منشی اقلیم سازمان ملل متحد می‌گوید که جنگ ایران، گذار جهان به سمت منابع انرژی تجدیدپذیر را «تسریع» کرده است چنانچه کشورها برای کاهش مواجهه خود با بازارهای بی‌ثبات نفت و گاز تلاش می‌کنند.

جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران، عرضه نفت و گاز را مختل کرده و برخی کشورها را بر آن داشته است که تیل را سهمیه‌بندی کنند و برخی دیگر کمک‌های دولتی و کاهش مالیات را برای محافظت از مصرف‌کنندگان در برابر افزایش قیمت‌ها ارائه می‌کنند.

بر بنیاد گزارش‌ها، این جنگ که دو ماه پیش آغاز شد، گذار به سوی منابع انرژی کم کاربن در برخی کشورها را تسریع می‌کند.

تقاضا برای سیستم‌های سولر در سراسر اروپا افزایش یافته است، در حالی که کشورهایی از جمله پاکستان از افزایش فروش موترهای برقی خبر داده‌اند.

شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، اخیراً خواستار تسریع ساخت یک سیستم جدید انرژی برای حفظ امنیت انرژی شد و بر توسعه برق آبی و گسترش انرژی هسته‌ای تأکید کرد.

سیمون استیل، منشی اجرایی اقلیم سازمان ملل متحد گفت: «کسانی که برای وابسته نگه داشتن جهان به تیل فسیلی مبارزه کرده‌اند، ناخواسته رونق جهانی منابع انرژی تجدیدپذیر را تشدید می‌کنند.»

استیل در جلسه‌ای با مقامات دولتی در آژانس بین‌المللی انرژی در پاریس گفت: «منابع انرژی تجدیدپذیر انرژی مصون‌تر، ارزان‌تر و پاک‌تری ارائه می‌دهند که نمی‌توان آن را در تنگه‌های باریک کشتیرانی یا درگیری‌های جهانی اسیر کرد.»

با این حال، جنگ همچنین برخی از کشورها را بر آن داشته است که در تلاش برای جایگزینی گاز خاورمیانه، استفاده از زغال سنگ یا تولید برق مبتنی بر نفت کوره که بسیار آلاینده هستند را افزایش دهند.

مراد کوروم، وزیر اقلیم ترکیه – که ریاست نشست اقلیم سازمان ملل متحد در سال جاری را بر عهده خواهد داشت – گفت که وابستگی به سوخت‌های فسیلی اکنون در صدر آجندای سیاسی جهانی قرار دارد.

او در بیانیه‌ای گفت: «بهترین راه برای محافظت از شهروندان در برابر تشنج‌های خشونت‌آمیز بازارهای جهانی انرژی، تسریع گذار به انرژی پاک است.»

حدود ۶۰ دولت از جمله برازیل، آلمان، کانادا و نایجریا این هفته در کولمبیا برای برگزاری اجلاسی جهت بحث در مورد چگونگی حذف تدریجی سوخت‌های فسیلی گرد هم آمدند.

کولمبیا و هالند، میزبانان این کنفرانس، روز پنجشنبه اعلام کردند که کشورها توافق کرده‌اند که در طول سال آینده به همکاری در مورد چگونگی انجام این کار در سیستم‌های تجارتی خود ادامه دهند.

شوکت میرضیایف، رئیس جمهور ازبیکستان، در نشستی در پایتخت قزاقستان بر اهمیت مشارکت افغانستان در همکاری‌های منطقه‌ای در زمینه آب، اقلیم و مسائل محیط زیست تأکید کرده است.

در این نشست که روز چهارشنبه با حضور مقام‌های ارشد کشورهای منطقه برگزار شد، میرضیایف تأکید کرد که مشارکت افغانستان برای مدیریت مؤثر منابع آبی مشترک در آسیای میانه، به ویژه در حوزه جهیل آرال، ضروری است.

رئیس جمهور ازبیکستان همچنین خواستار افزایش حمایت بین‌المللی از پروژه‌های حفاظت از محیط زیست و احیای زمین در افغانستان شد.

وی همچنین تأکید کرد که ثبات درازمدت در منطقه به ایجاد یک چارچوب قانونی حاکم بر تخصیص آب بستگی دارد که به‌گونه واضح حقوق و تعهدات همه کشورهای حوزه را تعریف کند.

گفتنی است که مقامات ازبیکستان بارها نگرانی خود را در مورد ساخت کانال قوش تپه در افغانستان ابراز کرده و گفته‌اند که این کانال می‌تواند نظم و تعادل آب را در آسیای میانه به طور اساسی تغییر دهد.

با این حال، امارت اسلامی گفته است که ازبیکستان از ساخت این کانال متضرر نخواهد شد.

یوناما اعلام کرده است که تغییرات اقلیمی تأثیرات فزاینده‌ای بر نیازهای بشردوستانه و معیشت مردم در افغانستان گذاشته است.

این موضوع در یک سلسله سیمینارهای آنلاین که در اواخر سال ۲۰۲۵ با همکاری ساموئل هال برگزار شد، مورد بحث قرار گرفت. در این نشست‌ها، کارشناسان افغان، نهادهای بشردوستانه، سازمان‌های ملل متحد و نمایندگان جامعه مدنی درباره چالش‌های محیط‌زیستی و راهکارهای ممکن تبادل نظر کردند.

اشتراک‌کنندگان هشدار دادند که افغانستان از جمله آسیب‌پذیرترین کشورها در برابر تغییرات اقلیمی است و در حال حاضر پیامدهایی چون افزایش بی‌جاشدگی، تشدید ناامنی غذایی و فشار بر منابع طبیعی به‌گونه جدی احساس می‌شود.

بر بنیاد این بحث‌ها، نزدیک به ۷۰ درصد جمعیت کشور به زراعت وابسته‌اند؛ بخشی که به‌شدت تحت تأثیر تغییرات اقلیمی قرار دارد. همچنین کاهش منابع آب و افت سطح آب‌های زیرزمینی در شهرهایی مانند کابل و وقوع سیلاب‌های غیرقابل پیش‌بینی، از چالش‌های عمده عنوان شده است.

در این نشست‌ها همچنان بر پیوند میان تغییرات اقلیمی و افزایش مهاجرت‌های داخلی و فرامرزی تأکید شده و خواستار اقدام فوری، هماهنگ و مبتنی بر شواهد برای مقابله با این بحران شده‌اند.