اخراج گسترده مهاجران؛ نگرانی عمیق جامعه افغان در تاجکستان

نشریه اوراسیانت گزارش داده است که در پی اخراج صدها مهاجر افغان از تاجکستان، جامعه مهاجران در این کشور در وضعیت ترس و بی‌اعتمادی به سر می‌برند. بسیاری از خانواده‌ها ماه‌هاست فرزندان خود را از هراس بازداشت و اخراج احتمالی، از خانه بیرون نمی‌گذارند.

یک مهاجر ۵۳ ساله افغان در شهر وحدت به «اوراسیانت» گفته است که پس از بازداشت و اخراج ناگهانی پسرکاکایش توسط نیروهای تاجک، خانواده او در وضعیت اضطراب کامل زندگی می‌کند. به گفته او، پسرکاکایش که امارت اسلامی از پیشینه کاری‌اش در حکومت پیشین باخبرند، اکنون در افغانستان پنهان زندگی می‌کند.

آمارهای کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان (UNHCR) نشان می‌دهد که تنها در تابستان امسال، دست‌کم ۱۲۸۸ افغان از تاجکستان اخراج شده‌اند؛ از آن جمله ۱۱۵۲ تن‌شان پناهجو و دارنده اسناد معتبر پناهندگی بوده‌اند. این اقدام بخشی قابل توجه از جامعه مهاجران افغان را که شمارشان میان ۱۰ تا ۱۳ هزار نفر تخمین زده می‌شود، تحت تأثیر قرار داده است.

مقام‌های تاجکستان بر تخطی‌های حقوقی، استفاده از اسناد جعلی و نقض قوانین مهاجرتی تأکید کرده‌اند، اما بسیاری از مهاجران می‌گویند حتی آنانی که اسناد قانونی داشتند، بازداشت و اخراج شده‌اند. برخی مهاجران می‌افزایند که ناآگاهی تازه‌واردان از قوانین و قواعد نانوشته اجتماعی، دلیل اصلی برخوردهای اخیر بوده است.

با آن‌که شماری از مهاجران رفتار مقام‌های تاجک را نسبت به ایران و پاکستان «محترمانه‌تر» توصیف می‌کنند، موج اخراج‌ها جامعه مهاجران را «شدیداً لرزان» ساخته است. سازمان‌های حامی مهاجران هشدار می‌دهند که بازگرداندن اجباری شهروندان افغان به کشوری که ممکن است با خطر تعقیب و آزار روبه‌رو شوند، نقض صریح قوانین بین‌المللی است.

کمیشنری عالی پناهندگان سازمان ملل خواستار توقف بازگرداندن اجباری افغان‌ها شده و تأکید کرده است که وضعیت امنیتی افغانستان هنوز برای بسیاری از گروه‌ها تهدیدآمیز است.

به گزارش اوراسیانت با آن‌که تاجکستان در سال‌های گذشته از پذیرش مهاجران افغان حمایت نشان داده بود، اکنون سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری را در پیش گرفته است؛ سیاست‌هایی که به گفته ناظران، از عوامل منطقه‌ای و تغییر در معادلات سیاسی ـ از جمله رابطه نزدیک دوشنبه با مسکو و تحولات اخیر در قبال امارت اسلامی ـ تأثیر پذیرفته است.