سازمان ملل متحد اعلام کرده است که فعالیت‌هایش را در گذرگاه اسلام‌قلعه، در سرحد افغانستان و ایران، به‌دلیل وضع محدودیت‌های تازه از سوی امارت اسلامی بر کار زنان افغان، به‌طور موقت متوقف کرده است.

اندریکا راتواته هماهنگ‌کننده امور بشردوستانه سازمان ملل متحد برای افغانستان، روز سه‌شنبه به خبرگزاری فرانسه گفته است: «سازمان ملل و نهادهای همکار امروز فعالیت‌های خود را در گذرگاه اسلام‌قلعه متوقف کردند، پس از آن‌که محدودیت‌های تازه‌ای وضع شد که مانع از فعالیت کارمندان زن افغان در این نقطه سرحدی می‌شود.»

وی افزود که این محدودیت‌ها «چالش‌های فوری عملیاتی» ایجاد کرده و «خطرات بیشتری را برای بازگشت‌کنندگان، به‌ویژه زنان و دختران» به‌همراه دارد.

اسلام‌قلعه یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های مرزی میان افغانستان و ایران است که عمدتاً افغان‌های بازگشتی از ایران از آن عبور می‌کنند. بر بنیاد آمار سازمان ملل، بیش از ۶۰ درصد بازگشت‌کنندگان از این مسیر را زنان تشکیل می‌دهند.

راتواته تأکید کرد:«بدون حضور کارمندان زن، ما نمی‌توانیم خدمات انسانی را برای زنان و کودکان بازگشتی با عزت و احترام ارائه کنیم.»

در سال ۲۰۲۲، امارت اسلامی فعالیت زنان در سازمان‌های غیردولتی را ممنوع اعلام کردند و در سال ۲۰۲۳ این محدودیت را به نهادهای وابسته به سازمان ملل نیز گسترش دادند. هرچند زنان در برخی بخش‌ها یا از راه دور اجازهٔ کار دارند، اما کارمندان زن افغان سازمان ملل در دو ماه گذشته مجبور به کار از خانه شده‌اند.

به گفته سازمان ملل، از آغاز سال روان میلادی تا کنون بیش از ۱.۲ میلیون افغان از طریق اسلام‌قلعه از ایران به کشور بازگشته‌اند که بخشی از ۲.۲ میلیون بازگشت‌کننده از کشورهای همسایه به افغانستان هستند.

روزا اوتونبایوا، رئیس هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، پیش‌تر وضعیت در اسلام‌قلعه را «آزمون انسانیت جمعی» خوانده و هشدار داده بود که بسیاری از بازگشت‌کنندگان، به‌ویژه زنان، با فقر، تروما و کمبود دسترسی به خدمات اساسی روبه‌رو هستند.

او تأکید کرده بود که افغانستان «به‌تنهایی نمی‌تواند این بحران را مدیریت کند» و بی‌توجهی جامعه جهانی «به بهای از دست رفتن جان‌ها و افزایش بی‌ثباتی» تمام خواهد شد.