یک منبع ارشد ایرانی اعلام کرده است که ایالات متحده با آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران در قطر و برخی بانک‌های خارجی موافقت کرده؛ اقدامی که به گفته این منبع، نشانه «جدیت» واشنگتن برای دستیابی به توافق در مذاکرات اسلام‌آباد است.

به گزارش رویترز، این منبع که به‌دلیل حساسیت موضوع نخواسته نامش فاش شود، گفته است که آزادسازی این دارایی‌ها «به‌طور مستقیم با تأمین عبور امن از تنگه هرمز» مرتبط است؛ موضوعی که انتظار می‌رود از محورهای اصلی گفت‌وگوها باشد.

این منبع رقم دقیق دارایی‌ها را مشخص نکرده، اما یک منبع دیگر ایرانی گفته است که امریکا با آزادسازی حدود ۶ میلیارد دالر از دارایی‌های مسدودشده ایران در قطر موافقت کرده است.

در مقابل، یک مقام ارشد امریکایی این ادعا را رد کرده و به سی‌بی‌اس نیوز گفته است که ایالات متحده با آزادسازی هیچ‌یک از دارایی‌های ایران موافقت نکرده است. به گفته این مقام، مذاکرات با ایران هنوز آغاز نشده و در نتیجه، هیچ توافق یا ترتیبی نیز مورد بحث قرار نگرفته است.

بر اساس گزارش‌ها، این ۶ میلیارد دالر که در سال ۲۰۱۸ مسدود شده بود، قرار بود در سال ۲۰۲۳ در چارچوب تبادل زندانیان میان ایران و امریکا آزاد شود، اما پس از حملات ۷ اکتوبر ۲۰۲۳ بر اسرائیل توسط گروه حماس، دولت جو بایدن بار دیگر این دارایی‌ها را مسدود کرد.

مقام‌های امریکایی در آن زمان تأکید کرده بودند که ایران در آینده نزدیک به این منابع دسترسی نخواهد داشت و واشنگتن حق مسدود نگه‌داشتن کامل این حساب‌ها را برای خود محفوظ می‌داند.

این دارایی‌ها در اصل از فروش نفت ایران به کوریای جنوبی به‌دست آمده و پس از بازگشت تحریم‌ها علیه تهران در سال ۲۰۱۸ توسط دونالد ترمپ، در بانک‌های آن کشور مسدود شده بود. ترمپ در آن زمان توافق هسته‌ای با ایران را نیز لغو کرد.

در چارچوب تبادل زندانیان در سپتمبر ۲۰۲۳ با میانجی‌گری قطر، این پول‌ها به حساب‌هایی در بانک‌های قطری منتقل شد. در این تبادل، پنج شهروند امریکایی از ایران آزاد شدند و در مقابل، پنج ایرانی نیز از زندان‌های امریکا رها شدند.

با این حال، مقام‌های امریکایی تأکید کرده بودند که این منابع صرفاً برای اهداف بشردوستانه قابل استفاده بوده و باید تحت نظارت وزارت خزانه‌داری امریکا برای خرید مواد غذایی، دوا، تجهیزات صحی و کالاهای زراعتی مصرف شود.

گزارش‌های تحلیلی رویترز نشان می‌دهد که درآمد روسیه از بزرگ‌ترین مالیه منفرد نفتی این کشور در ماه اپریل به حدود ۹ میلیارد دالر افزایش خواهد یافت؛ افزایشی که به گفته این گزارش‌ها در پی بحران نفت و گاز ناشی از تنش‌های اخیر در منطقه، به‌ویژه پس از حملات امریکا و اسرائیل بر ایران، به‌وجود آمده است.

بر اساس این تحلیل، این رقم نسبت به ماه مارچ تقریباً دو برابر افزایش را نشان می‌دهد و یکی از نخستین نشانه‌های عینی از سود اقتصادی روسیه در پی بحران جاری انرژی جهانی محسوب می‌شود. روسیه که دومین صادرکننده بزرگ نفت در جهان است، از افزایش قیمت‌ها در بازارهای جهانی بیشترین بهره را برده است.

در این گزارش آمده است که بسته شدن مسیر استراتژیک تنگه هرمز – که حدود یک‌پنجم انتقال نفت و گاز مایع جهان از آن صورت می‌گیرد – پس از حملات هوایی امریکا و اسرائیل بر ایران، سبب جهش بی‌سابقه قیمت نفت شده و بهای برنت را به بالای ۱۰۰ دالر در هر بشکه رسانده است.

بر اساس محاسبات رویترز، مالیه استخراج مواد معدنی از تولید نفت روسیه در ماه اپریل به حدود ۷۰۰ میلیارد روبل (معادل ۹ میلیارد دالر) افزایش خواهد یافت، در حالی‌که این رقم در ماه مارچ ۳۲۷ میلیارد روبل بوده است.

در همین حال، قیمت نفت اورال روسیه در مارچ به ۷۷ دالر در هر بشکه رسید که بالاترین سطح از اکتوبر ۲۰۲۳ تاکنون بوده و به‌طور قابل توجهی بالاتر از نرخ ۵۹ دالری پیش‌بینی‌شده در بودجه سال جاری است.

با وجود این افزایش درآمد، مقام‌های روسی و تحلیلگران اقتصادی هشدار داده‌اند که این وضعیت می‌تواند موقتی باشد و ادامه بحران، همراه با فشارهای ناشی از حملات اوکراین بر زیربنا‌های انرژی روسیه، می‌تواند بر تولید و درآمدهای آینده این کشور تأثیر منفی بگذارد.

شهباز شریف، صدراعظم پاکستان، می‌گوید که پس از چاشت امروز (چهارشنبه) گفتگوی تلیفونی با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، انجام داده است.

این تماس پیش از مذاکرات برنامه‌ریزی‌شده میان تهران و واشنگتن که قرار است اواخر این هفته در اسلام‌آباد برگزار شود، انجام شده است.

این تماس که به‌عنوان «گرم و صمیمانه» توصیف شد و بیش از ۴۵ دقیقه طول کشید، نقش پاکستان در کمک به دستیابی به یک آتش‌بس موقت میان ایالات متحده و ایران را برجسته ساخت، پس از هفته‌ها تنش فزاینده در منطقه.

در جریان این گفتگو، شهباز شریف قدردانی عمیق خود را از خردمندی رهبری ایران در پذیرش آتش‌بس ابراز کرد و از پزشکیان برای پذیرش پیشنهاد پاکستان جهت میزبانی مذاکرات تشکر نمود. وی همچنین احترام خود را به مقام معظم رهبری، مجتبی خامنه‌ای، منتقل کرد.

پزشکیان نیز در پاسخ از شهباز شریف تشکر کرد و تلاش‌های پاکستان در میانجی‌گری آتش‌بس را ستود. او تأیید کرد که ایران در مذاکرات پیش‌رو مشارکت خواهد داشت و بهترین آرزوهای خود را برای مردم پاکستان ارسال کرد. هر دو رهبر توافق کردند که در تماس نزدیک باقی بمانند.

مذاکراتی که در اسلام‌آباد برگزار می‌شوند، پس از توافق آتش‌بس دو هفته‌ای میان ایالات متحده و ایران انجام می‌شود که هدف آن جلوگیری از تشدید بیشتر تنش‌ها و تثبیت اوضاع منطقه است.

پاکستان به‌طور فعال خواستار پایان درگیری‌ها شده است و به اختلالات اقتصادی و نگرانی‌های امنیتی اشاره کرده است. تهران موافقت کرده است که در طول آتش‌بس عبور امن کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را تضمین کند.

ناظران بین‌المللی، مذاکرات اسلام‌آباد را فرصتی حیاتی برای تبدیل یک توقف موقت به یک توافق پایدار می‌دانند.

در حالی‌که رهبران جهانی با احتیاط از آتش‌بس استقبال کرده‌اند، بر این تأکید دارند که دیپلماسی مستمر برای دستیابی به صلح بلندمدت ضروری خواهد بود. تحلیل‌گران نیز یادآور شده‌اند که موانع مهمی باقی مانده است و نتیجه مذاکرات پیامدهای گسترده‌ای برای ثبات منطقه‌ای و بازارهای جهانی خواهد داشت.