منابع آگاه به خبرگزاری رویترز گفته‌اند که ایالات متحده و ایران بر سر تمدید آتش‌بس برای ۶۰ روز دیگر و کاهش محدودیت‌ها بر رفت‌وآمد کشتی‌ها در تنگه هرمز به توافق ابتدایی رسیده‌اند.

این توافق که هنوز نیازمند تأیید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، و رهبری ایران است، در صورت نهایی شدن، مهم‌ترین گام در جهت کاهش تنش‌ها از زمان آغاز درگیری‌ها در ۲۸ فبروری خواهد بود.

به گفته منابع آگاه از روند مذاکرات، این توافق عبور و مرور آزاد کشتی‌ها از این آبراه راهبردی را فراهم می‌کند؛ در حالی‌ که گفتگوها درباره موضوعات کلیدی، از جمله برنامه هسته‌ای ایران، لغو تحریم‌ها و نگرانی‌های امنیتی منطقه‌ای ادامه خواهد یافت.

رسانه‌های دولتی ایران گزارش داده‌اند که متن نهایی توافق هنوز تکمیل نشده است. در همین حال، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور امریکا، گفته است که واشنگتن «بسیار به دستیابی به توافق نزدیک شده»، اما تأکید کرده که هنوز هیچ تضمینی وجود ندارد.

این گزارش‌ها در حالی منتشر می‌شود که تنش‌های نظامی بار دیگر افزایش یافته است؛ از جمله حملات امریکا به طیاره‌های بی‌سرنشین ایرانی در نزدیکی بندرعباس و تهدیدهای متقابل ایران علیه نیروهای امریکایی در منطقه. کویت نیز اعلام کرده است که یک راکت بالستیک شلیک‌شده به سوی خاک این کشور را رهگیری کرده است.

تنگه هرمز که یکی از مسیرهای حیاتی انتقال نفت و گاز جهان به شمار می‌رود، همچنان محور اصلی مذاکرات است. انتشار خبر احتمال توافق میان تهران و واشنگتن باعث کاهش بهای نفت در بازارهای جهانی شد؛ زیرا امیدها نسبت به کاهش تنش‌های منطقه‌ای افزایش یافته است.

همزمان، تلاش‌های دیپلوماتیک غیرمستقیم نیز ادامه دارد و قرار است پاکستان برای حمایت از روند میانجیگری، گفتگوهایی را با مقام‌های ارشد امریکایی در واشنگتن برگزار کند.

رهبران فرانسه و ناروی اعلام کرده‌اند که اسلو گفتگوها با پاریس را برای پیوستن به چتر هسته‌ای فرانسه آغاز می‌کند؛ اقدامی که نشان‌دهنده نگرانی روزافزون کشورهای اروپایی درباره وابستگی امنیتی به ایالات متحده است.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه و یوناس گار استوره، صدراعظم ناروی، این تصمیم را روز چهارشنبه در دیدار مشترک در پاریس اعلام کردند. دو طرف همچنان یک توافقنامه گسترده دفاعی را نیز امضا کردند که شامل پیوستن ناروی به ابتکار هسته‌ای تحت رهبری فرانسه می‌شود.

صدراعظم ناروی تأکید کرده است که بازدارندگی اصلی کشورش همچنان بر پایه ناتو و ایالات متحده باقی خواهد ماند؛ اما توانایی‌های هسته‌ای فرانسه را «بخش مهمی از ساختار بازدارندگی ناتو» توصیف کرد.

براساس این طرح، ناروی در برنامه‌ای موسوم به «بازدارندگی هسته‌ای پیشرو» مشارکت خواهد داشت؛ برنامه‌ای که کشورهای اروپایی را بیشتر در راهبرد هسته‌ای فرانسه دخیل می‌سازد.

امانوئل مکرون گفته است که این توافق، اصل همکاری و کمک متقابل میان دو کشور را تقویت کرده و به اروپا کمک می‌کند تا به‌سوی استقلال راهبردی بیشتر حرکت کند.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که کشورهای اروپایی تلاش دارند توانایی‌های دفاعی خود را در سایه افزایش تنش‌ها با روسیه و تردیدها نسبت به تعهدات درازمدت امریکا تقویت کنند.

فرانسه پیش‌تر نیز پیشنهاد کرده بود که چتر هسته‌ای خود را به دیگر کشورهای اروپایی گسترش دهد؛ اقدامی که می‌تواند در صورت حمله به یک کشور عضو، پاسخ هسته‌ای فرانسه را در پی داشته باشد.

ناروی، عضو ناتو و هم‌مرز با روسیه در منطقه قطب شمال، اعلام کرده که در زمان صلح هیچ سلاح هسته‌ای در خاک این کشور مستقر نخواهد شد.

مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، گفته است که مذاکرات برای دستیابی به توافق با ایران ممکن است «چند روز» دیگر زمان ببرد؛ اظهاراتی که امیدها برای پایان فوری تنش‌ها را کاهش داده است.

این اظهارات یک روز پس از آن مطرح می‌شود که نیروهای امریکایی حملات تازه‌ای را علیه اهدافی در جنوب ایران انجام دادند؛ حملاتی که واشنگتن آن را «اقدام دفاعی» توصیف کرده است.

روبیو گفته است که تنگه هرمز باید «به هر صورت» باز بماند و امریکا اجازه بسته‌شدن این مسیر مهم آبی را نخواهد داد.

قوماندانی مرکزی امریکا (سنتکام) نیز اعلام کرده که حملات اخیر برای حفاظت از نیروهای امریکایی در برابر تهدیدهای احتمالی انجام شده است.

در همین حال، رسانه‌های ایرانی گزارش داده‌اند که ایران یک طیاره بی‌سرنشین پنهانکار را با استفاده از سیستم جدید دفاع هوایی سرنگون کرده است.

هم‌زمان با ادامه تنش‌ها، مقام‌های ایرانی در دوحه با مقام‌های قطری درباره احتمال دستیابی به توافق با امریکا گفتگو کرده‌اند. گزارش‌ها حاکی است که محور اصلی مذاکرات، تنگه هرمز و برنامه هسته‌ای ایران بوده است.

دونالد ترمپ، رئیس‌جمهور امریکا، نیز گفته که گفتگوها با ایران «به‌خوبی» پیش می‌رود، اما هشدار داده است که در صورت شکست مذاکرات، حملات تازه انجام خواهد شد.

در سوی دیگر، اسرائیل نیز اعلام کرده که حملات خود علیه حزب‌الله در لبنان را افزایش می‌دهد؛ موضوعی که نگرانی‌ها از گسترش بحران در منطقه را بیشتر کرده است.

افزایش تنش‌ها در خاورمیانه سبب نوسانات بازار نفت و افزایش بهای سوخت و مواد غذایی در بازارهای جهانی شده است.