نمایندگی دایمی قطر در سازمان ملل متحد در جینیوا در نشستی درباره مهاجرین و عودت کنندگان افغان، بر افزایش کمک‌های بشردوستانه و انکشافی به افغانستان و تقویت همکاری‌های بین‌المللی برای رسیدگی به چالش‌های بازگشت گسترده مهاجرین تأکید کرد.

این نشست روز چهارشنبه، ۱۴ اکتوبر، در حاشیه هفتادوهفتمین نشست کمیته اجرایی دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان برگزار شد.

نمایندگی دایمی قطر در این نشست با اشاره به چالش‌های بشردوستانه، اقتصادی و انکشافی افغانستان، خواستار تقویت همبستگی بین‌المللی، افزایش کمک‌ها و ادامه گفتگوهای سازنده با افغانستان شد.

قطر گفته است که به تلاش‌های خود برای تسهیل گفتگوهای بین‌المللی درباره افغانستان، از جمله میزبانی نشست‌های نمایندگان ویژه و گروه‌های کاری زیر نظر سازمان ملل متحد، ادامه می‌دهد.

نمایندگی قطر همچنین بر ضرورت حمایت بیشتر از کشورها و جوامعی تأکید کرده است که طی دهه‌های گذشته میزبان مهاجرین افغان بوده‌اند.

بر اساس این بیانیه، بازگشت‌کنندگان افغان باید به خدمات اساسی، سرپناه، آموزش و فرصت‌های معیشتی دسترسی داشته باشند تا روند ادغام مجدد آنان به‌گونه پایدار انجام شود. قطر گفته است که از طریق نهادهای بشردوستانه و انکشافی خود، به حمایت از بخش‌های مختلف افغانستان، به‌ویژه آموزش، صحت و معیشت، ادامه می‌دهد.

نمایندگی دایمی قطر همچنین بر تقسیم مسئولیت‌ها، هماهنگی کمک‌های بشردوستانه و انکشافی و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی تأکید کرده و آمادگی این کشور را برای ادامه همکاری با کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و سایر شرکای مرتبط اعلام کرده است.

یک مقام ایرانی می‌گوید که در حال حاضر ۵۹ هزار و ۶۵۸ محصل افغان در پوهنتون‌ها و مراکز علمی ایران مصروف تحصیل هستند؛ هم‌زمان، تهران از جامعه جهانی خواسته است تا حمایت مالی خود را از کشورهای میزبان مهاجرین افزایش دهد.

به گزارش اظهارات مطرح‌شده در هفتادوهفتمین نشست سالانه کمیته اجرایی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (یوان‌اچ‌سی‌آر) در ژنو، نادر یاراحمدی، رئیس اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی ایران، گفته است که این کشور طی چندین دهه میزبان مهاجرین و پناهندگان بوده و خدمات عامه، از جمله تعلیم و صحت، را برای آنان فراهم کرده است.

یاراحمدی با اشاره به حضور شهروندان افغانستان در مراکز تعلیمی ایران افزوده است که هزاران محصل افغان در پوهنتون‌های این کشور تحصیل می‌کنند و شمار زیادی از شهروندان افغانستان نیز پیش از این از مؤسسات تحصیلات عالی ایران فارغ شده‌اند.

ایران خواستار افزایش کمک‌های بین‌المللی شد

رئیس اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی ایران گفته است که حمایت مالی جامعه جهانی از کشورهای میزبان پناهندگان کافی نیست و باید مسؤولیت میزبانی به‌گونه عادلانه‌تری میان کشورها تقسیم شود.

او همچنان خواستار افزایش کمک‌های مالی، توزیع متناسب منابع و رفع موانعی شده است که دسترسی کشورهای میزبان به کمک‌های انکشافی را محدود می‌سازد.

به گفته یاراحمدی، نیاز مالی عملیات کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در ایران در سال‌های اخیر حدود ۱۴۰ میلیون دالر برآورد شده بود؛ اما در سال ۲۰۲۵، کمتر از ده درصد این مبلغ تأمین شده است.

قدردانی سازمان ملل از میزبانی ایران

در همین حال، برهم صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، از میزبانی چندین‌دهه‌ای ایران از پناهندگان قدردانی کرده است.

ایران طی دهه‌های گذشته میزبان شمار زیادی از مهاجربن و پناهندگان افغان بوده است. دسترسی به تعلیم، خدمات صحی و سایر امکانات اساسی از جمله موضوعات مهم برای شهروندان افغانستان مقیم این کشور به‌شمار می‌رود.

این اظهارات بار دیگر بر ضرورت افزایش حمایت‌های بین‌المللی از کشورهای میزبان و تقسیم مسؤولیت رسیدگی به نیازمندی‌های پناهندگان تأکید می‌کند.

ازبکستان با افزایش صادرات آرد به افغانستان، جایگاه خود را در بازار این محصول تقویت کرده و رقابت با صادرکنندگان قزاقستان و روسیه را افزایش داده است.

به گزارش منابع صنعتی قزاقستان، ازبکستان در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۶ میلیون تُن آرد به ارزش ۴۴۱.۷ میلیون دالر به پنج کشور صادر کرده که افغانستان تقریباً تمام این محموله‌ها را جذب کرده است.

یوگنی گان، رئیس هیأت مؤسسان اتحادیه پروسس‌کنندگان غله قزاقستان، گفته است که صادرات آرد این کشور به افغانستان در سال ۲۰۲۵ در مقایسه با سال قبل حدود ۲۰۰ هزار تُن کاهش یافته است.

بر بنیاد این گزارش، یکی از عوامل اصلی افزایش رقابت‌پذیری آرد ازبکستان، هزینه‌های پایین‌تر انتقال و نبود تعرفه‌های ترانزیتی در مسیرهای مورد استفاده این کشور عنوان شده است؛ عاملی که به تولیدکنندگان ازبک اجازه می‌دهد آرد خود را با قیمت رقابتی‌تر به بازار افغانستان عرضه کنند.

این در حالی است که آسیاب‌های آرد ازبکستان تا حد زیادی به گندم وارداتی از قزاقستان وابسته‌اند. در نتیجه، بخشی از گندم قزاقستان پس از پروسس در ازبکستان، به شکل آرد دوباره به بازار افغانستان عرضه می‌شود.

فشار بر صادرکنندگان قزاقستان و روسیه

این روند برای پروسس‌کنندگان قزاقستان چالش ایجاد کرده است؛ زیرا آنان بخشی از بازار سنتی صادراتی خود در افغانستان را از دست می‌دهند. صادرکنندگان روسی نیز با افزایش رقابت در این بازار روبه‌رو هستند و تلاش می‌کنند بازارهای بدیل، از جمله چین، را گسترش دهند.

افزایش رقابت در بازار آرد افغانستان نشان می‌دهد که هزینه‌های ترانسپورتی، ظرفیت پروسس و دسترسی به مسیرهای تجارتی از عوامل مهم تعیین‌کننده قیمت و سهم بازار در منطقه هستند.