سازمان ملل متحد هشدار داده است که افغانستان با وجود حفظ کنترول کلی از سوی امارت اسلامی، همچنان با چالش‌های جدی بشری، اقتصادی، امنیتی و حقوق بشری روبه‌رو است.

در تازه‌ترین گزارش این سازمان که دوره ۲۲ می تا ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ را پوشش می‌دهد، آمده است که ثبات نسبی در افغانستان، خطرات فزاینده از جمله نگرانی‌های حقوق بشری، فشارهای اقتصادی، نیازهای بشری و تنش‌ها با پاکستان را پنهان کرده است.

سازمان ملل گفته است سیاست‌های امارت اسلامی همچنان نگرانی‌هایی را درباره حقوق زنان و دختران، محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان و مردان، بازداشت خبرنگاران، موارد گزارش‌شده نقض عفو عمومی و ادامه استفاده از مجازات‌های بدنی ایجاد کرده است.

بر اساس این گزارش، از اول می تا ۳۱ جولای، ۲ هزار و ۹۴۷ رویداد مرتبط با امنیت و مصونیت در افغانستان ثبت شده که در مقایسه با دوره مشابه در سال ۲۰۲۵، ۱۱ درصد افزایش را نشان می‌دهد. گروه‌های مخالف مسلح مسئولیت ۸۸ رویداد را در ۲۱ ولایت برعهده گرفته‌اند که ۵۵ مورد آن از سوی سازمان ملل تأیید شده است.

این حملات عمدتاً شامل کمین و حمله به پوسته‌ها و تأسیسات نظامی امارت اسلامی بوده است.

سازمان ملل همچنین از یک حمله انتحاری در بیرون یک مکتب پسرانه در کابل در ۵ جون خبر داده که هیچ گروهی مسئولیت آن را برعهده نگرفته است.

در بدخشان، جبهه موسوم به «سربازان وطن» در ۱۷ جولای برای مدت کوتاهی ساختمان‌های اداری ولسوالی یفتل پایین را تصرف کرد و سپس عقب‌نشینی کرد.

در ۲۴ جولای نیز جبهه آزادی افغانستان به یک پوسته امنیتی در ولسوالی زیباک حمله کرد، اما امارت اسلامی این حمله را دفع و کنترول خود را حفظ کرد.

گذرگاه افغانستان و پاکستان همچنان ناآرام گزارش شده و فعالیت طیاره‌های بی‌سرنشین، حملات هوایی، تیراندازی و درگیری در دو سوی گذرگاه ادامه داشته است.

سازمان ملل اعلام کرده است که از اول اپریل تا ۳۰ جون، ۳۹۹ غیرنظامی در افغانستان کشته یا زخمی شده‌اند که شامل ۵۷ کشته و ۳۴۲ زخمی است.

بر اساس این گزارش، حملات هوایی پاکستان در ۲۸ جون در کنر، پکتیکا و پکتیا، ۲۸ غیرنظامی را کشته و ۱۸۹ تن دیگر را زخمی کرده است. پاکستان گفته بود این حملات مواضع تروریست‌ها را هدف قرار داده، در حالی که امارت اسلامی این ادعاها را رد کرده است.

در ۳۰ جون، وزارت دفاع امارت اسلامی از حملات تلافی‌جویانه طیاره بی‌سرنشین علیه مواضع ادعایی داعش و گروه‌های مخالف امارت اسلامی در پاکستان خبر داد. مقام‌های پاکستانی عبور طیاره‌های بی‌سرنشین به داخل خاک این کشور را تأیید و اعلام کردند که آنها رهگیری شده‌اند.

سازمان ملل همچنین گزارش داده است که داعش مسئولیت حمله به یک پوسته نظامی در نورستان در ۳۰ جون را برعهده گرفته و یک مقام امارت اسلامی نیز در ۲۹ جولای در نزدیکی فیض‌آباد بدخشان کشته شده است.

فشارهای بشری

سازمان ملل گفته است کمک‌رسانی بشری در افغانستان با کمبود شدید بودجه روبه‌رو است. برنامه نیازها و پاسخ بشری افغانستان برای سال ۲۰۲۶، از مجموع ۱.۷ میلیارد دالر مورد نیاز، تنها ۵۱۳ میلیون دالر دریافت کرده که ۲۹.۹ درصد تأمین مالی شده است.

سازمان ملل پیش‌بینی کرده است که در سال ۲۰۲۶، ۱۳.۸ میلیون نفر در افغانستان با سطوح بحرانی یا اضطراری ناامنی غذایی روبه‌رو شوند. همچنین پیش‌بینی شده است که ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال و ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده با سوءتغذیه حاد مواجه شوند.

از اول جنوری تا ۲۲ آگست، نزدیک به ۱.۱۵ میلیون افغان به کشور بازگشته‌اند که شامل ۶۸۶ هزار و ۲۰۰ نفر از پاکستان و ۴۶۵ هزار نفر از ایران می‌شود. سازمان ملل گفته است بخش بزرگی از این بازگشت‌ها اجباری بوده و فشار بیشتری بر بازار کار و جوامع وارد کرده است.

این گزارش همچنین به برآورد یونسکو اشاره کرده که حدود ۲.۴ میلیون دختر افغان به‌گونه سیستماتیک از آموزش متوسطه محروم هستند.

بر اساس یک مطالعه یونیسف، محدودیت‌ها بر آموزش و مشارکت زنان در نیروی کار، سالانه دست‌کم ۸۴ میلیون دالر به افغانستان هزینه وارد می‌کند.

تعاملات منطقه‌ای

با وجود این چالش‌ها، افغانستان همچنان به تعاملات اقتصادی و دیپلماتیک منطقه‌ای ادامه داده است.

تاجران افغان و اوزبکستانی ۲۲ توافق‌نامه تجارتی به ارزش ۲۰۰ میلیون دالر امضا کرده‌اند و اوزبکستان با ساده‌سازی روند صدور ویزه برای بیماران افغان که برای درمان به این کشور سفر می‌کنند، موافقت کرده است.

افغانستان همچنین با ترکمنستان، ایران و هند درباره انرژی، همکاری‌های دوجانبه و زراعت گفتگو کرده است.

ترکمنستان اعلام کرده است که ساخت خط لوله گاز ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند (تاپی) به ۶۷ درصد پیشرفت رسیده است.

آنتونیو گوترش، سرمنشی سازمان ملل متحد، از امارت اسلامی خواسته است محدودیت‌های مربوط به زنان و دختران را لغو کند، از آزادی رسانه‌ها حفاظت کند، روند قانونی و حقوق بازداشت‌شدگان را رعایت کند، از نقض عفو عمومی نظامیان حفاظت کرده و قوانین بین‌المللی را رعایت کنند و تأکید کرده است که بازگشت افغان‌ها باید جلوگیری و استفاده از مجازات‌های بدنی را متوقف کند.

او همچنین از تمام طرف‌های درگیر در خصومت‌های افغانستان و پاکستان خواسته است از غیرنظامیان حفاظت کرده و قوانین بین‌المللی را رعایت کنند و تأکید کرده است که بازگشت افغان‌ها باید داوطلبانه، امن، با عزت و همراه با زمینه مناسب برای ادغام پایدار آنان باشد.

اقتصادي کميسیون د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر پر مشرۍ د معیار او کیفیت ادارې له‌خوا وړاندې شوي ۶۶ کورنۍ معیاري مسودې او د آزمېښت لارې چارې وڅېړلې او تائید یې کړې.

د ریاست‌الوزراء د خبرپاڼې له مخې؛ له دغو برخو څخه ۳۶ معیارونه او ۳۰ د آزمېښت لارې چارې له بحث او هر اړخیزې ارزونې وروسته تصویب شوې دي.

دغه معیارونه او د آزمېښت لارې چارې د کرنیزو محصولاتو، خوراکي توکو، درملو، ټوکر، کیمیاوي او پلاستیکي توکو، مخابراتو او برښنا، کان‌کېندنې، ودانیزو توکو، چاپېریال ساتنې او یو شمېر نورو برخو کې کارول کیږي.

په دې غونډه کې د پکتیا، پکتیکا، خوست، کندهار او ننګرهار ولایتونو د ډبرو سکرو د تخلیې، بارولو، پروسس او بسته‌بندۍ د مرکزونو د مالکیت په اړه هم بحث وشو.

له هر اړخیزې ارزونې وروسته پرېکړه وشوه، چې یاد مرکزونه دې د ټرانسپورټ او ملکي هوايي چلند وزارت اړوند وي او دغه وزارت دې د هغوی اړوندې چارې پر مخ یوسي.

د طب افغان زده‌کړیالانو د خپلو زده‌کړو لپاره د پاکستان د طب او غاښونو طبي شورا د وروستۍ خبرتیا د لغوه کولو پر غوښتنه د اسلام‌آباد په ستره محکمه کې خپله دعوه ثبت کړه.

د اسلامي جمعیت طلبه‌وو اتحادیې(آی‌جي‌ټي) د یو شمېر افغان زده‌کړیالانو پر استازیتوب د پاکستان د طب او غاښونو شورا(پي‌ام‌ډي‌سي) د وروستۍ خبرتیا پر ضد د اسلام‌آباد په ستره محکمه کې دا دعوه ثبت کړې ده.

د دغې اتحادیې د خبرپاڼې له مخې؛ د اسلامي جمعیت طلبه‌وو اتحادیې مشر صاحب‌زاده وسیم حیدر، د اسلام‌آباد له فډرالي طب پوهنځیو د یو شمېر افغان زده‌کړیالانو او د اسلام‌‌آباد د اسلامي جمعیت طلبه‌وو اتحادیې له مشر سره یوځای سترې محکمې ته ورغلی دی.

د دې دوسیې حقوقي چارې د مدافع وکیل عمران شفیق او د هغه حقوقي ډلې له‌خوا پر مخ وړل کیږي.

افغان طبي زده‌کړیالان په پاکستان کې د طب او غاښونو شورا د هغو پرېکړو پر ضد اعتراض لري، چې د دوی د زده‌کړو پر دوام اغېز کولی شي.

له دې مخکې د لاهور او سند سترو محکمو هم د لنډمهاله حکمونو پر صادرولو  په پنجاب او سند ایالتونو کې د افغان زده‌کړیالانو پر وړاندې د ځینو اقداماتو عملي کېدل درولي وه.

وسیم حیدر ویلي؛ هیله لري، چې د دوسیې له هر اړخیزې ارزونې وروسته د افغان زده‌کړیالانو تحصیلي راتلونکی خوندي او د پاکستان د طب او غاښونو شورا د لانجمنې خبرتیا په اړه بیاکتنه وشي.

دغه دوسیه د ډېرو افغان زده‌کړیالانو لپاره ځانګړی اهمیت لري؛ ځکه، چې یو شمېر یې د طب زده‌کړو په وروستیو کلونو کې دي او اندېښنه لري، چې د مقرراتو بدلون به یې د زده‌کړو دوام او کاري راتلونکی له ستونزو سره مخ کړي.

د اسلام‌‌آباد ستره محکمه به اوس د افغان زده‌کړیالانو پر ثبت شوې دعوه پرېکړه وکړي.