سازمان ملل: فشارهای بشری و حقوق بشری در افغانستان رو به افزایش است

سازمان ملل متحد هشدار داده است که افغانستان با وجود حفظ کنترول کلی از سوی امارت اسلامی، همچنان با چالش‌های جدی بشری، اقتصادی، امنیتی و حقوق بشری روبه‌رو است.

در تازه‌ترین گزارش این سازمان که دوره ۲۲ می تا ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ را پوشش می‌دهد، آمده است که ثبات نسبی در افغانستان، خطرات فزاینده از جمله نگرانی‌های حقوق بشری، فشارهای اقتصادی، نیازهای بشری و تنش‌ها با پاکستان را پنهان کرده است.

سازمان ملل گفته است سیاست‌های امارت اسلامی همچنان نگرانی‌هایی را درباره حقوق زنان و دختران، محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان و مردان، بازداشت خبرنگاران، موارد گزارش‌شده نقض عفو عمومی و ادامه استفاده از مجازات‌های بدنی ایجاد کرده است.

بر اساس این گزارش، از اول می تا ۳۱ جولای، ۲ هزار و ۹۴۷ رویداد مرتبط با امنیت و مصونیت در افغانستان ثبت شده که در مقایسه با دوره مشابه در سال ۲۰۲۵، ۱۱ درصد افزایش را نشان می‌دهد. گروه‌های مخالف مسلح مسئولیت ۸۸ رویداد را در ۲۱ ولایت برعهده گرفته‌اند که ۵۵ مورد آن از سوی سازمان ملل تأیید شده است.

این حملات عمدتاً شامل کمین و حمله به پوسته‌ها و تأسیسات نظامی امارت اسلامی بوده است.

سازمان ملل همچنین از یک حمله انتحاری در بیرون یک مکتب پسرانه در کابل در ۵ جون خبر داده که هیچ گروهی مسئولیت آن را برعهده نگرفته است.

در بدخشان، جبهه موسوم به «سربازان وطن» در ۱۷ جولای برای مدت کوتاهی ساختمان‌های اداری ولسوالی یفتل پایین را تصرف کرد و سپس عقب‌نشینی کرد.

در ۲۴ جولای نیز جبهه آزادی افغانستان به یک پوسته امنیتی در ولسوالی زیباک حمله کرد، اما امارت اسلامی این حمله را دفع و کنترول خود را حفظ کرد.

گذرگاه افغانستان و پاکستان همچنان ناآرام گزارش شده و فعالیت طیاره‌های بی‌سرنشین، حملات هوایی، تیراندازی و درگیری در دو سوی گذرگاه ادامه داشته است.

سازمان ملل اعلام کرده است که از اول اپریل تا ۳۰ جون، ۳۹۹ غیرنظامی در افغانستان کشته یا زخمی شده‌اند که شامل ۵۷ کشته و ۳۴۲ زخمی است.

بر اساس این گزارش، حملات هوایی پاکستان در ۲۸ جون در کنر، پکتیکا و پکتیا، ۲۸ غیرنظامی را کشته و ۱۸۹ تن دیگر را زخمی کرده است. پاکستان گفته بود این حملات مواضع تروریست‌ها را هدف قرار داده، در حالی که امارت اسلامی این ادعاها را رد کرده است.

در ۳۰ جون، وزارت دفاع امارت اسلامی از حملات تلافی‌جویانه طیاره بی‌سرنشین علیه مواضع ادعایی داعش و گروه‌های مخالف امارت اسلامی در پاکستان خبر داد. مقام‌های پاکستانی عبور طیاره‌های بی‌سرنشین به داخل خاک این کشور را تأیید و اعلام کردند که آنها رهگیری شده‌اند.

سازمان ملل همچنین گزارش داده است که داعش مسئولیت حمله به یک پوسته نظامی در نورستان در ۳۰ جون را برعهده گرفته و یک مقام امارت اسلامی نیز در ۲۹ جولای در نزدیکی فیض‌آباد بدخشان کشته شده است.

فشارهای بشری

سازمان ملل گفته است کمک‌رسانی بشری در افغانستان با کمبود شدید بودجه روبه‌رو است. برنامه نیازها و پاسخ بشری افغانستان برای سال ۲۰۲۶، از مجموع ۱.۷ میلیارد دالر مورد نیاز، تنها ۵۱۳ میلیون دالر دریافت کرده که ۲۹.۹ درصد تأمین مالی شده است.

سازمان ملل پیش‌بینی کرده است که در سال ۲۰۲۶، ۱۳.۸ میلیون نفر در افغانستان با سطوح بحرانی یا اضطراری ناامنی غذایی روبه‌رو شوند. همچنین پیش‌بینی شده است که ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال و ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده با سوءتغذیه حاد مواجه شوند.

از اول جنوری تا ۲۲ آگست، نزدیک به ۱.۱۵ میلیون افغان به کشور بازگشته‌اند که شامل ۶۸۶ هزار و ۲۰۰ نفر از پاکستان و ۴۶۵ هزار نفر از ایران می‌شود. سازمان ملل گفته است بخش بزرگی از این بازگشت‌ها اجباری بوده و فشار بیشتری بر بازار کار و جوامع وارد کرده است.

این گزارش همچنین به برآورد یونسکو اشاره کرده که حدود ۲.۴ میلیون دختر افغان به‌گونه سیستماتیک از آموزش متوسطه محروم هستند.

بر اساس یک مطالعه یونیسف، محدودیت‌ها بر آموزش و مشارکت زنان در نیروی کار، سالانه دست‌کم ۸۴ میلیون دالر به افغانستان هزینه وارد می‌کند.

تعاملات منطقه‌ای

با وجود این چالش‌ها، افغانستان همچنان به تعاملات اقتصادی و دیپلماتیک منطقه‌ای ادامه داده است.

تاجران افغان و اوزبکستانی ۲۲ توافق‌نامه تجارتی به ارزش ۲۰۰ میلیون دالر امضا کرده‌اند و اوزبکستان با ساده‌سازی روند صدور ویزه برای بیماران افغان که برای درمان به این کشور سفر می‌کنند، موافقت کرده است.

افغانستان همچنین با ترکمنستان، ایران و هند درباره انرژی، همکاری‌های دوجانبه و زراعت گفتگو کرده است.

ترکمنستان اعلام کرده است که ساخت خط لوله گاز ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند (تاپی) به ۶۷ درصد پیشرفت رسیده است.

آنتونیو گوترش، سرمنشی سازمان ملل متحد، از امارت اسلامی خواسته است محدودیت‌های مربوط به زنان و دختران را لغو کند، از آزادی رسانه‌ها حفاظت کند، روند قانونی و حقوق بازداشت‌شدگان را رعایت کند، از نقض عفو عمومی نظامیان حفاظت کرده و قوانین بین‌المللی را رعایت کنند و تأکید کرده است که بازگشت افغان‌ها باید جلوگیری و استفاده از مجازات‌های بدنی را متوقف کند.

او همچنین از تمام طرف‌های درگیر در خصومت‌های افغانستان و پاکستان خواسته است از غیرنظامیان حفاظت کرده و قوانین بین‌المللی را رعایت کنند و تأکید کرده است که بازگشت افغان‌ها باید داوطلبانه، امن، با عزت و همراه با زمینه مناسب برای ادغام پایدار آنان باشد.