عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده که به دنبال آتش‌بس در لبنان، عبور و مرور تمامی کشتی‌های تجارتی از تنگه هرمز برای مدت باقی‌مانده آتش‌بس به‌گونه کامل باز شده است.

آقای عرقاچی در ایکس افزوده است که تنگه هرمز از طریق مسیر هماهنگ‌شده‌ای که قبلاً از سوی اداره بنادر و دریانوردی ایران اعلام شده بود، بازگشایی شده است.

از سویی هم، دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده امریکا، در شبکه اجتماعی ایکس از بازگشایی کامل تنگه هرمز از سوی ایران تشکر کرد.

خبرگزاری رویترز گزارش داده است که چین در تلاش است نقش دیپلماتیک خود را در قبال جنگ ایران تقویت کند، در حالی‌که خود را برای نشست مهم ماه آینده با رئیس‌جمهور امریکا دونالد ترمپ آماده می‌سازد.

بر اساس این گزارش، دیدار ماه می میان شی جین‌پینگ و ترمپ، مسیر سیاست خارجی بیجنگ در قبال بحران خاورمیانه را تحت تأثیر قرار داده است؛ در حالی‌که چین به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت جهان، تلاش دارد امنیت انرژی خود را نیز حفظ کند.

مقام‌ها و تحلیلگران گفته‌اند که چین با حفظ تماس‌های دیپلماتیک با تهران و واشنگتن، تلاش دارد از یک‌سو نقش میانجی را تقویت کند و از سوی دیگر روابط خود را با هر دو طرف متوازن نگه دارد.

به گفته منابع آگاه، چین در آستانه نشست با امریکا، بر موضوعات اقتصادی و تجارتی تمرکز دارد و ممکن است درباره خرید طیاره‌های بوئینگ و محصولات زراعتی نیز توافق‌هایی صورت گیرد.

در همین حال، گزارش‌ها می‌افزایند که بیجنگ از انتقاد مستقیم در قبال سیاست‌های واشنگتن در قبال ایران خودداری کرده و بیشتر بر «ثبات و کاهش تنش» تأکید دارد.

تحلیلگران معتقدند که چین تلاش دارد با ایجاد روابط متوازن با کشورهایی مانند ایران و هم‌زمان حفظ تعامل با امریکا، موقعیت ژئوپولیتیکی خود را تقویت کند.

با این حال، برخی کارشناسان می‌گویند که توانایی چین در تأثیرگذاری مستقیم بر تحولات خاورمیانه محدود است و نقش آن بیشتر دیپلماتیک و غیرنظامی باقی مانده است.

خبرگزاری رویترز در گزارشی به بررسی این موضوع پرداخته است که آیا ایران از نظر حقوقی می‌تواند بر عبور و مرور کشتی‌ها در تنگه هرمز پول وضع کند یا خیر.

بر اساس این گزارش، تهران در تلاش است تا با وضع پول بر کشتی‌ها، در هماهنگی با سپاه پاسداران، کنترول بیشتری بر تنگه هرمز ایجاد کند و عبور امن کشتی‌ها را تضمین نماید.

تنگه هرمز چیست؟

تنگه هرمز آب‌راهی است که خلیج فارس را به خلیج عمان وصل می‌کند و در آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد. این مسیر یکی از مهم‌ترین شاهراه‌های انتقال انرژی در جهان محسوب می‌شود و حدود ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند.

طول این آب‌راه حدود ۱۶۷ کیلومتر است و در باریک‌ترین نقطه آن، دو کانال رفت و برگشت برای کشتی‌ها با یک منطقه حائل جدا شده وجود دارد.

رویترز می‌نویسد که ایران پس از حملات امریکا و اسرائیل، این مسیر را عملاً محدود کرده و خواستار دریافت پول به‌عنوان یکی از شرایط پایان تنش‌ها شده است. با این حال، وضعیت عملی دریافت این پول هنوز مشخص نیست.

قانون بین‌المللی چه می‌گوید؟

کنوانسیون سازمان ملل درباره حقوق دریاها که در سال ۱۹۸۲ تصویب و از ۱۹۹۴ اجرایی شده، حق «عبور ترانزیتی» بدون مانع را در تنگه‌های بین‌المللی تضمین می‌کند.

این معاهده به کشورهای ساحلی اجازه تنظیم عبور در محدوده آب‌های سرزمینی را می‌دهد، اما باید عبور بی‌ضرر کشتی‌ها را نیز تضمین کنند.

با این حال، ایران و ایالات متحده این کنوانسیون را امضا نکرده‌اند، موضوعی که بحث‌های حقوقی درباره الزام‌آور بودن آن را پیچیده‌تر ساخته است.

امکان چالش پول

رویترز گزارش می‌دهد که هیچ سازوکار اجرایی مستقیم برای اعمال کنوانسیون سازمان ملل درباره حقوق دریاها وجود ندارد. هرچند دادگاه‌های بین‌المللی می‌توانند رأی صادر کنند، اما توان اجرایی مستقیم ندارند.

در عین حال، کشورها و شرکت‌ها می‌توانند با تغییر مسیر کشتی‌ها یا اعمال تحریم‌های هدفمند علیه نهادهای مرتبط با پرداخت پول، با این اقدام مقابله کنند.

این گزارش می‌افزاید که برخی شرکت‌ها هم‌اکنون در حال بررسی مسیرهای جایگزین برای عبور از تنگه هرمز هستند.