پاکستان د ترکیې، مصر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو د دوه ورځنۍ ناستېې کوربتوب ترسره کړ، چې خبرې په کې د ایران د جګړې د پای ته رسولو پر لارو چارو راوڅرخېدې.

د اسلام‌آباد په ترسره شویو خبرو اترو کې د هرمز تنګي د بیا پرانستلو او د انرژۍ د حیاتي لارې په اوږدو کې د بار وړلو د بیا پیلولو پر وړاندیزونو بحث وشو.

د غونډې له لومړۍ ورځې وروسته د پاکستان بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار ویلي، چې د سیمې د هېوادونو بهرنیو چارو وزیرانو «په سیمه کې د جګړې د ژر او دوامداره پای ته رسولو لپاره د ممکنه لارو په اړه بحث وکړ.»

هغه دا هم ویلي، چې ګډونوالو ته په اسلام آباد کې د ایران او امریکا ترمنځ د خبرو اترو د امکان په اړه هم خبر ورکړ شوی دی.

دا غونډه په داسې وخت کې ترسره شوې، چې ایران د امریکا د هر ډول ځمکني برید خبرداری ورکړی او همدارنګه د ایران، امریکا او اسرائیل ترمنځ د روانې نښتې پر مهال په نړیوالو بازارونو کې د تېلو بیې لوړې شوې دي.

د راپورونو له مخې؛ په خلیج کې د بار وړلو د مدیریت لپاره ځینې وړاندیزونه هم شوي دي.

د هرمز تنګی پخوا د نړۍ د تېلو او مایع طبیعي ګازو د نږدې پېنځمې برخې لپاره د ټرانزیټ لارې په توګه کار کاوه؛ خو پر ایران د امریکا او اسرائیلو له هوایي بریدونو وروسته له دې لارې تګ راتګ محدود شوی دی.

اسحاقدار ویلي، چې ګډون کوونکو هېوادونو په ډیپلوماټیکو هڅو کې د پاکستان له رول ملاتړ کړی او چین هم د دې نوښت لپاره خپل بشپړ ملاتړ څرګند کړی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د ایران بهرنیو چارو وزارت ویاند په اسلام‌آباد کې د سیمه‌ییزو هېوادونو (پاکستان، سعودي عربستان، ترکیې او مصر) د وروستیو ډیپلوماټیکو هڅو په غبرګون کې ویلي، چې دا ډول ناستې د دغو هېوادونو له‌خوا رامنځته کیږي او ایران په کې هيڅ راز ګډون نه‌کوي.

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت د څرګندونو له مخې؛ ټاکل شوې، چې نن( یکشنبه د وري نهمه) د عربستان، ترکیې او مصر بهرنیو چارو وزیران د ایران د جګړې د تاوتریخوالي د کمولو لپاره  په اسلام‌آباد کې دوه ورځنۍ ناسته ترسره کړي.

د ترکیې بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان د څرګندونو له مخې؛ دا ناسته په سیمه کې د تاوتریخوالي د کمولو لپاره د ګډ میکانیزم جوړولو هڅه کوي.

هغه زیاته کړې، چې دا غونډه به د خبرو اترو ممکنه لار او د جګړې د وضعیت په اړه د څلورو هېوادونو ارزونه هم وارزوي.

راپورونه ښیي، چې دې هېوادونو له تېرو اوونیو راپدېخوا د واشنګټن او تهران ترمنځ د منځګړیتوب هڅه کړې ده. پاکستان هم د جګړې د پای ته رسولو لپاره د امریکا وړاندیز ایران ته رسولی او څرګندوي، چې کولی شي د دواړو خواوو ترمنځ د خبرو اترو کوربتوب وکړي.

دغه راز ډونالډ ټرمپ ویلي، چې له ایران سره خبرې اترې «ښې روانې دي» خو ایراني چارواکو له امریکا سره د داسې خبرو اترو ترسره کول رد کړي دي.

کارپوهانو ويلي، چې د جګړې دوام کولی شي د هرمز تنګي په ګډون د نړۍ انرژۍ او سوداګرۍ لارو ته پوره ګواښ رامنځته کړي.

ویل کیږي، چې ایران د امریکا ۱۵ ماده‌ییز وړاندیز په پام کې نیسي. که څه هم ځینو ایراني چارواکو دا طرحه”یوه اړخیزه او غیر عادلانه” بللی ده.

د راپورونو له مخې امریکا په منځني ختیځ کې د روانې جګړې همهاله تهران ته ۱۵ ماده‌ییزه طرحه لېږلې ده.

ټرمپ د سې‌شنبې پر ورځ ویلي؛ امریکا د هغه جګړې د پای ته رسولو لپاره “خبرې اترې” کوي، چې زرګونه کسان په کې وژل شوي او په تاریخ کې یې د تېلو او انرژۍ د کمښته تر ټولو بد ټکان ورکړیدی.

د چارشنبې پر ورځ( د وري پېنځمه ) داسې راپورونه خپاره شول، چې امریکا د یوې میاشتې د اوربند په لټه کې دي او ایران ته یې د خبرو اترو لپاره ۱۵ ماده‌ییزه طرحه لېږلې ده. له دې سره د ونډو بازارونه لوړ شول، بیې راټیټې شوې او له فارس خلیج څخه د تېلو د صادراتو د بیا پیل لپاره هیلې راوټوکېدلې.

ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي، چې امریکا په ایران کې له ” مناسبو خلکو” سره د دښمنۍ د پای ته رسولو لپاره خبرې کوي او زیاتوي، چې ایرانیان یوې هوکړې ته د رسېدو لپاره ډېر لېواله دي.

د ایران د استازو جرګې رییس محمد باقر قالیباف د دوشنبې پر ورځ( د وري درېیمه ) دا ډول راپورونه “جعلي ” بللي او رد کړي دي.

نیویارک ټایمز د سېېشنبې پر ورځ راپور ورکړ، چې واشنګټن ایران ته په منځني ختیځ کې د جګړې د پای ته رسولو لپاره ۱۵ ماده‌ییزه طرحه لېږلی ده.

د اسرائیلو ۱۲ کانال هم د درې سرچینو د څرګندونو له مخې راپور ورکړی، چې امریکا ۱۵ ماده‌ییزه طرحه د یوې میاشتې د اوږده اوربند په اړه د بحث لپاره لېږلې ده.

د اسرائیلو رسنیو ویلي، چې دا طرحه د ایران د اټومي پروګرام له منځه وړل، د لبنان د حزب الله په څېر له نیابتي ډلو ملاتړ پای ته رسول او د هرمز تنګي بیا پرانیستل رانغاړي.