رسانه‌های پاکستانی گزارش داده اند که، روند بازگرداندن مهاجرین افغان از منطقه خیبر پس از رخصتی‌های عید از سر گرفته شده است؛ در حالی که ادامه بسته‌ماندن گذرگاه تورخم، مشکلات گسترده‌ای را برای باشندگان مناطق دوطرف خط فرضی دیورند، تاجران، رانندگان و شهروندان پاکستانی گیرمانده در افغانستان ایجاد کرده است.

براساس گزارش‌ها، از ۱۷ سپتمبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از یک میلیون و ۱۷۷ هزار مهاجر افغان به کشور بازگردانده شده‌اند. در مرحله کنونی این روند که از ۲۸ فبروری آغاز شده، بیش از ۸۲ هزار و ۵۰۰ شهروند افغان اخراج شده‌اند.

مقام‌های پاکستانی گفته‌اند که تنها در ولسوالی خیبر، ۱۲۰۸ مهاجر افغان در چارچوب این برنامه به افغانستان بازگردانده شده‌اند. همچنین ۴۲ پرونده مربوط به اقامت غیرقانونی شهروندان افغان ثبت و پس از طی مراحل قانونی، افراد بازداشت‌شده از طریق گذرگاه تورخم اخراج شده‌اند.

در مناطق باړه، جمرود و لندی کوتل نیز ۴۴ دکان مربوط به شهروندان افغان به اتهام فعالیت تجاری غیرقانونی مسدود شده است.

در همین حال، بسته‌ماندن طولانی‌مدت گذرگاه تورخم بر تجارت و حمل‌ونقل میان دو کشور تأثیر منفی گذاشته است. مسئولان اتحادیه ترانسپورت پاکستان می‌گویند که سرنوشت صدها راننده، کمک‌راننده و وسایط پاکستانی که در افغانستان گیر مانده‌اند، همچنان نامشخص است.

به گفته این اتحادیه، فهرست ۵۶۰ راننده و کمک‌راننده و ۹۰۰ موتر باربری یک ماه پیش به مقام‌ها سپرده شده، اما تاکنون پیشرفتی در حل این مشکل به‌وجود نیامده است.

همزمان، یک جرگه بزرگ در لندی کوتل با حضور نمایندگان احزاب سیاسی، تاجران، اتحادیه‌های ترانسپورتی و بزرگان قومی برگزار شد. اشتراک‌کنندگان هشدار دادند که اگر شهروندان، محصلان و وسایط پاکستانی گیرمانده در افغانستان اجازه بازگشت پیدا نکنند، پس از عید دست به اعتراض خواهند زد.

آنان تأکید کردند که در صورت ادامه وضعیت موجود، احتمال مسدود شدن شاهراه پاکستان-افغانستان و حتی توقف روند اخراج مهاجرین افغان نیز وجود دارد.

سازمان جهانی صحت (دبلیو‌اچ‌او) با ابراز نگرانی از افزایش مصرف تمباکو در افغانستان، خواستار تلاش‌های جدی‌تر برای حفاظت از شهروندان در برابر پیامدهای ناگوار این ماده شده است.

این سازمان به مناسبت «روز جهانی بدون تمباکو» (۳۱ می) اعلام کرده است که مبارزه با مصرف تمباکو یک مسئولیت مشترک بوده و برای ساختن آینده‌ای سالم‌تر در افغانستان ضروری است.

دکتر ادوین سِنیزا سالوادور، نماینده سازمان جهانی صحت در افغانستان، در پیام خود تأکید کرده است که صنعت تمباکو با استفاده از شیوه‌های فریبنده، از جمله افزودن طعم‌های شیرین، تلاش می‌کند خطرات محصولات خود را پنهان کند؛ اقدامی که به‌ویژه جوانان را هدف قرار می‌دهد.

بر اساس معلومات سازمان جهانی صحت افغانستان، از هر چهار بزرگسال در کشور، یک نفر از تمباکو استفاده می‌کند و ناسوار همچنان رایج‌ترین نوع مصرف در افغانستان به شمار می‌رود. این نهاد همچنین نسبت به افزایش مصرف تمباکو در میان جوانان، به‌ویژه پسران نوجوان، ابراز نگرانی کرده است.

متخصصان صحی هشدار می‌دهند که مصرف تمباکو، چه به شکل دودکردنی و چه بدون دود، می‌تواند سبب بیماری‌های جدی از جمله سرطان، امراض قلبی و مشکلات تنفسی شود. آنان تأکید می‌کنند که آغاز زودهنگام مصرف تمباکو خطر اعتیاد و بیماری‌های مزمن را در آینده به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

سازمان جهانی صحت گفته است که افغانستان با چالش‌های جدی در زمینه نبود آگاهی عامه و فقدان سیاست‌های مؤثر ملی در کنترول تمباکو روبه‌رو است.

بر اساس گزارش «توبکو اتلس»، سالانه بیش از ۹ هزار نفر در افغانستان بر اثر بیماری‌های مرتبط با تمباکو جان خود را از دست می‌دهند. همچنین هزینه اقتصادی مصرف تمباکو در کشور بیش از ۹.۲ میلیارد افغانی (حدود ۱۳۰ میلیون دالر) در سال برآورد شده است.

مسئولان صحی بر ضرورت کمپاین‌های آگاهی‌دهی، تقویت قوانین کنترولی و ایجاد محیط‌های عاری از دود تأکید کرده‌اند تا مصرف تمباکو کاهش یافته و نسل‌های آینده در برابر خطرات آن محافظت شوند.

یان ایگلن، رئیس مؤسسه هیئت ناروی برای مهاجرین، می‌گوید میلیون‌ها غیرنظامی در ایران، از جمله مهاجرین افغان، به شدت تحت تأثیر جنگ اخیر قرار گرفته‌اند که ویرانی‌های گسترده‌ای را به جا گذاشته و نیازهای بشردوستانه را عمیق‌تر کرده است.

ایگلن در پستی در ایکس گفت که طی سفرش به ایران شاهد تأثیر جنگ بر خانواده‌های ایرانی و مهاجرین افغان بوده است.

به گفته ایگلن، ده‌ها هزار خانه غیرنظامیان در این جنگ آسیب دیده یا ویران شده، در حالی که صدها مکتب و مرکز صحی نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌است. وی افزود که آسیب به زیربنا‌های حیاتی غیرنظامی، شرایط انسانی را بدتر کرده است.

رئیس سازمان هیئت ناروی برای مهاجرین گفت که ۳.۲ میلیون نفر در طول درگیری مجبور به فرار از خانه‌های خود شده‌اند، از جمله شهروندان ایرانی و مهاجرین افغان. او خاطرنشان کرد که دیگران قادر به ترک خانه‌های خود نبودند و در مناطقی نزدیک به حملات هوایی گیر ماندند.

ایگلن گفت هزاران نفر در جریان این درگیری کشته یا زخمی شدند، در حالی که حدود ۱۷ میلیون متعلم نتوانستند به گونه حضوری در صنف شرکت کنند