یوناما اعلام کرده است که تغییرات اقلیمی تأثیرات فزاینده‌ای بر نیازهای بشردوستانه و معیشت مردم در افغانستان گذاشته است.

این موضوع در یک سلسله سیمینارهای آنلاین که در اواخر سال ۲۰۲۵ با همکاری ساموئل هال برگزار شد، مورد بحث قرار گرفت. در این نشست‌ها، کارشناسان افغان، نهادهای بشردوستانه، سازمان‌های ملل متحد و نمایندگان جامعه مدنی درباره چالش‌های محیط‌زیستی و راهکارهای ممکن تبادل نظر کردند.

اشتراک‌کنندگان هشدار دادند که افغانستان از جمله آسیب‌پذیرترین کشورها در برابر تغییرات اقلیمی است و در حال حاضر پیامدهایی چون افزایش بی‌جاشدگی، تشدید ناامنی غذایی و فشار بر منابع طبیعی به‌گونه جدی احساس می‌شود.

بر بنیاد این بحث‌ها، نزدیک به ۷۰ درصد جمعیت کشور به زراعت وابسته‌اند؛ بخشی که به‌شدت تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار دارد. همچنین کاهش منابع آب و افت سطح آب‌های زیرزمینی در شهرهایی مانند کابل و وقوع سیلاب‌های غیرقابل پیش‌بینی، از چالش‌های عمده عنوان شده است.

در این نشست‌ها همچنان بر پیوند میان تغییرات اقلیمی و افزایش مهاجرت‌های داخلی و فرامرزی تأکید شده و خواستار اقدام فوری، هماهنگ و مبتنی بر شواهد برای مقابله با این بحران شده‌اند.

سازمان غذا و زراعت ملل متحد هشدار داده است که افغانستان در زمستان جاری با بارندگی کمتر از حد معمول، درجه حرارت بالاتر و کمبود شدید برف روبه‌رو خواهد شد؛ وضعیتی که می‌تواند زراعت، منابع آب و امنیت غذایی را به‌طور جدی تحت تأثیر قرار دهد.

بر اساس گزارش فصلی این نهاد برای دسمبر ۲۰۲۵ تا فبروری ۲۰۲۶، فصل زمستان با کمبود بارندگی آغاز شده و کمبود رطوبت خاک همچنان ادامه دارد.

بر اساس گزارش، میزان ذخیره برف در کوهستان‌ها به پایین‌ترین سطح خود در ۲۵ سال گذشته رسیده و این موضوع نگرانی‌ها را درباره کمبود آب برای آبیاری در بهار سال آینده، به‌ویژه در مناطق کشت گندم، افزایش داده است.

این گزارش هشدار می‌دهد که ادامه خشکسالی می‌تواند باعث تأخیر در کشت گندم للمی، کاهش محصولات زراعتی، تضعیف چراگاه‌ها و آسیب به مالداری شود. همچنین میلیون‌ها نفر ممکن است با ناامنی شدید غذایی روبه‌رو شوند.

سازمان غذا و زراعت ملل متحد خواستار نظارت دقیق بر وضعیت اقلیم و اتخاذ اقدامات فوری حمایتی برای کاهش پیامدهای این بحران شده است.

ایران با شدیدترین بحران آب در چند دهه اخیر روبه‌رو است. مقام‌های این کشور هشدار داده‌اند که در صورت ادامه خشک‌سالی، تهران با جمعیتی بیش از ۱۰ میلیون نفر ممکن است به‌زودی غیرقابل‌سکونت شود.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، هشدار داده است که اگر تا ماه دسمبر بارندگی صورت نگیرد، دولت مجبور به وضع محدودیت در استفاده از آب در تهران خواهد شد. او علت بحران را سیاست‌های نادرست دولت‌های پیشین، تغییرات اقلیمی و مصرف بی‌رویه عنوان کرده است.

کارشناسان می‌گویند سال‌ها سوء‌مدیریت، حفر چاه‌های غیرقانونی و ساخت‌وساز بی‌رویه بندها سبب کاهش شدید ذخایر آبی شده است. با آن‌که هنوز نشانه‌ای از اعتراض‌های مردمی دیده نمی‌شود، کمبود آب فشار زیادی بر خانواده‌ها و اقتصاد آسیب‌دیده ایران وارد کرده است.

به گفته مقام‌های حکومتی، سطح آب در پنج بند اصلی تهران تقریباً نصف شده و بند امیرکبیر تنها ۸ درصد پر است. در سراسر کشور نیز ۱۹ بند بزرگ کاملاً خشک شده‌اند.

در شهرهای بزرگ مانند مشهد و اصفهان، شهروندان از فشار پایین آب، قطعی‌های مکرر و نبود مدیریت مؤثر شکایت دارند. هم‌زمان، مقام‌ها می‌گویند تغییرات اقلیمی و افزایش درجه حرارت سبب تبخیر سریع‌تر منابع آبی شده است.

دولت برای مقابله با بحران، کاهش فشار آب، انتقال ذخایر از دیگر بندها و تشویق مردم به استفاده از ذخیره‌گاه‌های شخصی را آغاز کرده، اما بسیاری از شهروندان این اقدامات را ناکافی می‌دانند.