګاونډي لخوا له وجودي ننګونې سره مخ دي.”
د دې راپور د خپرېدو پورې امریکایي چارواکو د کارني او ټروډو د څرګندونو په اړه تبصره نده کړې.
کارني استدلال کړی، چې هغه د ټرمپ د سوداګرۍ پالیسیو لپاره یو مناسب بدیل دی. هغه رای ورکوونکو ته یادونه وکړه، چې هغه د کاناډا بانک د ۲۰۰۸ او ۲۰۰۹ کلونو مالي بحران له لارې رهبري کړ او بیا یې د انګلستان بانک بحران اداره کړ، چې په ۲۰۱۶ کال کې د بریګزیت وروسته رامنځته شو.
ټروډو د جنورۍ پر شپږمه اعلان وکړ، چې هغه به د کاناډا د لومړي وزیر په توګه استعفا ورکړي او د کاناډا خلکو ته یې ومنله، چې هغه په راتلونکو ټاکنو کې “غوره انتخاب نشي کیدی”.
د ټروډو په مشرتابه مخ پر زیاتېدونکي مخالفت او د کاناډا د مالیې وزیر ناڅاپي استعفا، د ټروډو پر مشرۍ حکومت کې سیاسي بحران رامنځته کړی دی.
ټروډو، چې اوس ۵۳ کلن دی؛ یوه لسیزه مخکې د کاناډا لومړی وزیر وټاکل شو او له دوه پرلهپسې بریاوو سره د کاناډا په تاریخ کې د تر ټولو د اوږدې مودې د لومړي وزیرانو په توګه وټاکل شو.
په تېرو دوه کلونو کې د ټروډو شهرت مخ پر کمیدو شو؛ په ځانګړې توګه د انفلاسیون او د کورونو د کمښت په اړه یې د خلکو غصه راوپاروله.
نظرپوښتنې ښيي؛ د کاناډا لیبرال ګوند پرته له دې، چې څوک یې مشري کوي؛ په راتلونکو ټاکنو کې به له سیال محافظه کار ګوند څخه وروسته پاتې وي.
نړۍ
امریکا به له ایران څخه غني شوي یورانیم ترلاسه کړي – ټرمپ
په سپینهماڼۍ کې له یوې غونډې څخه د وتلو پر مهال خبریالانو ته وویل: « مونږ به هغه ترلاسه کړو.» دغه څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې دواړه هېوادونه اوس هم په سیمه کې د شخړو د پای ته رسولو لپاره د وروستۍ هوکړې په لټه کې دي.
د چارشنبې پر ورځ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، چې امریکا به د هوکړې د هلو ځلو په چوکاټ کې له ایران څخه غني شوي یورانیم ترلاسه کړي.
په سپینهماڼۍ کې له یوې غونډې څخه د وتلو پر مهال خبریالانو ته وویل: « مونږ به هغه ترلاسه کړو.» دغه څرګندونې په داسې حال کې شوي، چې دواړه هېوادونه اوس هم په سیمه کې د شخړو د پای ته رسولو لپاره د وروستۍ هوکړې په لټه کې دي.
د راپورونو له مخې، د امریکا د فشارونو یو مهم هدف دا دی، چې ایران اټومي وسلو ته له لاسرسي راوګرځوي.
ویل کېږي، چې ایران تر اوسه ۹۰۰ پونډه (۴۰۸ کیلوګرامه) غني شويو یورانیم نهدي سپارلي.
نړۍ
ایران باید د ماتې منلو سپین بیرغ پورته کړي – ترمپ
ترمپ په سپینهماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي: د ایران پوځي ځواک تر دې حده کم شوی، چې یوازې د «کمزورو وسلو» د کارولو وس لري.
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په خپلو تازه څرګندونو کې یو ځل بیا د ایران پوځي بېوسۍ ته ګوته نېولې او څرګندوي؛ تهران باید «د ماتې منلو سپین بیرغ» پورته کړي، خو «د غرور له کبله دا کار نهکوي».
ترمپ په سپینهماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي: د ایران پوځي ځواک تر دې حده کم شوی، چې یوازې د «کمزورو وسلو» د کارولو وس لري.
هغه ټینګار کړی، چې تهران ښکاره سخت دریځ ښيي؛ خو د پردې ترشاه د هوکړې غوښتونکی دی.
نوموړي همداراز په سیمه کې د ایران پر بندرونو د امریکا سمندري محاصره او فشارونه ستایي او وایي، چې دا ګامونه پایله ورکوونکې دي.
ترمپ د اوربند د ماتېدا د شرایطو په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې ویلي: مقابل لوری «پوهېږي، چې کوم کار باید ونهکړي» او که سرغړونه وشي؛ د امریکا غبرګون به څرګند وي.
دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي، چې د واشنګټن او تهران ترمنځ کړکېچ اوس هم روان دی او د بحران د کمولو لپاره ډیپلوماټیکې هڅې روانې دي.
نړۍ
سپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د امریکا امنیتي چارواکو ویلي، چې سپینې ماڼۍ ته نږدې د ډزو په یوه پېښه کې یو کس د امنیتي ځواکونو له لوري پر نښه او روغتون ته ولېږدول شو.
د راپورونو له مخې؛ دا پېښه د دوشنبې پر ماسپښین د واشنګټن ښار د پېنځلسم سړک او اینډيپنډنس سړک ته نږدې رامنځته شوې ده. د پټو چوپړتیاوو ځواکونو له هغې وروسته، چې یو مشکوک وسلوال کس وپېژاندل شو؛ نو د هغه د درولو هڅه وشوه، خو نوموړی تېښتې ته چمتو شو او بیا یې پر ځواکونو ډزې وکړې او د امنیتي ځواکونو په متقابلو ډزو کې هغه وویشتل شو.
د خپرو شویو څرګندونو له مخې؛ د یاد کس روغتیايي حالت تر اوسه ناڅرګند دی او په دې پېښه کې یو ملکي وګړی هم ټپي شوی، چې ټپونه یې د اندېښنې وړ نهدي.
له دې پېښې وروسته د سپینې ماڼۍ ځینې برخې لنډمهالې قرنطین شوې او خبریالان د لنډ وخت لپاره خوندي خونو ته ولېږدول شول. د وضعیت له ارزونې وروسته، بېړنی حالت پای ته ورسېد او وضعیت بېرته عادي اعلان شو.
دغه راز راپور ورکړ شوی، چې ډونالډ ټرمپ د پېښې پر مهال په سپینه ماڼۍ کې دننه و؛ خو هغه ته زیان نهدی رسېدلی او خپلې چارې یې پرته له ځنډه روانې ساتلې دي.
دا پېښه په داسې وخت کې رامنځته کېږي، چې له اوونیو راپدېخوا د امریکا په پلازمېنه کې څو امنیتي پېښې ثبت او د ښار د امنیتي وضعیت په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي.
-
سوداگري3 days agoله قزاقستان څخه افغانستان ته د غنمو په صادراتو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی
-
تازه خبرونه4 days agoد ملګرو ملتونو خبرداری: د مرستو کمښت په افغانستان کې د ماین پاکۍ بهیر ځنډولی
-
سیمه ییز خبرونه4 days agoامریکا په هرمز تنګي کې د بندو کښتیو د خوندي لېږد چارې پیل کړې
-
سوداگري1 day agoد منځنۍ آسیا له لارې د چین– افغانستان نوې ټرانزیټي لاره پرانیستل شوه
-
سوداگري4 days agoد ۱۲ پراختیایي پروژو تائید؛ د بنسټیزو برښنایي، ټرانسپورټي او ودانیزو چارو پر پراختیا ټینګار
-
سیمه ییز خبرونه2 days agoپه بېجینګ کې لوړپوړې خبرې؛ په هرمز تنګي کې د امریکا او ایران پر کړکېچ ټینګار
-
تازه خبرونه5 days agoپه کابل کې د کتاب نندارتون؛ د لوست کلتور پیاوړتیا او د کورنیو لیکوالانو ملاتړ
-
نړۍ3 days agoسپینې ماڼۍ ته نږدې نښته؛ یو وسلهوال ټپي او روغتون ته ولېږدول شو
