شماری از بانک‌های بزرگ ایران روز شنبه در پی یک حمله سایبری با اختلال گسترده در خدمات بانکی مواجه شدند.

براساس اعلام کمیته هماهنگی بانک‌های دولتی ایران، این حمله سایبری چهار نهاد مالی بزرگ از جمله بانک ملی ایران، بانک صادرات ایران و بانک تجارت را تحت تأثیر قرار داده است.

در نتیجه این رویداد، خدمات بانکداری آنلاین و موبایلی، دستگاه‌های خودپرداز (ATM)، پایانه‌های فروش (POS) و برخی تراکنش‌های بانکی با اختلال مواجه شدند.

مقام‌های ایرانی گفته‌اند که بررسی‌های فنی انجام‌شده تأیید می‌کند که علت این اختلالات یک حمله سایبری بوده است.

بانک‌های آسیب‌دیده اعلام کرده‌اند که تیم‌های فنی بلافاصله پس از شناسایی این حمله، اقدامات احتیاطی لازم را برای حفاظت از اطلاعات مشتریان و زیربنا‌های بانکی روی دست گرفته‌اند.

در همین حال، مسئولان کمیته هماهنگی بانک‌های دولتی ایران گفته‌اند که روند ترمیم و بازیابی سیستم‌ها آغاز شده و بخش زیادی از مشکلات برطرف شده است.

مقام‌ها همچنین تأکید کرده‌اند که تاکنون هیچ نشانه‌ای از دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مشتریان مشاهده نشده و گزارشی از نشت اطلاعات بانکی منتشر نشده است.

مجموعه‌ای از پژوهش‌های تازه ارائه‌شده در نشست انجمن امریکایی انکولوژی بالینی نشان می‌دهد که داروهای GLP-1 که به‌طور گسترده برای درمان شکر و کاهش وزن استفاده می‌شوند، ممکن است در کاهش خطر ابتلا به انواع مختلف سرطان و بهبود نتایج درمانی مریضان نقش داشته باشند.

براساس گزارش رویترز، شماری زیادی از مطالعه نشان داده است افرادی که از این داروها استفاده می‌کنند، در مقایسه با سایر مریضان، با خطر کمتر ابتلا به سرطان، کاهش پیشرفت بیماری، بقای بیشتر و پاسخ بهتر به برخی روش‌های درمانی روبه‌رو هستند.

در یکی از بزرگ‌ترین مطالعات که روی ۱۱۰ هزار زن انجام شد، پژوهشگران دریافتند زنانی که از داروهای GLP-1 استفاده کرده‌اند تا ۳۵ درصد کمتر در معرض ابتلا به سرطان پستان قرار داشته‌اند.

همچنین نتایج مطالعه‌ای دیگر روی بیش از ۱۲ هزار مریض نشان داده است که مصرف این داروها با کاهش چشمگیر گسترش سرطان به مراحل پیشرفته، به‌ویژه در سرطان‌های ریه، پستان، روده بزرگ و کبد، مرتبط بوده است.

پژوهشگران معتقدند کاهش التهاب مزمن، تنظیم سیگنال‌های انسولین و تأثیر احتمالی بر بیولوژی تومورها می‌تواند از عوامل مؤثر در این نتایج باشد.

با این حال، کارشناسان تأکید کرده‌اند که بیشتر این یافته‌ها بر مطالعات مشاهده‌ای استوار است و هنوز نمی‌توان به‌طور قطعی ثابت کرد که این دواها مستقیماً موجب بهبود نتایج سرطان می‌شوند. به گفته آنان، برای تأیید این موضوع انجام آزمایش‌های بالینی گسترده و تصادفی ضروری است.

داروهای GLP-1 که در ابتدا برای درمان دیابت طراحی شده بودند، پیش از این نیز فوایدی در کاهش وزن، بهبود سلامت قلب، درمان وقفه تنفسی در خواب و برخی اختلالات وابستگی به مواد از خود نشان داده‌اند.

ستاره‌شناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا، تا کنون واضح‌ترین تصویر از سطح یک سیاره فراخورشیدی سنگی (سیاره‌ای که در خارج از منظومه شمسی ما قرار دارد و به دور ستاره‌ای غیر از خورشید می‌چرخد) را به دست آورده‌اند؛ سیاره‌ای سوخته و بدون جو که دانشمندان می‌گویند شباهت زیادی به نسخه‌ای بزرگ‌تر از عطارد دارد.

این سیاره که با نام LHS 3844 b شناخته می‌شود و لقب «کوا‌کوا» به آن داده شده، طبق یک مطالعه که این هفته در مجله نیچر استرانومی منتشر شد، یک دنیای خشک، غیرقابل سکونت، با تغییرات شدید دما و بدون هیچ جو قابل تشخیص است.

پژوهشگران گفتند سطح این سیاره احتمالاً از سنگ‌های آتشفشانی تیره و «رگولیت» باستانی پوشیده شده است؛ لایه‌ای از خرده‌سنگ‌ها و مواد سطحی که طی میلیاردها سال در اثر برخورد مداوم تابش‌های کیهانی و میکرومتابلورها شکل گرفته است.

لارا کریدبرگ، ستاره‌شناس و نویسنده ارشد این پژوهش گفت: «این سیاره جای خوشایندی نیست. یک صخره جهنمی و بایر است — بسیار بیشتر شبیه عطارد تا زمین.»

سیاره LHS 3844 b در فاصله حدود ۴۹ سال نوری از زمین قرار دارد و به دور یک ستاره کوتوله سرخ کوچک می‌چرخد. این سیاره هر ۱۱ ساعت یک بار یک دور کامل به دور ستاره‌اش می‌زند و به صورت «قفل جزر و مدی» است؛ یعنی همیشه یک طرف آن به سمت ستاره قرار دارد و طرف دیگر همیشه در تاریکی باقی می‌ماند — مشابه وضعیتی که ماه نسبت به زمین دارد.

دانشمندان دریافتند که سمت روز این سیاره به حدود ۷۲۵ درجه سانتی‌گراد (۱۳۴۰ درجه فارنهایت) می‌رسد، در حالی که در سمت شب تقریباً هیچ گرمای قابل تشخیص وجود ندارد.

پژوهشگران با استفاده از ابزارهای فروسرخ تلسکوپ جیمز وب توانستند نور مستقیم بازتاب‌شده از سطح سیاره را تحلیل کنند — دستاوردی مهم در علم سیارات فراخورشیدی.

سباستین زیبا، نویسنده اصلی این تحقیق گفت: «سنگ‌های مختلف مانند جوها دارای امضای طیفی متفاوت هستند. سنگ‌های آتشفشانی تیره مانند بازالت، بسیار بهتر از سنگ‌های روشن‌تر مانند گرانیت با داده‌های ما مطابقت داشتند.»

این یافته‌ها مرحله تازه‌ای در پژوهش سیارات فراخورشیدی را نشان می‌دهد؛ مرحله‌ای که در آن دانشمندان از مطالعه صرف جو سیارات فراتر رفته و مستقیماً به بررسی زمین‌شناسی و ترکیب سطح آن‌ها می‌پردازند.

از زمان آغاز فعالیت در سال ۲۰۲۲، تلسکوپ جیمز وب درک دانشمندان از سیارات خارج از منظومه شمسی را دگرگون کرده و به آن‌ها کمک کرده است ترکیب شیمیایی جوها، الگوهای آب‌وهوایی و اکنون حتی ویژگی‌های سطحی این جهان‌های دوردست را بررسی کنند.

پژوهشگران گفتند نبود جو در LHS 3844 b به این معناست که هیچ محافظتی در برابر تابش‌های شدید ستاره‌ای وجود ندارد و تقریباً هیچ امکان وجود آب مایع — که یکی از عناصر اساسی حیات است — وجود ندارد.

سباستین زیبا در پایان گفت: «در مجموع، این تقریباً به طور قطع یک دنیای قابل سکونت نیست.»