وزارت صنعت و تجارت اعلام کرده است که نورالدین عزیزی، وزیر این وزارت، در دومین نشست گفتگوی ترمذ درباره اتصال‌پذیری میان آسیای مرکزی و جنوبی به گونه آنلاین اشتراک کرده و بر نقش افغانستان به‌عنوان پل ارتباطی میان دو منطقه تأکید نموده است.

به گفته وزارت صنعت و تجارت، این نشست با عنوان «صلح، اتصال‌پذیری و پایداری؛ شکل‌دهی بنیان‌های رفاه مشترک» با حضور مقام‌های بلندپایه کشورهای منطقه، نمایندگان سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا و نهادهای منطقه‌ای برگزار شده است.

نورالدین عزیزی در سخنرانی آنلاین خود در نشست عالی‌رتبه «گفت‌وگوی سیاسی و اتصال‌پذیری اقتصادی به‌عنوان بنیان‌های توسعه پایدار» دیدگاه افغانستان را در مورد توسعه همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای، تسهیل تجارت و استفاده از ظرفیت‌های ترانزیتی کشور مطرح کرد.

براساس خبرنامه وزارت، عزیزی گفته است که افغانستان با توجه به موقعیت استراتژیک خود، ظرفیت منحصربه‌فردی برای ایفای نقش به‌عنوان حلقه وصل میان آسیای مرکزی و جنوبی دارد.

وی همچنین پروژه افغان‌ترانس را یکی از مهم‌ترین طرح‌های اتصال منطقه‌ای خوانده و گفته است که این پروژه می‌تواند در پیوند خطوط ریلی دو منطقه، توسعه تجارت، تسهیل ترانزیت و تقویت همکاری‌های اقتصادی نقش مهمی ایفا کند.

وزیز صنعت و تجارت افزوده است که منافع مشترک اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز صلح پایدار، اعتماد متقابل و ثبات منطقه‌ای باشد.

در این نشست، نمایندگانی از ازبکستان، قزاقستان، قرغیزستان، تاجکستان، ترکمنستان، آذربایجان، هند و بنگلادیش نیز حضور داشتند و بر توسعه همکاری‌های اقتصادی و ایجاد مسیرهای جدید تجارتی در منطقه تأکید کردند.

اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان اعلام کرده است که سید کریم هاشمی، رئیس این نهاد، در سفر به ازبکستان با وزیر ترانسپورت و مسئولان اداره راه‌آهن این کشور دیدار و درباره توسعه همکاری‌های ترانزیتی، تسهیل حمل‌ونقل، تقویت زیربناهای لوژستیکی و رفع مشکلات تاجران و صادرکنندگان افغان گفتگو کرده است.

بر اساس معلومات اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، دو طرف در این دیدار بر اهمیت گسترش دهلیزهای ترانزیتی، تسریع روند انتقال کالاها و ایجاد تسهیلات بیشتر برای تاجران افغان تأکید کردند. همچنان راه‌های عملی برای کاهش چالش‌های موجود در بخش صادرات و واردات مورد بررسی قرار گرفت.

این دیدار در حالی انجام شده است که سید کریم هاشمی پیش از این نیز با رئیس اتاق تجارت و صنایع ازبکستان ملاقات کرده بود. در آن نشست، طرفین پیرامون توسعه همکاری‌های تجارتی و اقتصادی، بهبود روند ترانزیت و تسهیلات گمرکی و نیز یافتن راه‌حل برای مشکلات تاجران دو کشور بحث و تبادل نظر کرده بودند.

اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان می‌گوید که این دیدارها در راستای تقویت روابط اقتصادی میان کابل و تاشکند و فراهم‌سازی زمینه‌های بیشتر برای رشد تجارت دوجانبه صورت گرفته است.

کارشناسان اقتصادی نیز معتقدند که گسترش همکاری‌های ترانزیتی و لوژستیکی میان افغانستان و ازبکستان می‌تواند نقش مهمی در افزایش حجم تجارت منطقه‌ای، کاهش هزینه‌های انتقال کالا و دسترسی بهتر تولیدات افغان به بازارهای آسیای مرکزی ایفا کند.

وزارت صنعت و تجارت اعلام کرده است که دادوستد تجاری افغانستان با کشورهای آسیای میانه افزایش چشمگیری یافته است. بر اساس آمار این وزارت، واردات از این کشورها در سال ۲۰۲۵، ۴۳ درصد و صادرات ۷۷ درصد افزایش داشته است.

شماری از تاجران می‌گویند که در پی کاهش و توقف‌ تجارت میان افغانستان و پاکستان، خدمات حمل‌ونقل در بندر حیرتان به‌صورت ۲۴ ساعته ارائه می‌شود.

آخندزاده عبدالسلام جواد، سخنگوی وزارت صنعت و تجارت، گفته است: «واردات از کشورهای آسیای میانه از یک میلیارد و ۶۷۹ میلیون دالر در سال ۲۰۲۴ به دو میلیارد و ۳۹۹ میلیون دالر در سال ۲۰۲۵ رسیده که افزایش ۴۳ درصدی را در یک سال نشان می‌دهد. صادرات نیز از ۱۲۲ میلیون دالر به ۲۱۶ میلیون دالر رسیده که بیانگر رشد ۷۷ درصدی است.»

اسدالله اسدی، رئیس دارالانشای اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری بلخ، گفته است: «یکی از دلایل افزایش مبادلات تجاری با کشورهای آسیای میانه، تبدیل شدن افغانستان به چهارراه ترانزیتی منطقه است.»

در میان کشورهای آسیای میانه، ازبکستان بیشترین حجم تجارت را با افغانستان دارد و روابط اقتصادی دو طرف نیز در حال گسترش است.

تنها در دو ماه گذشته، بخش خصوصی افغانستان و جمهوری قره‌قالپاقستان ازبکستان قراردادهایی به ارزش بیش از ۲۱۰ میلیون دالر در بخش‌های مختلف امضا کرده‌اند.

با این حال، تاجران افغان می‌گویند که در کنار افزایش تجارت، مشکلاتی مانند صدور ویزه و انتقال پول همچنان پابرجاست.

کارشناسان اقتصادی نیز تأکید می‌کنند که بندرهای حیرتان، آقینه و تورغندی نقش مهمی در تجارت افغانستان دارند و توسعه زیرساخت‌ها در این مسیرها می‌تواند جایگاه افغانستان را در تجارت منطقه‌ای بیش از پیش تقویت کند.

بخش عمده واردات افغانستان از کشورهای آسیای میانه را آرد، گندم، روغن نباتی، مواد نفتی، برق و کودهای کیمیایی تشکیل می‌دهد. در مقابل، افغانستان میوه خشک، پنبه، نوشابه‌های غیرالکولی و سنگ‌های معدنی به این کشورها صادر می‌کند.