رسانه‌های ایرانی گزارش داده‌اند که ترانزیت کالاهای تاجران افغان از طریق بندر شیخ ابونصر فراهی در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۱۰۰ درصد افزایش یافته است؛ موضوعی که به گفته مقام‌های ایرانی، جایگاه این گذرگاه را در تجارت و ترانزیت منطقه‌ای تقویت می‌کند.

به گزارش ایرنا، محمد کوه‌گرد، رئیس عمومی گمرکات ولایت خراسان جنوبی ایران، گفته است که در این مدت ۸۰۵ هزار تُن کالاهای تاجران افغان از طریق بندر شیخ ابونصر فراهی ترانزیت شده است.

به گفته او، در همین مدت ۸۵ هزار تُن کالا نیز در چارچوب رویه ترانزیت مبدأ از گمرک ماهیرود عبور کرده که وزن آن در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته بیش از ۱۳۰۰ درصد افزایش داشته است.

کوه‌گرد اضافه کرد: در این رویه، تشریفات مربوط به کالاهای تجار افغانستان در گمرک ماهیرود انجام می‌شود و کالاها از این مسیر به کشورهای مقصد مورد نظر تجار انتقال می‌یابند.

این مقام ایرانی گفت که بیش از ۶۵ کیلومتر از مسیر ماهیرود تا فراه افغانستان اسفالت شده است؛ مسیری که تکمیل آن می‌تواند زمان انتقال کالا و هزینه‌های حمل‌ونقل میان دو کشور را کاهش دهد.

در همین حال، رئیس اتاق تجارت بیرجند ایران گفته است که افغانستان مهم‌ترین بازار هدف و شریک تجارتی خراسان جنوبی به شمار می‌رود و توسعه روابط تجارای با افغانستان، تسهیل واردات و رفع موانع گمرکی می‌تواند به گسترش مبادلات دو کشور کمک کند.

فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی ایران، در نشست تخصصی دهلیز ترانس‌افغان در شهر آستانه، پایتخت قزاقستان، خواستار گسترش خط آهن افغانستان از هرات تا مرز ترمذ ازبیکستان شده است.

خانم صادق گفته است که ایران در حال بررسی راه‌های گسترش ارتباطات ریلی با افغانستان و ازبیکستان است و این مسیر در نهایت باید به شبکه خطوط آهن آسیای مرکزی و چین وصل شود.

به گفته او، توسعه این مسیر می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای انتقال کالا و دسترسی کشورهای منطقه به آب‌های آزاد فراهم کند.

وزیر راه و شهرسازی ایران همچنان پیشنهاد کرده است که کشورهای واقع در مسیر دهلیز ایران، افغانستان، تاجیکستان، قرغیزستان و چین، در چارچوب سازمان همکاری‌های اقتصادی (اکو)، هرچه زودتر نشستی برگزار کنند تا میکانیزم‌های عملی تطبیق این طرح مشخص شود.

صادق با اشاره به توافق ترانزیتی بندر چابهار میان ایران، افغانستان و هند گفته است که این بندر ظرفیت گسترش انتقال کالا از افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی به بازارهای بین‌المللی را دارد.

او همچنین اتصال ریلی افغانستان به ترکیه و اروپا از مسیر سرخس و رازی و دسترسی به منطقه قفقاز و بحر سیاه از مسیر سرخس و جلفا را از طرح‌های قابل پیگیری در شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای دانسته است.

در همین حال، وزارت فواید عامه افغانستان گفته است که این کشور ظرفیت‌های قابل توجهی برای اتصال منطقه‌ای دارد و از سرمایه‌گذاری همه کشورها، به‌شمول ایران، در بخش توسعه خطوط آهن و تسهیلات ترانزیتی استقبال می‌کند.

این وزارت افزوده است که افغانستان برای همکاری در زمینه گسترش خطوط آهن و تقویت همکاری‌های ترانزیتی آمادگی دارد.

در نشست دهلیز ترانس‌افغان در آستانه، وزیران ترانسپورت ایران، ازبیکستان، پاکستان و قزاقستان و رئیس اداره خط آهن امارت اسلامی افغانستان حضور داشتند.

محسن رکنی، مدیر ترمینل مرزی دوغارون می‌گوید که گذرگاه دوغارون در نیمهٔ نخست سال جاری، با سهم ۷۰ درصدی از صادرات ایران به افغانستان، جایگاه نخست را در میان گذرگاه‌های مرزی ولایت خراسان رضوی به خود اختصاص داده است.

بر بنیاد این معلومات، دوغارون ۳۴ درصد از واردات کالا و ۲۰ درصد از ترانزیت ورودی کالا از افغانستان به ایران را نیز به خود اختصاص داده است.

به گفته‌ی آقای رکنی مصالح ساختمانی، آهن‌آلات، مواد غذایی، میوه و سبزیجات و فرآورده‌های نفتی از مهم‌ترین کالاهای صادراتی از این مسیر به افغانستان اند.

این گذرگاه در نزدیکی شهر تایباد و در امتداد مرز افغانستان قرار دارد و یکی از مسیرهای مهم دادوستد و انتقال کالا میان دو کشور به شمار می‌رود.