تازه خبرونه
د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې هوکړه پر ۴ ټکو راڅرخي
د امریکا او طالبانو ترمنځ له ۱۸ میاشتو وروسته یو تاریخي جوړجاړی پر ۴ محرونو راڅرخیدلی دی.
د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې د هوکړه لیک په پیل کې ټینګار شوی، چې امریکا اوس هم د طالبانو اسلامي امارت د یوه رسمي دولت په توګه نه پېژني او داسې راغلي دي: دا هوکړه۹ لیک د امریکا او اسلامي امارت ترمنځ، چې امریکايي پر رسمیت نه پېژني؛ لاسلیک شو.
په افغانستان کې د سولې د راوستو هوکړه لیک لاندې ۴ محرونه لري:
۱: داسې تضمین، چې د افغانستان له خاورې د امریکا او متحدینو پر وړاندې يې د کومې ډلې او یا کوم کس له لوري ګواښ پېښ نشي.
۲: له افغانستان څخه د بهرنیو سرتېرو د وتلو لپاره باید یو میکانیزم او تضمین ترلاسه شي.
۳: د یاد شویو تضمینونو له ترلاسه کیدو وروسته به طالبان د ۲۰۲۰ کال د مارچ په شلمه د نړیوالو شاهدانو په حضور کې له افغان لوري سره هم خبرې پيل کړي.
۴: په بین الافغاني خبرو کې د دایمي اوربند او د دې اوربند د پيل لپاره به پر مهلت خبرې وکړي.
په دې برخه کې راغلي؛ امریکا ژمنه ده، چې له افغانستان څخه به خپل سرتېري؛ ناډیپلوماټیک ملکي پرسونل، پوځي قراردادیان، ښوونکي، سلاکاران او ملاتړي ځواکونه په ۱۴ میاشتو کې وباسي.
د دې طرحې د عملي کولو لپاره لاندې تدابیر په پام کې نیول شوي دي:
۱: په ۱۳۵ ورځو کې به د امریکايي ځواکونو شمېر ۸۶۰۰ تنو ورسېږي او ائتلافي ځواکونه به هم د همدې شمېرې تر سرحده راټیټیږي.
۲: امریکا، متحدین يې او ائتلافي ځواکونه به د افغانستان له ۵ اډو څخه خپل سرتېري وباسي.
که طالبان له نورو ډلو سره خپلې اړیکې پرې کړي، نو امریکا به لاندې ګامونه اوچتوي:
د ۲۰۲۰ کال د مارچ میاشتې تر شلمې نېټې پورې باید طالبان د افغان حکومت زر تنه زندانیان او همدارنګه به افغان حکومت د طالبانو پېنځه زره زندانیان له بنده خوشي کوي او په دې ترڅ کې د خپلمنځي خبرو موده هم په پام کې نیول شوې ده.
همدارنګه ویل شوي؛ امریکا به مرسته وکړي، چې افغان حکومت او طالبان په درې میاشتو کې د یو او بل ټول زندانیان خوشي کړي.
د خپلمنځي خبرو له پيل سره سم امریکا پر طالبانو د بندیزونو د لیرې کولو لړۍ څېړي. پدې معنا، چې که د سولې په خبرو کې پرمختګونه وشول؛ نو د ۲۰۲۰ کال د آګسټ میاشتې تر ۲۷ نېټې پورې به ټول بندیزونه له طالبانو لیرې کېږي.
امریکا همدرانګه د ملګرو ملتونو سازمان د امنیت شورا له دایمي غړیو غواړي، چې د طالبانو غړي له تور لیسته لیرې کړي.
په دې توګه به امریکا او متحدین يې هم ژمنه کوي، چې نور به د افغانستان ځمکني بشپړتیا ته درناوی کوي او د زور یا کومې بلې لارې به د دې هېواد په کورنیو چارو کې لاسوهنه نکوي.
طالبان به هم د امریکا او د دې هېواد د متحدینو پروړاندې د القاعده او نورو ډلو له لوري د افغانستان د خاورې د نه کاریدو لپاره لاندې اقدامات ترسره کوي:
۱: طالبان خپلو غړیو، القاعده او نورو ډلو ته اجازه نه ورکوي، چې د افغانستان له خاورې د امریکا پرضد استفاده وشي.
۲: طالبان هغو کسانو ته، چې د امریکا او متحدینو امنیت ته ګواښ دي؛ څرګند پیام ورکوي، چې په افغانستان کې ځای نلري او خپلو غړیو ته به امر کوي، چې له داسې ډلو سره همکاري ونکړي.
۳: طالبان به د ټولو هغو ډلو مخه نیسي، چې د امریکا او متحدینو امنیت ته ګواښ دي او نه به هغو کسانو ته اجازه ورکوي، چې د افغانستان په خاوره کې سرتېري جذب او یا ځان اکمال کړي.
۴: طالبان ژمن دي؛ له هغو ډلو سره، چې غواړي افغانستان ته پناه یوسي د نړیوالو قوانینو په رڼا کې عمل کوي، چې ونشي کولی د امریکا لپاره ګواښ جوړ کړي.
۵: طالبان هغو ډلو یا کسانو ته پاسپورت، ویزه، جواز یا د سفر اجازه نه ورکوي، چې د امریکا امنیت ګواښي.
دغه راز په هوکړه لیک کې راغلي، چې:
۱: امریکا به غوښتنه کوي، چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا دغه هوکړه تائید کړي.
۲: امریکا او طالبان به په خپل منځ کې د ښو اړیکو هڅې کوي او پر دې به تمرکز لري، چې له خپلمنځي خبرو وروسته کوم اسلامي دولت، چې جوړېږي؛ اړیکې به یې له امریکا سره ښې وي.
۳: امریکا کوښښ کوي، چې د افغانستان له نوي دولت سره خپلې اقتصادي اړیکې وساتي او په کورنیو چارو کې يې لاسوهنه ونکړي.
د امریکا ولسمشر دونالد ترمپ له طالبانو سره د سولې هوکړه له دې کبله ارزښتناکه ګڼي، چې په وینا یې د خپل تاریخ تر ټولو اوږده جګړه یې پای ته ورنږدې کړې او د افغانستان د تلپاتي ثبات او تاوتریخوالي د له منځه وړلو لپاره یې پلانونه د عملي کیدو په حال کې دي.
دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ په ارګ کې د کب پر ۱۰ چې د فبروري له ۲۹ سره برابره ده ولسمشر اشرف غني د طالبانو او امریکایانو د مشرانو د سولې هوکړې سره همهاله د ناټو له سرمنشي او د امریکا له دفاع وزیر سره د سولې یوه ګډه اعلامیه لاسلیک کړې ده.
تازه خبرونه
د سالنګونو لویې لارې د ۱۵ کیلومټره سړک د بیارغونې تړون لاسلیک شو
د یاد وزارت د ویاند محمد اشرف حقشناس د څرګندونو له مخې؛ دا لاره د اولنګ له سیمې پیلېږي او د جبلالسراج تر سیمې غځېږي، چې د ۱۵ کیلومټره پر اوږدوالي او ۱۲ مټره پر سور به قیر او بیاورغول شي.
د ټولګټو چارو وزارت ویلي، د سالنګونو لویې لارې اړوند د سویلي سالنګ د ۱۵ کیلومټره سړک د بنسټیزې بیارغونې تړون له ودانیز او سړک جوړونې شرکت سره د څه باندې ۱.۲ میلیارډ افغانیو پر ارزښت لاسلیک شوی دی.
د یاد وزارت د ویاند محمد اشرف حقشناس د څرګندونو له مخې؛ دا لاره د اولنګ له سیمې پیلېږي او د جبلالسراج تر سیمې غځېږي، چې د ۱۵ کیلومټره پر اوږدوالي او ۱۲ مټره پر سور به قیر او بیاورغول شي.
حقشناس ویلي؛ په دې پروژه کې د ۵ نویو پلګوټو جوړول، د ۳۳ پلګوټو پراخول او د سړک ترڅنګ د ۶۰۰ مټرو ویالو جوړول هم شامل دي.
د ټولګټو چارو وزیر محمد عیسی ثاني د تړون د لاسلیک پر مهال ویلي، د سالنګونو لویه لار د هېواد له مهمو اقتصادي لارو څخه ده او باید چارې یې له معیارونو سره سمې او پخپل وخت بشپړې شي.
د نوموړي د څرګندونو له مخې؛ دا پروژه د سالنګونو د لویې لارې د اساسي بیارغونې د پراخ پلان یوه برخه ده، چې په سویلي، شمالي او خنجان–دوشي برخو کې روانه ده.
د سالنګونو لویه لار د هېواد له مهمو ټرانسپورټي او ټرانزیټي لارو څخه ده، چې شمالي ولایتونه له پلازمېنې کابل سره نښلوي او د خلکو د تګ راتګ، د سوداګریزو توکو او کرنیزو محصولاتو د لېږد رالېږد په برخه کې مهم رول لري.
International Sports
مسي د نړیوال جام په ګولوهنه کې ریکارډ جوړ کړ؛ ارجنټاین حذفي پړاو ته ولاړ
د ارجنټاین لوبډلمشر په دې حساسه لوبه کې دواړه ګولونه ووهل او خپل ټول ګولونه یې په نړیوال جام کې ۱۸ ته ورسول، چې له دې سره یې د جرمني د میروسلاو کلوزې د ۱۶ ګولونو ریکارډ مات کړ.
لیونل مسي د دوشنبې پر ورځ د اتریش پر وړاندې د ارجنټاین په ۲–۰ بریا کې دوه ګولونه ووهل او د نړیوال جام د تاریخ د تر ټولو ډېرو ګولونو ریکارډ یې جوړ کړ.
د ارجنټاین لوبډلمشر په دې حساسه لوبه کې دواړه ګولونه ووهل او خپل ټول ګولونه یې په نړیوال جام کې ۱۸ ته ورسول، چې له دې سره یې د جرمني د میروسلاو کلوزې د ۱۶ ګولونو ریکارډ مات کړ.
مسي، چې څو ورځې وروسته ۳۹ کلن کېږي. نوموړي سره له دې، چې د لوبې په پیل کې یې یوه پنالټي ضایع کړه؛ خو په مهمو شېبو کې یې ښه لوبه وکړه. د هغه کړنې ارجنټاین ته دا زمینه برابره کړه، چې د نړیوال جام په سیالیو کې خپل قوي پیل وساتي او د ۳۲ غوره لوبډلو پړاو ته ووځي.
مسي اته ځله د طلایيتوپ ګټونکی پاتې شوی، په نړیوال جام کې یې په پرلهپسې شپږو لوبو کې ګولونه وهلي او د دې پړاو د پېنځه ګولونو له لرلو سره د طلایيتوپ د سیالۍ په مخکښو لوبغاړو کې دی.
د افغانستان فوټبال مینهوال کولی شي د نړیوال جام سیالۍ پر ژوندۍ بڼه د آریانا ټلویزیون له لارې وګوري.
تازه خبرونه
د افغانستان په ځینو لرې پرتو سیمو کې ژوند «ستونزمن» شوی – ملګري ملتونه
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر(اوچا) ویلي، نږدې ۲۲ میلیون کسان په افغانستان کې بشري مرستو ته اړ دي؛ خو د ۲۰۲۶ز. کال لپاره له ۱.۷ میلیارډ ډالرو د اړتیا وړ بودجې یوازې ۱۴ سلنه تر اوسه برابر شوې ده.
ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی، چې په افغانستان کې د بشري ناورین له ژورېدو سره د هېواد په لرې پرتو سیمو کې ژوند ورځ تر بلې سخت شوی او په ځینو سیمو کې ان «ستونزمن» شوی دی. د دې ټولنې د څرګندونو له مخې؛ وچکالي، د خوړو ناامني او د بشري مرستو د بودجې سخت کمښت میلیونونه کسان له سختو ستونزو سره مخ کړي دي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر(اوچا) ویلي، نږدې ۲۲ میلیون کسان په افغانستان کې بشري مرستو ته اړ دي؛ خو د ۲۰۲۶ز. کال لپاره له ۱.۷ میلیارډ ډالرو د اړتیا وړ بودجې یوازې ۱۴ سلنه تر اوسه برابر شوې ده.
د اوچا د څرګندونو له مخې؛ اوږدمهاله وچکالۍ او د اوبو کمښت د هېواد په ګڼو کلیوالو سیمو کې ژوند ګډوډ کړی او ډېرې کورنۍ یې اړ کړي، چې خپل کورونه او کرنیزې ځمکې پرېږدي.
د اوچا یوې مسوولې اولګا چروکو ویلي، د بامیان په یوه کلي کې نږدې نیمايي اوسېدونکو سیمه پرېښې؛ ځکه نور د ځمکو د خړوبولو لپاره اوبه نشته او کرنیز حاصلات وچ شوي دي.
هغې د هغو کورنیو یادونه هم کړې، چې د ژوندي پاتې کېدا لپاره له ډېرو کمو امکاناتو سره شپې او ورځې سبا کوي.
نوموړې زیاته کړې، ځینې کورنۍ د سختې بېوزلۍ له کبله اړ شوي، چې پر ډېر ساده او ناکافي خوراک ژوند وکړي.
ملګرو ملتونو اټکل کړی، چې په افغانستان کې ۳.۷ میلیون ماشومان له سختې خوارځواکۍ کړېږي. مرستندویه بنسټونه خبرداری ورکوي، چې د خوارځواکۍ ډېرې پېښې ناوخته تشخیصېږي او یو شمېر ماشومان له روغتیايي خدمتونو مخکې خپل ژوند له لاسه ورکوي.
اوچا ویلي: سره له دې، چې بودجه کمه ده؛ مرستندویه ادارو خپلې هڅې روانې ساتي.
د روان کال د جنورۍ او اپریل ترمنځ شاوخوا ۵.۹ میلیون کسانو لږ تر لږه یو ډول بشري مرسته ترلاسه کړې، چې ۳.۵ میلیون کسانو ته یې خوراکي مرستې رسېدلې دي.
ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی، که نړیوالې مرستې زیاتې نهشي؛ نو په راتلونکو میاشتو کې به میلیونونه افغانان له لوږې، بېوزلۍ او بېځایه کېدو له زیات خطر سره مخ شي.
-
تازه خبرونه3 days agoافغانستان په قطر کې د مرګوني چاودنې له قربانیانو سره خواخوږي وښوده
-
تازه خبرونه3 days agoپه کابل کې د قطر سفارت د افغانستان او نړیوالې ټولنې د اړیکو په اړه ناسته وکړه
-
تازه خبرونه4 days agoپه افغانستان کې د بند پاتې پاکستاني لاریو د بېرته ستنېدا بهیر پیل شو
-
نړۍ3 days agoشمالي کوریا به خپل اټومي دریځ وساتي – کیم جونګ اون
-
International Sports3 days agoمسي د نړیوال جام په ګولوهنه کې ریکارډ جوړ کړ؛ ارجنټاین حذفي پړاو ته ولاړ
-
تازه خبرونه4 days agoله افغانستان سره تعامل د بېثباتۍ د مخنیوي لپاره اړین دی – قزاقي استازی
-
سوداگري2 days agoد افغانستان او هند تر منځ د سوداګرۍ د پراختیا لپاره د همکارۍ هوکړهلیک لاسلیک شو
-
تازه خبرونه3 days agoد افغانستان په ځینو لرې پرتو سیمو کې ژوند «ستونزمن» شوی – ملګري ملتونه

