حوثی‌های یمن امروز پنجشنبه اعلام کردند که در یک عملیات نظامی دو نفتکش عربستان سعودی را هدف قرار داده‌اند. ساعاتی بعد، خبرگزاری دولتی عربستان نیز تأیید کرد که یکی از این نفتکش‌ها در پی حمله، هنگام عبور از بحر الاحمر، دچار آتش‌سوزی شده است.

خبرگزاری دولتی عربستان به نقل از یک منبع در اداره عمومی ترانسپورت این کشور گزارش داد که در نتیجه این حمله، بخش جلویی نفتکش Encelia آتش گرفت، اما تمامی خدمه در سلامت هستند. این خبرگزاری به هویت عامل حمله اشاره‌ای نکرد.

به گفته این منبع، نیروهای امدادی و مسئولان مربوطه کشتی و خدمه آن را ایمن کرده‌اند و برای جلوگیری از هرگونه آلودگی محیط زیستی در بحر نیز اقدامات لازم انجام شده است. مقام‌های سعودی این حمله را نقض آشکار قوانین بین‌المللی دانسته‌اند.

حوثی‌ها در بیانیه خود اعلام کردند که نفتکش‌های Encelia و Layla را هدف قرار داده‌اند. این گروه مدعی شد که این دو کشتی با نادیده گرفتن محاصره بحری اعلام‌شده از سوی حوثی‌ها علیه عربستان در بحر الاحمر، مقررات را نقض کرده بودند. به گفته حوثی‌ها، این حمله با استفاده از چندین راکت بالستیک، راکت کروز و طیارات بی‌سرنشین انجام شده است.

یک منبع امنیت بحری پیش‌تر گفته بود که نفتکش Encelia از طریق بی‌سیم VHF پیام اضطراری ارسال کرده و گزارش داده است که هنگام حرکت در محدوده بیرونی بندر جیزان عربستان در بحر الاحمر، هدف یک راکت قرار گرفته و آتش گرفته است.

شرکت بریتانیایی مدیریت ریسک بحری Vanguard نیز اعلام کرد که این نفتکش با بیرق عربستان سعودی، حدود ۱۳۰ کیلومتر در جنوب‌غربی منطقه الشقیق، از سمت راست بدنه خود هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفته است.

همزمان، سازمان عملیات تجارت بحری بریتانیا (UKMTO) از وقوع حادثه‌ای در همان منطقه خبر داد و اعلام کرد که یک نفتکش گزارش داده است پرتابه‌ای ناشناس به کشتی اصابت کرده و باعث آتش‌سوزی شده است. به گفته این سازمان، خدمه موفق به مهار آتش شدند و هیچ تلفات جانی یا آلودگی محیط‌زیستی گزارش نشده است.

هنوز مشخص نیست که گزارش UKMTO به نفتکش Encelia مربوط می‌شود یا خیر، اما محل وقوع حادثه و جزئیات آن با گزارش شرکت Vanguard مطابقت دارد.

شرکت Vanguard همچنین اعلام کرد که حوثی‌ها مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته و مدعی شده‌اند نفتکش دوم، Layla، را نیز هدف قرار داده‌اند.

حوثی‌ها همچنین مدعی شدند که حدود ۱۰ کشتی را وادار به تغییر مسیر و بازگشت کرده‌اند.

بر اساس اطلاعات رهگیری کشتی‌ها، روز چهارشنبه پنج نفتکش در بحر الاحمر مسیر خود را تغییر دادند و دو کشتی پس از هشدار حوثی‌ها درباره تردد به بنادر عربستان، مقصد خود را به کانال سوئز تغییر دادند.

ایالات متحده و عربستان سعودی به یک توافق مهم در زمینه انرژی هسته‌ای غیرنظامی دست یافته‌اند که بر اساس آن، ریاض می‌تواند با استفاده از فناوری امریکایی رآکتورهای هسته‌ای بسازد و اورانیوم را در داخل این کشور غنی‌سازی کند.

وزارت انرژی امریکا روز چهارشنبه اعلام کرد که این توافق موسوم به «توافق ۱۲۳» توسط کریس رایت، وزیر انرژی امریکا، و شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان سعودی، همراه با یک توافق‌نامه دوجانبه حفاظتی به امضا رسیده است.

تلاش برای دستیابی به چنین توافقی از زمان نخستین دور ریاست‌جمهوری دونالد ترمپ و سپس در دوره جو بایدن جریان داشت، اما نگرانی‌های نهادهای حامی منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای تاکنون مانع نهایی شدن آن شده بود.

برخلاف طرح پیشنهادی دولت بایدن، توافق جدید شامل «پروتکل الحاقی» سازمان بین‌المللی انرژی اتمی نیست؛ پروتکلی که امکان انجام بازرسی‌های سرزده و گسترده را فراهم می‌کند.

این توافق همچنین به عربستان اجازه می‌دهد اورانیوم را غنی‌سازی کرده و سوخت مصرف‌شده هسته‌ای را بازفرآوری کند؛ دو اقدامی که از دید کارشناسان می‌تواند مسیر بالقوه‌ای برای تولید سلاح هسته‌ای باشد. امارات متحده عربی در توافق مشابه خود با امریکا در سال ۲۰۰۹ از انجام هر دو فعالیت صرف‌نظر کرده بود.

وزارت انرژی امریکا تأکید کرده است که این توافق با الزامات قانون انرژی اتمی امریکا و مقررات منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای مطابقت دارد. این توافق اکنون برای بررسی به کانگرس امریکا ارسال شده و در صورتی که قانون‌گذاران ظرف ۹۰ روز کاری با آن مخالفت نکنند، اجرایی خواهد شد.

در همین حال، شماری از کارشناسان و قانون‌گذاران امریکایی نسبت به پیامدهای این توافق هشدار داده‌اند. کِلسی داونپورت، مدیر بخش سیاست‌های منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای در «انجمن کنترول تسلیحات»، از اعضای کانگرس خواسته است این توافق را رد یا اصلاح کنند تا از گسترش رقابت هسته‌ای در خاورمیانه جلوگیری شود.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، پیش‌تر گفته بود که کشورش خواهان ساخت سلاح هسته‌ای نیست، اما اگر ایران به چنین سلاحی دست یابد، ریاض نیز این مسیر را دنبال خواهد کرد؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره احتمال آغاز رقابت تسلیحات هسته‌ای در منطقه را افزایش داده است.

جنبش حماس روز دوشنبه اعلام کرد که خلیل الحیه، رئیس پیشین این گروه در غزه و مذاکره‌کننده ارشد آن، به‌عنوان رهبر جدید حماس انتخاب شده است. به گزارش رویترز، تحلیلگران این انتخاب را نشانه‌ای از اتخاذ موضعی سخت‌گیرانه‌تر از سوی حماس در برابر درخواست‌های بین‌المللی برای خلع سلاح این گروه می‌دانند.

الحیه جانشین یحیی سنوار شده است که در اکتوبر ۲۰۲۴ در جریان درگیری با نیروهای اسرائیلی در نوار غزه کشته شد. پس از کشته شدن سنوار و همچنین اسماعیل هنیه، رئیس پیشین دفتر سیاسی حماس که در جولای ۲۰۲۴ در ایران کشته شد، الحیه به یکی از چهره‌های کلیدی رهبری این جنبش تبدیل شده بود.

خلیل الحیه که در دوحه، پایتخت قطر، مستقر است، از چهره‌های برجسته سیاسی و مذاکره‌کنندگان اصلی حماس به شمار می‌رود. به گفته منابع اسرائیلی، او در سال ۲۰۲۵ نیز از اهداف حمله اسرائیل در دوحه بوده است. برخی ناظران سیاسی او را نسبت به خالد مشعل، دیگر نامزد مطرح رهبری حماس، دارای دیدگاه‌های سخت‌گیرانه‌تر می‌دانند.

انتخاب رهبر جدید در شرایطی صورت می‌گیرد که حماس با یکی از دشوارترین دوره‌های فعالیت خود از زمان تأسیس در سال ۱۹۸۷ روبه‌رو است. این گروه پس از جنگی دو ساله با اسرائیل که در پی حمله هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ آغاز شد، با فشارهای فزاینده بین‌المللی برای خلع سلاح و پایان دادن به درگیری‌ها مواجه است.

با وجود برقراری آتش‌بس با میانجی‌گری ایالات متحده در ماه اکتوبر، اسرائیل همچنان بیش از ۶۰ درصد نوار غزه را در کنترول خود دارد و حملات پراکنده ادامه یافته است. همزمان، وضعیت انسانی در غزه همچنان بحرانی گزارش می‌شود.

در تازه‌ترین رویدادها، منابع صحی فلسطینی اعلام کردند که در حملات روز دوشنبه اسرائیل، دست‌کم شش فلسطینی در خان‌یونس و جبالیا کشته شدند. اردوی اسرائیل اعلام کرده است که اهداف نظامی وابسته به گروه‌های مسلح را هدف قرار می‌دهد، اما درباره این حملات جزئیات بیشتری ارائه نکرده است.

براساس آمار مقام‌های صحی غزه، از زمان برقراری آتش‌بس در ماه اکتوبر تاکنون بیش از یک‌هزار و ۱۵۰ فلسطینی، که بیشتر آنان غیرنظامیان بوده‌اند، در حملات اسرائیل جان باخته‌اند. در همین مدت، چهار سرباز اسرائیلی نیز در حملات گروه‌های مسلح در غزه کشته شده‌اند.

پس از کشته شدن یحیی سنوار، اداره امور حماس به‌طور موقت به یک شورای پنج‌نفره سپرده شده بود که خلیل الحیه و خالد مشعل نیز در آن عضویت داشتند. روند انتخاب رهبر جدید از ماه جنوری آغاز شده بود، اما به دلیل جنگ‌های منطقه‌ای، از جمله در ایران و لبنان، و ادامه عملیات نظامی اسرائیل در غزه با تأخیر مواجه شد.

به گفته منابع آگاه، رهبر حماس توسط شورای ۵۰ نفری متشکل از اعضای این گروه در غزه، کرانه باختری، زندان‌های اسرائیل و اعضای مقیم خارج انتخاب می‌شود.

ریحام عوده، تحلیلگر سیاسی فلسطینی، به رویترز گفته است که انتخاب خلیل الحیه پیامی آشکار مبنی بر پایبندی حماس به مبارزه مسلحانه، مخالفت با خلع سلاح و تلاش برای بازسازی توان نظامی این گروه و حفظ روابط با ایران و «محور مقاومت» است.

او افزود که این تحول احتمال دستیابی به توافق درباره خلع سلاح حماس را دشوارتر خواهد کرد.

در همین حال، طرح آتش‌بس پیشنهادی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، بر خلع سلاح حماس، خروج نیروهای اسرائیلی از غزه و اداره این منطقه توسط یک نهاد تکنوکرات فلسطینی تأکید دارد، اما مذاکرات میان حماس، میانجی‌گران و طرف‌های بین‌المللی تاکنون به توافق نهایی منجر نشده است.

حماس همچنین در داخل غزه با انتقادهایی روبه‌رو است؛ زیرا جنگ دو ساله خسارات گسترده‌ای برجای گذاشته و بخش بزرگی از این منطقه را ویران کرده است. بر اساس آمار مقام‌های صحی غزه، شمار کشته‌شدگان از آغاز جنگ از ۷۳ هزار نفر فراتر رفته است.

جنگ کنونی پس از حمله هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ آغاز شد؛ حمله‌ای که در آن، به گفته مقام‌های اسرائیلی، افراد مسلح حماس حدود یک‌هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و ۲۵۱ نفر دیگر را به گروگان گرفتند.